Gerla nagusi zen aroan sortu zen Irunen, 1914ko abuztuaren 13an, hilabete bat lehenago Lehen Mundu Gerla hasia baitzen, eta bizitzan zehar, gerla horretaz gain, Hegoaldea horren bortizki kolpatu zuen 1936ko gerla eta Bigarren Mundu Gerla ezagutu zituen. Ezagutu eta ondorio latzak pairatu ere.

1.- Gazte urteak eta 1936ko gerla.

Arestian erran bezala, Luis Mariano, jatorrizko izenez Mariano Eusebio Gonzalez Garcia, Irungo Aduana kalean sortu zen eta Irunen eman zuen bere bizitza lehen hogeita bi urteetan. Hamalau urterekin Irungo Atsegina abesbatzan hasi zen kantatzen; hemezortzirekin Donostiako Orfeoian hasi zen kantari.

1936ko abuztuaren 26an, faxistek Irun bonbardatu zuten eta familia irundar ainitz, Bidasoa gaineko zubiak zeharkatu eta Hendaiara pasatu ziren. Horien artean, Luis Marianoren familia zegoen. Irungo defendatzaileek irailaren 2a arte eutsi zioten, eta borrokaldi horien ondorioz, hiria arras kiskalita geratu zen. Lapurdira pasatutako familia gehienek hutsetik hasi beharra zeukaten, Irungo etxea eta ondasunak suaren garretan galdu ondoren. Erbesteko lehen urteetan Gonzalez Garcia familia Baionan bizi izan zen. Eta bertan aritu zen Mariano gaztea, zenbait musikari errefuxiaturekin batera, jatetxe eta kafetegietan kantatzen zuen orkestra ttipi batean.

Baionatik Gonzalez familia Bordelera aldatu zen, eta hiri horretan aita mekanikari lanetan aritu zen. Luis Mariano bertako eskola batean sartu zen kantu eta musikarekiko zaletasun handia erakutsiz. Hori dela eta, Bordeleko Kontserbatorioan onartu zuten. Orduan hartu omen zuen operako kantari izateko deliberoa. Dena den, hurrengo urteetan, bizitzak beste bide batetik eraman zuen.

2.- Eresoinkaren garaian.

1937an, Euzko Jaurlaritzak Eresoinka taldea sortu zuen Saran, euskal musikaren eta dantzaren bidez, Euskal Herriaren aldeko propaganda egiteko Europa osoan zehar. Osora ehun eta hamar artista inguru bildu ziren. Eresoinka abesbatzako zuzendaria Gabriel Olaizola izan zen eta haren aginduetara aritu ziren kantuz geroago ospetsuak izan ziren musikari eta kantariak: Pepita Enbil –Placido Domingoren ama izan zena-, Jon Oñatibia, Jon Bilbao, Jesus Elosegi, eta baita Mariano Gonzalez gaztea ere.

Ikuskizunaren lehen aurkezpena Parisen egin zuten, 1937ko azaroaren 20an, Sainte-Geneviève elizan. Hortik aitzina ikusgarria behin eta berriro jokatu zuten Parisen eta bai Europako beste hainbat hiritan ere: Bruselan, Ganten, Amberesen, Hagn, Londresen, Hilversum-en, Amersfoort-en, Brujasen,Utrecht-en, Haarlem-en, Rotterdamen, Amsterdanen Tarbesen… Eta, jakina, Ipar Euskal Herrian:Biarritzen, Donibane Garazin, Baionan… Garrantzi berezia izan zuen Parisen 1937ko abenduaren 18tik 20ra, Salle Pleyelen jokatu zuten ikusgarriak; emanaldi horietara Euzko Jaurlaritzako Jose Antonio Agirre lehendakaria, Manuel Irujo ministroa, Espainiako Errepublikaren ordezkariak eta Kataluniako Generalitateko ordezkariak hurbildu baitziren ikusgarria ikusteko.

Eresoinka Euskal Herriko benetako enbaxada kulturala bihurtu zen. Horrek Parisetik gertu kokatzera behartu zuen, Paristik gertu dagoen Saint-Germain-en-Layen, Belloy gazteluan, hain zuzen.

Ikusgarria Ameriketako Estatu Batuetan ere eskaintzeko asmoa zuten, baina 1939an, hara zihoazela, Bigarren Mundu Gerla hasi zen, eta Ameriketara eramaten zituen transatlantikoak Europara itzuli behar izan zuen. Azkenik, dirua agortu zenez, taldea desegin zuten.

Luis Mariano hor ibili zen, beste euskaldunekin batera, abentura eder eta militante horretan.

3.- Pariseko operetetan.

Eresoinka desegin zelarik, Bordelera itzuli zen. Mahastietan aritu zen lanean. Frantziako gobernua gazteak mobilizatzen hasi zen. Bere ama euskal apaiz batekin mintzatu zen eta haren bidez, errefuxiatuen paperetan Mariano sortu zen urtea aldatu zuten, 1920an jaioa zela ipiniz. Horri esker ez zuten soldadu eraman.

1940an, Bermond disko-etxeko nagusi zen Jeanne Lagiscarde zuzendari anderea ezagutu zuen eta honek sartu zuen Bordeleko arte giroetan. 1941ean, Arte ederretako eskolan hasi zen, eta hori dela eta, alemaniarrek ez zuten Alemaniara, lan bortxatuak egitera eraman. Arte Ederretan klandestinitatean mugitzen zen erresistentziaren aldeko talde batean lagunduz ibili zen eta parte hartu zuen Portugaldik Parisera zihoan tren baten aurkako eraso eta lehertzean. Armaz betea zela uste zuten, baina barruan arnoa, besterik ez zuen garraiatzen.

Lagiscarde andereak berarekin batera Parisera joateko gonbidatu zuen. 1943an Max de Rieux-ek biak kontratatu zituen Don Pasquale izeneko operetan parte hartzeko.

Hainbat operetatan aritu ondoren, lehen arrakasta handia 1945eko abenduaren 24an atzeman zuen, La Bella de Cadiz izenekoarekin. 1946an zineman aritu zen lehen aldiz Carga clandestina izeneko filmean. Hortik aitzina bere ospe handia lortu zuen, batez ere, opereta eta filmetan abestutako kantuen bitartez. 1946 eta 1958 urteren artean hamabost opereta musikal eta filmetan parte hartu zuen. Hirurogeiko hamarkadaren hasieran telebistara deitu zuten arrakasta handia erdietsi zuelarik.

Hirurogeiko hamarkadaren azken urteetan eritasunak hartu zuen, eta pitinka-pitinka ahultzen joan zen. 1970eko maiatzaren 10ean eszenatokia utzi zuen betiko, eta urte bereko uztailaren 14an hil zen Parisen.

4.- Luis Marianoren euskaltasuna.

Bizitzaren bideek Luis Mariano ospetsua egin zuten mundu osoan, espainolez eta frantsesez kantatzen, gehien bat. ; baina Luis Marianok nehoiz ez zion bere euskalduntasunari uko egin. Arrangoitzen etxe bat erosi eta hor bizi izan zen bere familiarekin. Marianoko etxea izenaz bataiatu zuen. Alberto Lopez Etxebarrieta idazle eta kazetariak elkarrizketa bat egin zion, gero Bilboko Udal Egunkarian plazaratu zuena, eta horren karira, Luis Marianok ehundik ehun euskaldun sentitzen zela aitortu zion.

Jakin badakigu, berarengana laguntza eske jotzen zuten euskal errefuxiatuak lagundu zituela, bere konpainietan langile moduan sartuz, nahiz eta horretarako, frantses sindikatuekin borrokatu behar izan bazuen ere.

1968an disko bat plazaratu zuen, oso-osorik Euskal Herriari eskainia. Azalean, Arrangoitzeko bere etxea azaltzen zen, eta izenburua euskal ikurrinaren koloreez idatzirik zegoen. Diskoaren barneko orrietan eskaintza gogoagarria idatzi zuen: Disko hau munduko euskaldun guztiei eskaintzen diet, eta bereziki, bizi naizen herriko auzapeza den euskal bihotz handiko Arrangoitzeko markesari. Herri horretan hartuko dut egun batean, betiko atsedena. Diskoan baziren bi kantu euskaraz: Haurtxo txikiaeta Ezin ahaztuz. Eta nehork ez ditu nehoiz abestu berak kantatu zituen bezala.

Hil zelarik, Arrangoitzeko hilerrian ehortzi zuten, Luis Mariano berak hautatutako euskal hilarri baten azpian. Orduz geroztik, hortxe daukagu, beti liliz beterik den hobian. Urteak pasatu dira baina Luis Marianok erdietsi famak bizirik dirau oraindik. Parisen, Irunen, Lapurdin… omenaldi sentituak egin zaizkio. Irunen museo bat egin nahi diote. Badira Europan zehar, kaleak, plazak eta erakundeak bere izena daramatenak eta Luis Marianoren izena urrez idatzirik dago Euskal Herriko kantari handien parnasoan.

Zauden tokian zaudela, har ezazu euskaldunen esker ona. Goian bego, Luis Mariano euskal kantari handia.

…

Kategoria Biografia, D eredua, DBH 1. eta 2. mailak, Euskara, Hipertestua, Kultura, Musika, Musika, Zuzeu.eus, etiketak Joseba Aurkenerena, Luis Mariano by liburutegia. Gorde lotura.


Azken urtetan kirolari kopuru handia mantentzen ari da Azkoitia eta espazio aldetik aukera hobeak izateko Txerloian aldaketak egitea erabaki dute.

Honen harira, azken urteotan elkarlanean aritu dira udala eta Anaitasuna eta 2023 urteko aurrekontuak kontuan hartuta, instalazio aldaketak egitea onartu dute. Futbol zelaiari dagokionez, orain arteko neurriak errespetatzea erabaki dute luzeran baina zabaleran zentimetro batzuk estutzea aurreikusten da pistak sartu ahal izateko.

Instalazio berriak egiten 2023ko ekainean hasiko dira, Anaitasunako neska zein mutilen talde nagusiek 2022-23 denboraldiari amaiera eman ostean.

Aldaketa honen helburu nagusia Azkoitiar guztiek kirola egiteko nahiko esapazio izatea da eta Azkoitiko beste hainbat taldek ere heuren espazioa izatea.

Aurrekoa

Hurrengoa

CD Anaitasuna © 2023 Cookie Politika

Designed by elkarmedia.com

Jakinarazten dizugu webguneak berezko zein beste batzuen cookieak dituela, eta horien bidez zerbitzu hobea eskaini nahi dizugu, eta nabigazio-esperientzia hobetu nahi dugu. Webgunetik nabigatzen jarraitzen baduzu, horrek esan nahi du onartzen duzula aipatutako helburuekin cookieak erabiltzea. Informazio gehiagorako Cookie politika.


Komunikazioaren arloko adituak gara, markaren erreputazioaren kudeaketan zein negozio-aukerak lortu eta erakartzeko zereginetan trebatutakoak.

Horren bermea dugu Komunikazioaren zein Harreman Publikoen arloko soluzioak (Aholkularitza, Kontsultoretza, Komunikazio Kabinetea) Marketin Digitaleko soluzioekin uztartuz (bezeroen helburu komertzialekin lerrokatutako negozio-aukera berriak erakartzeko B2B estrategiak) egin dugun 15 urte inguruko ibilbidea.

G+U+K

Kazetaritzak elkartu gintuen enpresaren bi bultzatzaileok (Iñaki Gorostidi eta Javier Urtasun). Kazetaritza politikoak, Euskadiko 90eko hamarkadako urte latz eta gorabeheratsuetan. Mende berriarekin batera, kazetaritza alde batera utzi eta komunikazioari heldu genion (Komunikazioa).

Iñaki, Anoeta herriko gipuzkoarra erakundeen arloko komunikazioan murgildu zen, Eusko Jaurlaritzako Industria, Merkataritza eta Turismo Saileko Komunikazioaren arduradun eta Kabineteko zuzendari bezala.

Javi, Iruñeko nafarra, beste zenbait urtez ibili zen ‘letrak elkartzeko’ zereginetan, eta komunikazio korporatiboaren alderdi ilunerako pausoa automobilgintzaren eskutik eman zuen, Gasteizko Mercedes Benz enpresaren bitartez.

“Komunikazioa, identitatea irudi bihurtzeko palanka”

Urte batzuk geroago, egun batean, proiektu berri bati ekiteko elkartu ginen, kazetaritzaren arloan nahiz komunikazioaren aholkularitzan bildu genuen esperientzia guztia enpresen eta erakunde publiko zein pribatuen zerbitzura jarriz, horien erreputazioa, ikusgarritasuna eta markaren ospea indartzen laguntzeko.

GUK 2.0

Baina merkatuak beste urrats bat emateko eskatzen zigun, gure esperientzia enpresen negozioaren eta helburu komertzialen zerbitzura jarriz, markaren erreputaziotik harantzago, eta horretarako, negozio-aukerak lortu eta erakartzeko estrategiak diseinatu eta hedatu behar genituen marketing digitaleko taktiken bitartez (Inbound Marketing, ABM, Paid Social eta Paid Media).

Berehala konturatu ginen, komunikazio-estrategiak diseinatzerakoan, gure esperientzia ezin hobeto egokitzen zela unibertso digital berrian eta primeran uztartzen zela marketinaren aloko joera berriekin.

“Marketina, negozioaren hazkundea bultzatzeko tresna”

Egun, gure bezeroen eskakizunetara egokitzeko etengabe eraldatuz doan enpresa hibridoa gara. Gure zerbitzu-eskaintza zabalak markaren posizionamendu eta sustapenerako soluzio estrategikoak (Komunikazioa eta Harreman Publikoak) zein negozioa erakartzea helburu dutenak biltzen ditu.

Zure partner estrategikoa

Gurekin lan egiten duten enpresak industria arlokoak dira, baita zuraren sektorekoak, zentro teknologikoak, ikerketa-zentroak, enpresa farmazeutikoak, elikagaigintzari lotutakoak, banku-fundazioak, irabazi-asmorik gabeko erakundeak, logistika-sektorekoak, unibertsitate-zentroak eta enpresa-talde kooperatiboak ere, besteak beste.

Bestela esanda, gure esperientzia gehitzen diegu jarduera ekonomikoaren hainbat sektoreri, eta horrela, partner estrategiko bihurtu gara korporazio eta marken helburuak zein merkataritzari dagozkionak lortu ahal izateko.


1982. urtean sortu eta 35 urteko esperientzia bereganatu du CALDERERÍA EPELE, SL enpresak GALDARAGINTZA OROKORREKO lanetan, burdina, aluminioa nahiz altzairu herdoilgaitza erabiliz.

Epelen planopeko galdaragintza lanak egiten ditugu nagusiki, eta bezeroari aukera ematen diogu lana bukatuta jasotzeko, mekanizazioa eta pintura barne, eskari guztietan.

CALDERERÍA EPELE, SL-k 16 pertsonako talde iraunkorra dauka, horien artean ingeniariak, enpresa administrazioko lizentziatuak, ofizial galdaragile muntatzaileak, ofizial soldatzaileak eta espezialistak. Gure langileek esperientzia egiaztatua daukate soldatze lanetan.

CALDERERÍA EPELE, SL-ren fabrikazioak batez ere merkatu hauek ditu helburu: makina-erreminta, tren industria, automobilgintza eta ekipamendu ondasunak.

Enpresaren politika bezeroari orientatuta dago zeharo, kalitate gorena eskainiz, hala produktuan nola zerbitzuan. Kalitatea eta etengabeko hobekuntza; bi maxima horiei esker lortu dugu CALDERERÍA EPELE, SL-kook merkatuan gure lekua egitea eta etengabe eboluzionatuz gure zerbitzuen eta bezeroen zorroa poliki-poliki handituz joatea.


Hainbatetan kolapsoaz mintzo gara, baina ez da kapitalismo heteropatriarkalaren bat-bateko eztandarik egongo. Aitzitik, kolapsatutako sistemak kapitalaren eta bizitzaren arteko talka areagotuko du: pobretze prozesu orokor eta bortitza, eredu ekonomiko, politiko eta sozialaren birmoldatze iraunkorra, demokraziaren aurkako eraso orokortuak, natur baliabideen ustiatze neurrigabea...

Argazkia. Unsplash / Federica Giusti

Euskal Herrian ez dugu egiturazko egoera horri aurre egiteko herri gisako tresnarik, ezta estatu egiturarik ere. Honela, burujabetza prozesuen bidez soilik irits daiteke baldintza demokratikoetara; hor dago erronka, eta hor zailtasuna.

“Eutsi behar da”, dio diskurtso nagusiak, baina “eutsi” ahal izateko langile jendearen baldintzak gero eta kaskarragoak dira, eta zer esanik ez emakume langileonak. Horrela, hartzen ari diren neurriak partzialak dira eta ez daude zuzenduak gehien behar duten horiengana. Horrela, egungo eredua elikatzearekin batera, diskriminazio faktoreak indartzen ari dira.

Bestalde, krisi globaletan gertatu ohi den bezala emakumeen askapenerako bidean atzera egiteko arriskuak oso errealak dira. Batetik, eremu publikoa eraisten den neurrian, eremu pribatuaren bizkar (emakumeen bizkar) uzten dute bizitzeko funtsezkoak diren premiei aurre egitea. Bestetik, krisi testuinguruaz baliatzen ari dira mugimendu feministaren ekimenez askapen bidean irabazitakoa eraisteko: eskubide erreproduktiboak auzitan jartzea, genero ikuspegia ukatzea, berdintasun estrategiak aurrekonturik gabe uztea (bi dira irakaspenak: lorpenak ez direla atzeraezinak, eta ez dutela babes juridiko nahikorik). Eta azkenik, krisia aitzakia bilakatu daiteke orain arte nahikoak izan ez diren berdintasun politiketan murrizketak egiteko.

Testuinguru horretan, hiru dira estrategia feminista independentistaren erronkak:

- Lehengoa, erreakzioari aurre egitea, borrokaz irabazitako eskubideak defendatuz.

- Bigarrena, feminismoarekiko atxikimendua duen gehiengo sozial subiranista antolatzea, ortzi-muga bat eskainiz: euskal estatu feminista eta harako bidea litzatekeen trantsizio feminista. Euskal Herriko gehiengo subiranista eta feministaren aliantza esparrua sendotzeko tresnak eta egitasmoak sustatzea izango da gure lana.

- Eta hirugarrena, Euskal Herrian borroka ziklo feminista berri bat abiatzea. Kalea nahiz agenda politikoa berreskuratu eta emakumeon askapen prozesuan beste jauzi historiko bat egitea da erronka: zaintza eskubidearen unibertsalizazioa.

Jauzi horrek egungo sistema inpugnatzea dakar, bizitzak erdigunera ekarri eta lanaren sexu banaketa eta hierarkia auzitan jartzen baitu. Egitura politikoaren eta ehun publikoaren berrantolaketa oso bat eskatzen du. Horrela, egungo testuinguruari aurre egiteko ezinbestekoa den borroka transbertsala dugu parez pare. Hainbat agente interpelatu, inplikatu eta sinergiak sortzea da gakoa. Eta guk ekarpena egingo dugu norabide horretan.

Finean, Euskal Herri aske baten bidean trantsizio feminista sustatzera goaz. Herri honetan izan badugu eraldaketa feministarako indarra eta independentziarako indarra.


Gomendio hau adierazoten dogunean, batzuk nahastau egiten dira eta ondoko galderea egiten deuskue: eguneroko elikadurearen oinarria zituak edo zerealak badira eta astean bizpahiru bider lekaleak jan behar badoguz, orduan zelan edo non sartu egunean barazkien anoa bi? Oso erraz: batzutan lehenengo plater moduan (porrusaldea, orio-azea, barazki purea…) eta beste batzuetan guarnizino legez (oilaskoagaz jaten doguzan piperrak, arrainari bota deutsaguzan esparraguak).

Honezaz ganera, anoa osoa barazkiakaz egin beharrik be ez dago, kontuan hartuz, Euskal Herrian barazki kopuru txikitxuagoak janarietan erabilteko ohitura ona daukaguna: okelea edo arrainari botaten deutsaguzan berakatza eta perejila; egosiak preparetako erabilten doguzan kipula, azenario edota apioa; gisadua biziagotzeko tomate apurtxu bat…

Gomendioa: barazkiak ahalik eta gehien jatea da nire aholkua; huts-hutsean larregi gustetan ez bajatzuez badagoz moduak gure jatekoetan barazkiak sartzeko, osasunean igarriko dozue seguru; erabili barazkiak bildur barik, ez zarie damutuko.

Larraitz Artetxe,

Dietetika eta Nutrizinoan diplomatua,

ELAN VITAL Mediku Zentrukoa.

Frutea eta eurekaz preparautako produktuak ondo ezagutzen doguzanez, fruten lagun minak sakonago ezagutzen hasiko gara: barazkiak.

Barazkiak landareak dira eta landare bakotxetik jaten dogun zatia oso aldakorra izan leiteke: azelgak, azea eta letxugearen kasuan orriak jaten doguz; apioa zurtoina da; azalorea eta alkatxofak loreak dira; erremolatxea eta azenarioak sustraiak; berakatzak eta kipulak erraboilak. Tomatearen kasua esaterako oso bitxia da. Tomatea izatez frutea da baina arrazoi kulturalakaitik, ohituraz barazkien artean sartzen dogu normalean.

Barazkiak frutakaz batera Talde Berdean sailkatzen doguz, eta zeintzuk dira beraz talde berdeko elikagaien mantenugai esanguratsuenak?

Mantenugai erreguladoreak: ura, bitaminak eta mineralak; zuntza be bai.

Mineralei jagokenez, barazkiak klorofilan aberatsak diranez (landareei kolore berdea emoten deutsie klorofileak) magnesioan be aberatsak dira (klorofileak magnesio asko daukalako). Gehienak potasio asko eta sodio gitxi daukie. Kasu honetan, apioa sodioan aberatsa dalako. Hainbat barazki kaltzio eta burdinean be aberatsak dira, baina aurreko ataletan aitatu izan dogun moduan, esnekiena eta okelearena baino gatxago hartzen da.

Bitaminarik ugarienak beta-karotenoak edo A probitamina (kolore gogorreko barazkietan batez be), C bitamina eta B taldeko hainbat bitamina (azido folikoa esaterako) doguz.

Barazkien kaloria kopurua txikia da gehienetan. Gogoratu kaloriak emoten deuskuezan mantenugaiak koipeak, proteinak eta karbohidratoak dirana.

Euren koipe eta proteina kopurua % 1 ingurukoa da, oso gitxi beraz.

Frutearen ganean berba egiterakoan aitatu genduan, barazki eta fruten arteko desbardintasunik garrantzitsuena karbohidratoak dirala: fruteak karbohidrato gehiago dauka eta honeen artean azukera gehiago.

Dana dala, barazkien artean be badagoz desbardintausnak karbohidrato kopuruaren aldetik. Gorabehera horreek garrantzitsuagoak dira euren dietetan karbohidrato kopurua jagon behar daben personentzako, diabetikuentzako esaterako.

A taldea: karbohidratoak < % 5 daben barazkiak

Azelgak, espinakak, letxugea, azalorea, esparraguak

B taldea: karbohidratoak % 5-10 daben barazkiak

Azenarioak, kipulea, perejila

C taldea: karbohidratoak > %10 daben barazkiak

Alkatxofak, berakatza, idar freskoak, baba freskoak

Sarritan barazki zehatz bat gaixotasun zehatz baterako oso ona dala entzuten dogu; baina, egia ete da hau?

Bai egia da, hau da, barazkiak mantenugai erreguladoreetan oso aberatsak dirala esan dogu eta bitaminak, mineralak eta zuntza jateak gaixotasun askoren agerpena ebitetan edo eragozten laguntzen deuskue; milagrorik ez dabe egiten, baina bai asko lagundu.

Kontuak kontu

Zuntza gaixotasun zehatz batzuetarako da lagungarria (koloneko minbizirako esate baterako), bitaminak beste batzuetarako (berbarako, E bitamina ezak animaliakan antzutasuna sortzen dau; ez dakigu ziur personakan be eragin bera ete daukan), mineraleek beste kasu batzuetan (Selenioak esate baterako, E bitamineagaz batera efektu antioxidatzaile garrantzitsua dabe eta liseri aparatuko minbizietan, besteak beste, lagundu egiten dabela ikusi da).

Barazki bakotxa mantenugai zehatz batzuetan da aberatsagoa: azenarioak beta-karoteno edo A probitaminan, azelgak eta perejila kaltzioan, berakatzak iodoan eta abar.

Zein barazki jan behar dogu, orduan?

Danetarikoak jatea komenidu da edo ahal doguzan guztiak, barazki bakotxak bere mantenugai zehatzak ditualako eta mantenugai bakotxak funtzino zehatz batzuetan lan egiten dauelako.

Gizakiok gure gorputzeko oreka eta osasuna mantentzen laguntzen deuskuen milaka erreakzino doguz egunero gure barruan eta guztiak modu egoki baten emoteko biderik onena elikagai guztietatik apur bat jatea da. Eta guztietatik jan ahal izateko, guztiak neurriz jan beharko doguz.

Zenbat barazki jan beharko geunke egunean?

Egunero berdura anoa bi hartzea litzateke gomendagarriena eta anoetako bat gordinik izan daitela, entsaladetan esaterako, izan be, berdurak egosterakoan bitamina asko galtzen da.


Jardunaldia urrunetik egingo da 2022ko irailaren 7an, 09:45etik 13:30era. Ez da izena eman behar. Webinar formatuan egingo da ondoko estekaren bidez:

https://us06web.zoom.us/j/87605878900?pwd=WGlVR0k1UVpiK2FUc3p6RnlvalFodz09

Jardunaldiak lankidetza-proiektuak finantzatzeko esparrua aurkezten du BIODIVERSA+, Driving Urban Transitions (DUT), INNOVATIVE SMEs (EUROSTARS e INNOWWIDE), Water Security for the Planet (WATER4ALL), Key Digital Tecnologies Joint Undertaking (KDT-JU) eta Clean Energy Transition Partnership (CETPartnership) 2022ko ekitaldirako eta hurrengo 5 urteetarako proiektu transnazionaletarako deialdiekin.

Kofinantzatutako lankidetzak funtsezko tresna dira Horizon Europe (HE) ezartzeko eta EBko lehentasun politikoak lortzen nabarmen laguntzen dute eragin handiko ekintzen transnazionalen bidez. Espainiak estatuko eta eskualdeko finantzaketa agentzien bidez parte hartzen du nazioarteko ikerketa proiektuetarako deialdiak egiten ditu Horizon Europe-ren esparruan.

Estatuko Ikerketa Agentziak CDTIrekin batera finantzaketa agentzia gisa parte hartzen du lankidetza horietan nazioarteko proiektuetarako deialdi ireki hauetan. CETPartnership-en kasuan, eskualdeko entitateak gehitzen dira: Asturiasko Zientzia, Berrikuntza eta Unibertsitate Ministerioa/FICYT, Energiaren Euskal Erakundea (EVE), Eusko Jaurlaritza/SPRI eta Kantabriako Garapenerako Elkartea (SODERCAN). BIODIVERSA+-ren kasuan, Biodibertsitate Fundazioaren partaidetza gehitzen da.

Lankidetzaren garrantziak ez du hazten utzi EBko azken I+Bko Esparru Programetan eta, gaur egun, Espainiako Zientzia Sistemaren Teknologia eta Berrikuntzako (SECTI) eragileen nazioartekotzeko finantza-iturri funtsezkoa dira elkarte horiek.

Zentzu horretan, Espainiako Administrazioa aurrekontu-ahalegin handia egiten ari da nazioarteko deialdi hauek kudeatu eta finantzatzeko behar adina baliabide lagundu eta eskaintzeko.

SECTIko eragile, akademia, enpresa, fundazio guztiei zuzendua, bazkide gisa parte hartzeko edo proposamenak koordinatzeko interesa dutenei, baita proiektuen eskakizunen kudeatzaile eta aholkulari edo sortzaileei ere.


Soziolingustika Klusterrak egin du hizkuntzen kale erabileraren neurketa, eta hain zuzen, ikerketaren emaitzak plazaratuko dituzte ostiralean Elkargunean (18:30). Ostiralean, bestalde, Euskararen Eguneko ekitaldia egingo dute ikasleek plazan, eta zapatuan, Sonakay taldearen emanaldia izango da Baztartxon.

Azkoitiko Udalak ostiralean aurkeztuko ditu Soziolinguistika Klusterrak egin duen Azkoitiko hizkuntzen kale erabilerari buruzko neurketako datuak. Lau urtez behin egin ohi du erakundeak azterlana, eta aurten egindako ikerketaren datuak Euskararen Nazioarteko Egunaren bezperan plazaratuko dituzte, 18:30ean hasita, Elkargunean.

Soziolinguistika Klusterreko Belen Uranga teknikariak emango ditu herriko errealitate linguistikoari buruzko datuak eta zertzelada nagusiak; zehazki, Azkoitiko kaleetan euskara zenbat erabiltzen den azalduko du hark. Udalak azaldu duenez, lau urtez behin egiten dituzten neurketek euskararen bilakaera ezagutzea ahalbidetzen dute, baita hizkuntza aldaketak gertutik jarraitzea ere.

Ikasleak, plazara

Horrez gain, Euskararen Eguna tarteko, egun bat lehenago plazan elkartuko dira, 11:30ean, Xabier Munibe Ikastolako, Floreaga Ikastetxeko, Azkoitia BHIko eta Bizilore eskola aktiboko ikasleak. 6 eta 16 urte bitarteko ikasleek ekitaldia egingo dute, eta euskararen aldeko aldarriari suziria botata emango diote horiek hasiera.

Javier Zubizarreta alkateak hartuko du hitza ondoren udaletxeko balkoian, eta ikasleen ordezkariek euskararen aldeko bertsoak abestuko dituzte. Ekitaldiaren bukaeran Zahar eta gazte, jai eta aste, Azkoitian euskara aske! lelodun pankarta zintzilikatuko dute ikasleek.

Bestalde, zapatuan, Euskararen Egunean, Sonakay taldeak kontzertua eskainiko du, 19:00etan hasita, Baztartxo antzokian. Emanaldirako sarrerak aurrez eros daitezke Azkoitiko Udalaren webgunean, zortzi eurotan.

Euskara Azkoitia

Maxixatzen da Azkoitiko euskarazko aldizkari bakarra, eta zu bezalako irakurleen babesa behar du aurrera egiteko.


Sanferminetako euren laugarren parte hartzean, Alcurrucén ganadutegikoek lau traumatismo eragin dituzte

Argazkia: José Luis Abadía

Aurtengo Sanferminetako lehen entzierroan Alcurrucén (Toledo) ganadutegiko zezenek bi minutu eta erdiko lasterketa azkarra egin dute eta zezen adarrak harrapatu edo zauriturik ez da inor gertatu; soilik lau lagun eraman dituzte Iruñeko ospitaletara. Bere laugarren parte hartze honetan Alcurrucén ganadutegikoek arras noble jokatu dute: ibilbide osoa lasterkariz josia egotearren, tarte denetan erorikoak gertatu badira ere, sendagileek traumatismoak bakarrik artatu dituzte.

Alcurrucén-go zezen-taldea Santo Domingoko ukuilutik bizi-bizi irten eta joaldunen babespean egin du aldapa osoa, noblezia handiz egin ere, 2009ko Sanferminetako lehen entzierroan parte hartzea erabaki duten lasterkari ugari-ugarien aurka oldartu gabe eta adarkada-imintziorik egin gabe ere.

Santo Domingo aldapa bukatzean, zezen beltz batek taldekideei aurrea hartu eta saldoaren aitzindari bihurtu delarik, korrikalariak adarretatik zentimetro gutxitara zihoazen, lasterketa polit-politak eginez Santo Domingon, Udaletxeko plazan eta Mercaderes karrikan.

Karrika horren hasieran, hain zuzen, arrisku-uneak bizi izan dira, bi zezen beltz labaindu eta bi lasterkari harrapaturik gertatu direnean. Dena den, zorionez lurrean mugitzeke geratu dira eta ez dute larritasun handiko zauririk nozitu. Saldoak abiada bizia hartu, Mercaderes aldapatxoan lerratu gabe, eta Estafetara korrika egin du.

Entzierroko tarte luzeenean ikusi dira korrika saio politenak; zezen-taldea pixkanaka luzatuz joan denez, tarteak utzi dituzte batetik bertzera eta horietan sartu dira lasterkariak, adar-puntetan ibiliz. Estafetaren hasieran saldoa trinko zihoan, joaldunek babesturik, baina handik metro batzuetara zezen bat labaindu, gazte bat harrapatu eta gainerakoetatik urrun gelditu da. Handik metro batzuetara bertze zezen batek ere arrisku-uneak sortarazi ditu, korrikalari baten aurka oldartu delarik, baina lasterketak, oro har, ikusgarriak izan dira tarte osoan.

Saldoak Telefonica tartea eta ibilbidearen bukaera abiada bizian egin dituen arren, horietan ere erakustaldi politak egiteko parada bilatu dute lasterkariek.

Taldean aitzindari zihoazen lau zezenak sartu dira aurrenak plazan; gibelean bertze bi zetozen, banaka, troska alaian. Zezentzain trebeen laguntzaz, azkenik, adardunak beren zezentokietan sartu dira, bertze arrisku-egokierarik eragin gabe.


EHBilduren Herriko Hauteskunde Batzordeak “aho batez” babestu du Unai Larreategi, maiatzaren 26ko udal hauteskundeetarako alkategai izateko. “Prozesu parte-hartzailean” Larreategirena izan da proposatutako hautagai bakarra.

Unai Larreategi (Soraluze, 1979) izango da Soraluzeko EHBilduk maiatzeko udal hauteskundeetarako aurkeztuko duen alkategaia edo zerrendaburua. Hala jakinarazi du koalizioak joan den asteotan abiarazitako “prozesu parte-hartzailea” amaituta.

Gaur egun, Soraluzeko Udaleko oposizioko bozeramalea da Larreategi, Debabarrena Eskualdeko Mankomunitatean Soraluzeko Udaleko ordezkaria ere bai eta baita ere EHBilduren aholkularia, Gipuzkoako Batzar Nagusietan.

Eskarmentu luzea

Azken urteotakoaz aparte, eskarmentu luzea dauka politikagintzan Unai Larreategik. 2015ean ere izan zen alkategai, eta herritarren boto gehien eskuratu zituen EHBilduk Soraluzen. Ez zuen alkatetza eskuratu, baina, EAJk eta PSE-EEk Udal Gobernua osatzeko akordioa erdietsi zutelako.

Bestalde, Txipi Arizagaren agintaldian eta Hiart Arluziagaren agintaldiaren zati batean alkatearen aholkulari lanak egin zituen Larreategik.


Leire Arana fisikari eta ikastolako irakasleak, Puntua aldizkarian behaketa pausatuaren indarrari buruz egin duen gogoeta ekarriko dugu ondorengo lerroetara.

Badira urte mordoxka irakasle lanetan ari naizela ikastolan. Fisikaria izaki, zientziaren eta matematikaren inguruko gaiekin jarduten dut.

Niri, gainera, oso maiz egokitzen zait batxilergoko ikasturteetan aritzea. Ibilbide baten bukaera markatzen duten urteetan, alegia. Esan daiteke ikasleak guregana jada helduta iristen zaizkigula. Derrigorrezko Hezkuntzan ibilbide luzea egin eta mugarri garrantzitsu asko pasatu eta gero. Tartean, baita pentsamendu matematikoaren bidean ere: sentsorialetik abstrakturako saltoak daude bide horretan, eta ia are abstraktuagoa den absolututik erlatiborako eta ondoren aljebraikorako urratsa egin behar izan dute.

16-18 urte arteko gazteen esparrura bueltatuta, zera behatu daiteke urtero gure eskuetara iristen diren ikasleen artean: badaude ikasturtean martxan hasi eta berehala egokitzen direnak aurrean daukaten erronkari aurre egiteko. Eta ari naiz eduki abstraktu eta sakonak bereganatu eta erabiltzeaz eta dagokiona modu egoki eta aberatsean adierazteaz, baina baita ere ari naiz helduon mundukoak omen diren erantzukizunez eta erabakimenarekin jarduteaz.

Eta badaude ezinean aritzen direnak. Izan goian aipatutako aspekturen batekin edo guztiekin.

Bada, irakasle lanetan aritu naizen urte hauetan guztietan patroia bilatzen saiatu izan naiz. Zer dira batzuen errendimendua zein besteena definitzen edo markatzen duten ezaugarriak? Gaur egun, banaiz sikiera deskripziorako balio duen ezaugarrien zerrenda bat egiteko.

Lanerako ohiturak

Lehenengo lekuan, lanerako ohiturak aipatuko nituzke; esku artean daukazuna kontrolatuta edukitzeko sena. Eta kontrol hori ez galtzeko egin behar diren urratsak antolatu, planifikatu eta aurrera eramateko joera izatea; izan laguntza eskatuta, izan ahulguneen inguruko hausnarketa eginez. Irakasleok honi autoerregulazioa esaten diogu eta honek eskatzen du txakalaldietan egoerari buelta emateko besteko adorea biltzen jakitea. Erresilientzia hitza ere asko entzuten da azken boladan, gai honi lotuta, baina funtsean bizitzako egoeren ebazpenerako sekuentzia modu kontzientean eraikitzen jakiteaz ari gara.

Arrazoiketa eta loturak

Bigarren lekuan, informazioaren kudeaketarako ezinbestekoak diren bi prozesu mental garatzeko gaitasuna eta joera jarriko nituzke: alde batetik, arrazoiketarakoa –arrazoiketa kausa eta ondorioen sekuentzia logikoa dela ulertuta–; bestetik, loturak eginez bizitzekoa: loturak lehen ikasitakoen eta orain ikasitakoen artean; loturak diziplina arteko elementu ezberdinen artean; loturak diziplina baten barruko eduki edo prozeduren artean.

Ideiak adieraztea

Hirugarrenean, hizkuntzarekin lotutako kontuak leudeke. Ideiak, momentuan dagozkion hizkuntzan, nahi besteko zehaztasunaz eta egokitasunaz adieraztea behar izaten baita momentu baten. Izan idatzizko adierazpena, izan ahozkoa, edo izan, nire kasuan gertatzen den bezala, matematikak propioa daukan hizkuntzan.

Eta orain, bateren batek esango du… kontxo! Matematikaz ari al ginen? Aspektu hauek guztiak matematika diziplinatik haragokoak baitira, ezta? Are gehiago, ikastetxeko eremutik kanpo ere ez al ditugu egunero behar halako ezaugarriak aktibatzea?

Noski, ba! Matematikak, ikastetxeko bizitzak eta kaleko bizitzak bat egiten baitute sarri; uste baino gehiagotan. Baterako behar dena besterako ere behar izaten baita. Eskerrak! Bestela, bizitzatik isolatutako irlak izango baikinateke ikastetxeak!

Aurreko guztien batura

Badago, hala ere, laugarren aspektu bat aurreko guztiak batzen dituena eta, era berean, guztien integraziorako lekua ekar diezagukeena. Eta azken hau bai ikusi dudala azken urteotan galtzen: tamaina, lekua eta, ustez, garrantzia; gu guztion bizitzetan. Izan ume, gazte edo heldu. Minutu eta erdiko eta testurik gabeko bideo ikusgarri eta bizkorren garaian bizi garen honetan.

Zertaz ari naizen? Bada, behaketarako senaz. Gauza bati, izan objektua, izan biziduna, izan herriko eszena bat, izan ideia politiko bat, koadro bat, paisaia bat, zerua, gaua, eguna, norberaren barrua, ideia existentzialista bat, edozeri, izan handi edo izan xume, begiratu sakona eta pausatua emateko ohitura eta moduaz.

Zertarako? Bada, aurrean daukaguna ondo aztertu eta askotariko ezaugarriak bereizteko, eta patroiak identifikatzeko, eta erlazioak topatzeko; iraganeko, inguruko edo ezagututako antzerakoekin loturak egin ahal izateko; akats, konpondu beharreko, alde ezkutu, berriz begiratu beharreko, konprobatu beharreko modelo edo patroiren bat badago, lanari ekin aurretik prozesua diseinatzeko; erlazio sinple edo konplexuen kausa eta ondorioen sekuentzia logikoa arrazoituz eraikitzeko; behatutakoaren sekuentzian adierazpide zehatzak edo orokorragoak bilatu eta praktikatu ahal izateko. Laburbilduz, pentsamendu zientifiko eta kritikoa garatzeko: gizakia sua egiteko moduak ikusi, esperimentatu eta mekanizatzetik hasi eta tera bateko informazioa, sekula ezein liburutegitan egon den beste informazio, eskuaren ahurrean sartzen den gailuan gordetzeko besteko teknologia garatzera eraman duen pentsamendu mota, hain zuzen ere. Zer garen, nor garen eta nondik gatozen galderari erantzuteko ikuskera, azalpen eta pentsaera zein baino zein bitxiagoak garatzera eraman duen pentsaera bera. Animalien erreinutik abiatuta, ideia, iritzi eta sentimenduen adierazpide artistikoei lekua egiteko gai izatera eraman gaituen pentsaera bera.


Parte-hartzaileak talde txikietan batzen dira, eta haiek erabakitzen dute non, noiz eta zertarako batu: terraza baten kafea hartzeko, ibiltzeko... Helburua euskaraz praktikatzea da, beti lagun giroan.

Zure ordenagailu, tablet edo telefonotik beste euskaldun batzuekin hitz egin nahi baduzu, online eskaintza ere baduzu.

Parte-hartzea DOHAINIK da, eta hamaika abantaila eskura daitezke: emanaldietarako txartelak, opariak eta deskontuak harpidetzetan.

EKINTZA OSAGARRIAK

Antolatzen ditugun ekintzen bidez, beste hainbat aukera topatuko dituzu euskara praktikatzeko. Besteak beste: kultur emanaldiak, hitzaldiak; irakurzale-klubak; tailerrak (sukaldaritza, eskulanak, dantza edota berbalagunek eurek proposatutakoak)...

Kirolaren edo naturaren inguruko jarduerak ere egiten ditugu, mendilagun taldea gure kasuan, baina jendea prest balego bestelako aukerak ere sor litezke: bizikletaz ibiltzeko edo korrika egiteko taldeak, martxa nordikoa, paseatzeko taldeak...

Cookien Politika | Dinamizatzaileak

“Cookie propioak eta hirugarrenenak erabiltzen ditugu zure nabigazioa ahalbidetzeko, gure zerbitzuak aztertzeko eta helburu analitikoetarako, zure nabigazio-datuak aztertuta. Cookie guztiak onar ditzakezu "ONARTU" botoia sakatuta. ONARTU


SANCHEZ CARRION Txepetxi entzun genion lehen aldiz hiztun osoa zer zen (ez dakit harek asmatua ala beste inondik ekarria). Haren esanetan, ibilbide naturala zein kulturala, biak bete dituzten hiztunak dira hiztun osoak:

(a) Batetik, ibilbide naturaletik abiatuta (A), euskaraz etxean ikasi ondoren euskaraz kulturizatu den (B) eta euskaraz aktiboa den euskalduna: AB

(b) bestetik, ibilbide kulturaletik hasita (B), euskara euskaltegian edota ikastetxean ikasi ondoren euskara erabat barneratu eta euskaraz “natibizatu” (A) egin den euskalduna: BA

AB eta BA tipoetako hiztunak dira, alegia.

Hiztun osoak euskararen komunikate linguistikoaren nukleoa osatzen dute: erdigunea. Ez dut erreferentziarik aurkitu, baina uste dut nonbait esana duela AB eta BA tipologiak erabat osagarriak direla: AB-k denik eta gaitasun-mailarik altuena aportatzen dio hizkuntza komunitateari, eta BA-k daitekeenik eta motibazio-mailarik altuena.

Dena den, hasierako adiera hori lausotuz joan da, eta oharkabean hiztun osoa soil-soilik hizkuntza gaitasunarekin lerratu izan dugu. Horren arabera, hiztun osoa goi mailako ezagutza duena da: edozein egoeratan erraztasunez euskaraz jarduteko gai dena. C2 mailako euskaraduna, alegia.

BAT aldizkariaren 99 eta 100 zenbakietan EUSKARAREN BILAKAERA SOZIOLINGUISTIKOA proiektuaren azalpena ageri da. Horietako lehenean Iñaki Martinez de Lunak euskararen transmisioaren eta hizkuntza gaitasunaren 30 urteko bilakaeraren birpasa egin du; eta oso ahalegin interesgarria egin du hiztun osoaren kontzeptua bere lekuan jartzeko. Labur-labur honela azaldu du:

Hizkuntzaren jabekuntzaren plangintzaz hitz egiteko orduan, hezkuntza arloa eta helduen euskalduntzea bete-betean sartzen dira. Zailagoa da, ordea, bertan familia bidezko transmisioari lekua egitea.

Transmisioa osatze aldera, Paula Kasaresek sozializazio kontzeptua proposatu zuen eta berehala adoptatu genuen. Sozializazioaz hasi ginen, sozializazioaren markoa ondo barneratu gabe.

Martinez de Lunak hizkuntza-sozializazioa hamar puntutan azaltzen du:

Hizkuntza bizia ikasten da, ez gramatikaren moduko ezagutza formalik;

Sozializazioak hiru prozesu ditu: kognitiboa, identifikaziozkoa eta afektiboa;

Taldearen hizkuntza soilik ez, harreman sareak ere bereganatzen dira;

Sozializazioaren bidez, hizkuntza-komunitatearekiko atxikimendua eta talde kohesioa lortzen dira;

Hizkuntza-komunitatea birsortzen da;

Hizkuntza bizitzan zehar ikasten da etengabe, eta premia berrietara egokituz joango gara;

Lehen sozializazioa, funtsezkoena, haurtzaroan gertatzen da, batez ere familian

Bigarren sozializazioa jarraian gertatzen da, hezkuntza sisteman, aisialdian, lagunarteko giroan, hedabideen bitartez, etab. ;

Egoera sozial bakoitzeko hizkuntzaren egokitasuna eta erabilera premiak barneratzen dira;

Hiztuna ez da erabat determinatua; partaide aktiboa da eta jasotakoa alda dezake.

Hortaz, gizakiok ez gara gizarteko kide jaiotzen, egin egiten gara, prozesu luze baten ondorioz. Prozesu hori da sozializazioa, baita hizkuntza-sozializazioa ere. Hizkuntzaren transmisioa sozializazio-prozesuaren atal bat da.

Horren guziaren argitik, askoz errazagoa da hiztun osoa zer den hautematea. Komunikazio-gaitasuna zein hizkuntza-kontzientzia dituen hiztuna da hiztun osoa, bere sozializazio-prozesuan osagai identitarioak eta afektiboak jaso dituena. Jon Sarasuak hiru adjektibo erabili izan ditu horretarako: euskaldun kontziente, konpetente eta kontsekuentea. Horiek ere ederrak dira, ez zaizue iduritzen?

Bibliografia: Euskararen transmisioa eta gaitasuna eta aurrera begirako erronkak. Iñaki Martínez de Luna. In BAT Soziolinguistika Aldizkaria 99, 2016 (pdf).


Maleconaren ertzean bueltaka zebilen ilunabarraren atarian, itsaso zabalari begira. Otsargitik goiti urdin argiak agintzen zuen; azpian añilak eta, lehorrera hurbildu ahala, gero eta turkesago zegoen uraren azala. Ibilbidearen bertze aldean kresalaren mende —aspaldi berritu gabeak egonagatik eder— glizinia, malba, hortentsia eta bertze aunitz loreren kolore xumez jantzirik zeuden etxeak. Espaloietan, han eta hemen, egurrez jasotako behatoki mailakatuak prestatu zituzten iragan astean, eta habanarrak, milaka, karnabaletako jaialdia behar bezala ikusteko leku egokiaren bila zebiltzan. Izotz, garagardo eta ron merkez betetako txosna ugari ikusten ziren inguruko zabalgune eta karrika-kantoinetan. Besta eta eromena zebilen guanozko babesen itzalean.

Itsas bazterrean, Txinoaren Harritik hurbil zegoen kafetegian eman zion Maria Josefak hitzordua egun hartan. Buztanik gabeko sugea iruditu zitzaion porlanezko karel gotorra eta, urrunera beha, irakaslea baizik espero ez bazuen ere, terminologoa ezagutu zuen ondora zetorkiola.

Alberto Josek bi koloreko zapata saredunak zeramatzan oinetan eta kapelu dotorea buruan. Emaztekia ere laguna bezain apain, etxeko jangelaren goiko gakotik jaitsitako lanpara malkodunak ematen zuten belarritakoekin apaindurik etorri zen; eta egongelako paretari kendutako paperarekin egina ematen zuen soinekoak.

Maria Josefak, dagoeneko, bazuen azterketaren berri, eta astebete baizik ez omen zuten prestaketaren azkenak burutzeko. Migelek terminologoari begiratu zion ondoren etxearen kontuak nola zeramatzan jakiteko asmoz, baina bertzelakorik zekarren:

— Eselentes notisias, Miguel; regreso a Madrid en prósima fecha.

Ohiko lanak alde batera utzirik, biltzar batean hartu behar omen zuen parte. Sobera terminologia iruditu zitzaion solaskideari artaburu bakar batendako. Curriculuma metatzen ibiliko zen etorkizunari beha, edo paper-mota guzien izenak buruz ikasteko aginduko zioten bertzenaz, zeren...

— Usted seguramente no ignora el número de funsionarios que dispone el servisio de tradusión de la Comunidad Europea. ¿Es así?

Migelek ez zuen ideiarik ere; beraz, harridura poxi bat prestatu zuen, kopuruari beharbertze garrantzia eman ahal izateko.

— Mil dosientas personas —omen ziren—. ¿Es posible que usted imahine como cuantos son los traductores? Aprosimadamente, quinientos —azaldu zion kontuak atera eta gero—. ¿Y terminólogos, Miguel, se hase usted una idea?

— Ninguna.

— Treinta y dos, esáctamente —argitu zion harrotasunez—. ¿Usted me comprende?

Ez zekien zer konprenitu behar zuen. Asmakizuna ematen zuen erdia baino gehiago. Aitortu gabeko azpijokoren bat izaten ahal zuen esku artean. Auskalo. Oraino ez zuen terminologoa sobera ezagutzen, eta ez zuen sekula gezurretan harrapatu. Baina argi zegoen nahi izanez gero gordetzen ere bazekiela eta, uste bezala, ez zuen luzaro egon behar izan Migelek bere susmoak egiaztatzeko:

— Lo mismo un sobre, una comunicasión telefónica —gaztigatu zion—, yo me encargo. Sólo tiene que hasérselo saber a mi compañera la prósima ves que la vea.

Mi hark ustekabeko oihartzuna eragin zion belarrietan, zeren...

Compañera eta Mi compañera artean alde nabarmena zegoen Kuban.

Orain arte ez Maria Josefak ez Alberto Josek ez zioten beren harremanen berri sekula eman, eta batekin lautan eta bertzearekin hirutan egona zen. Zer dela-eta hainbertze kopla?

Ikuskizuna abian zetorren Maleconean barna eta Maria Josefa ohitura zaharren berri ematen hasi zitzaion. Besta hartan parte hartzen ez zuen musikaririk ez zegoen ez hirian eta ez errebaletan. Urdinik ilunena iduri zuen beltzetik hasi eta zuri zurbileraino, mestizajearen aukera guziak ikusten ahal ziren. Tunbonak, tronbonak, zartaginak eta bertze aunitz tresna eskuetan, odola irakiten eta sabela urduri paratzen zuen giroa jabetu zen bazterretan.

— Ayá vienen Los pregones —erran zuen Maria Josefak— arroyando tras la comparsa.

Aspaldi batean ozeanoaren bertze aldean sardina-saltzaileek eta zorroztaileek bezala, Habana inguruko nekazariek Pregonak kantatzen omen zituzten, papaia, juka, kokoa, guaiaba, mangoa edo banana saltzeko. Kantek lanbide horietan hartzen zuten oinarri eta, irakasleak errandako hitzen oihartzun, konpartsa batek Manisero jo zuen jendearen gozagarri.

Auzo bakoitzak bere karroza zekarren. Guanabo, El Cerro, Guanabacoa, Vedado, Guanimar, Miranao, Habana Zaharra eta bertze hainbat alderditan egindako lanak ikusi ahal izan zituzten jainko eta jainkosaz beterik. Ogun, Chango eta Lemanja, urre-paperezko koroak buruan, dantzan zebiltzan kartonezko zutarri borobilen erdian eta gezurrezko zaldiarrain erraldoiak zaindari. Alberto Jose erreginarik ederrena hautatzen ari zen segurik eta, elefante gainean zetorren olandra ikusi zuelarik, bere azterketaren berri eman zion Migeli belarrira:

— ¡Rehia mulata!

Aspaldiko partez bat zetozen, eta irri bihurri berak elkartu zituen.

— A propósito —erran zion Migelek—, ¿aquí en Cuba la expresión sándalo seleste tiene alguna significación especial?

— ¿A qué viene eso, hermano?

Arnasa hartu eta, gero eta harroago, herensuge baten tamaina hartu zuen terminologoak. Ahoa zabaldurik, sua botako ziola uste zuen Migelek. Inguruari erreparatu zion Alberto Josek disimuluz, Maria Josefa aldamenean ote zeukan jakiteko eta, urrun samar zebilela ziurtatu zuelarik, bekainak kopetan goiti galtzeko zorian, hitz saminak entzun behar izan zituen Migelek oinaztura eta ortotsen artean, zeren...

— Usted no debió haser eso, compañero. Sólo hay una muher, ¿o quisá dos?, en toda La Habana que pudieran esclamar esa espresión, y omito desir en qué sircunstansias. Ahora ya yo sé dónde fue a parar mi libro japonés, aunque quién sabe.

Ikuskizuna, beharrik, azkenetan zegoen, eta Maria Josefak, intentziorik batere gabe, ordainezineko bidea erakutsi zion Migeli terminologoaren haserreari ihes egin ahal izateko; uholdean galtzeko beldurrez, hitzordua zuen ordubetera El Mascarón izeneko ostatuan eta Migel, ordu laurdena bete baino lehen, jitoan, bakarrik zebilen zurrunbiloaren erdian.

Alberto Josek lekukorik gabe hitz egin nahiko zuen bere maitale, emazte edo dena delakoarekin, egin berri zitzaion susmoak oinarririk ba ote zuen jakiteko. Migel, bere aldetik, gizonak, senarrak edo dena delakoak eskaini zizkion hitzak aztertu eta kontuak egiten hasi zen, eta O quisá dos hartatik bi ondorio atera zituen: alde batetik, Aleida eta terminologoaren artean bazegoela zerbait; eta bertzetik, Alberto Jose, Migelek oharkabean aipatutako auskalo zer bitarteko, Trocaderoko maizterrarenganako ez ezik, Maria Josefarenganako maiterrearen oliotan frijitzen ari zela.

Nolanahi ere, zer zen Japoniako liburuaren kontu hori?

Izkinetan salgai zegoen azukre-kotonaren kolorea sortu zitzaion ilunabarrari eta, hurbilago, Maleconaren karelean jesarririk, etzanik edo zutik, maitasun jolasetan zebilen jende gaztea. Almendraren antzeko begiak, larruaje ia urdinak, ezpain moreak, tabakoaren koloreko ile kizkurrak eta elkarren arteko nahasturaren ondorioz gertatzen ahal ziren mirari guziak sartu zitzaizkion ninietan barna eta, oroimenean gorde eta gero, irakaslearen bila jo zuen berant baino lehen.

El Mascarón ostatuan ez zegoen iskilin batendako lekurik. Arazoak izan zituen jende artean aitzinera egiteko. Baina, azkenean, kristalezko malkoekin apaindutako lanpara bana atzeman zuen emazteki baten belarrietatik zintzilik: Maria Josefaren aurpegia ezagutu zuen. Bakarrik zegoen, errelojuari begira, eta Alberto Joseren galdea egin zion Migelek.

— ¡Pendeho del caraho! —atera zitzaion bihotzaren erditik—, me yamó piruha.

Ez omen zion sekula barkatuko; asperturik zegoen konfiantza faltarekin. Bere laguntza izan ezean, orduko dolarrak aldatzen ibili bertze erremediorik ez zuen izanen eta, gainera, berari esker ematen zioten espainiarrek ia urtero beka; sekula ez omen zuen karrerarik atera: ez linguistika, ez informatika, ez deusik.

Terminologiari buruzko biltzarra aipatu zion Migelek, eta Tremenda turca, compañero ihardetsi zion irakasleak. Ez zuen gauza garbirik erran, baina tapadera gisa erabiltzen ote zuen ulertu zion, eta disko konpaktoak fabrikatzeko material berri baten formula ere utzi zuen airean. Maria Josefa amorraturik zegoen erabat, eta gupidarik gabe ari zitzaion mendeku hartzen.

— De modo que —galdetu zion Migelek— ¿la beca no se la da el Gobierno de Cuba?

— Negativo. El asunto es que yo trabaho en la Enbahada de España y, en fin, ya tú sabes... ¿No te lo diho Alberto José?

Ez zekien deus ere.

— Por sierto... —erran zion Maria Josefak berriari sobera garrantzi eman nahi gabe bezala—, ayer la secretaria del agregado cultural mensionó tu nombre.

— ¿Mi nombre?

Agiriren bat galdu ote zitzaion pentsatu zuen hasmentan, baina bigarren hausnarketa batean teatroko eskolan sartzeko azpilanak etorri zitzaizkion burura, eta larritu egin zen; Alberto Joseren susmopean zebilen orduko eta, hark nahi ezean, ez zuen sekula ez baimenik ez etxerik eskuratuko. Datu gehiago behar zituen, eta amua bota zuen solasaren erdira:

— ¿Qué pues?

Arazoa uste baino larriagoa zen, zeren...

Che Guevararen heriotza eta hogeita borzgarren urtemuga aitzakiak baizik ez zirela erran omen zion nagusiak; alegia, demokraziaren aurpegia desitxuratzeko eta aspaldi gainditurik zeuden kontuak berriz ere astintzeko. Espainiako edozein hiritarrek enbaxadaren bitartez eraman behar zituen Kubako erakunde ofizialekiko harremanak eta, makur jokatu baitzuen, Migel susmagarri bihurtu zen Kulturako ordezkariarendako.

Atearen mugan, barnera so, Maria Josefaren bila ziurrenik, Alberto Joseren buru biribila atzeman zuen Migelek, eta keinu egin zion non zeuden jakin zezan. Igeri bezala abiatu zen besoekin lagundurik. Haserreak sutan jarraitzen zuenez, barrara heldu baino lehen egin zion alde bere kutunak. Aurpegian igarri zitzaion ez ziola batere graziarik egin, baina duintasun faltsuz mozorroturik, goiari eutsi eta betiko solasari heldu zion, zeren...

— El asunto estriba en que los términos, cualquiera que sea la materia, están ya repletos de asepsiones diferentes.

— Entiendo.

— Tanto es así que dentro de la palabra no queda ya más espasio, y comensaron a esplotar como bombas de relohería.

Alberto Joseren hitzak premonitorioak gertatu ziren. Suziri batek egin zuen eztanda eta ondotik bertze bizpahiruk. Argitasunez eta kolorez jantzi ziren leiho guziak harrigarri. Lepo zegoen ostatua hutsik geratu zen bat-batean, eta Migel eta bere solaskidea ere kanpora jalgi ziren su artifizialak ikustera. Espermatozoide urdin bihurriak, tropelean, sigi-saga saiatzen ziren goia jotzen, baina indarrik gabe azkenean, iluntasunak irensten zituen banan-banan. Aldian behin, uretan jausitako harriaren eraginez bezala, malba koloreko lore batek egiten zuen zapart, eta ondoren gauaren beltzean galtzen zen uhin zabalagoetan barreiu. Eztandaz eztanda zebiltzan Alberto Joseren termino terminal guziak ere, eta lehertutako granadaren mamia bezala agerian, ale gorriz egindako iduneko gero eta handiagoak uzten zituzten zeruan. Ikuskizuna akitu aitzin, Maria Josefaren belarritakoetatik askatuak irudi zuten malko esmeralda batzuk gelditu ziren han nonbait zintzilik eta, istant bat orekan eman ostean, jauskailuaren laguntza balute bezala, ezarian etorri ziren beheitika.

Azken trago baten esperantzan zegoen Migel, bertze zerbait jakiteko aukerarik sortzen ote zitzaion, baina Maria Josefak besotik atxiki eta bazihoala erran zion. Alberto Jose ere hurbilean baitzen, bortzekoa eskaini zion gertatutako tirabirarengatik erresuminik txipiena erakutsi gabe. Ez zekien, egia errateko, elkarrekin zihoazen edo bakoitza bere aldetik, baina atseden hartu zuen bakarrik utzi zutelarik, zeren...

Ortotsen oihartzuna zeraman belarrietan eta lurraren ikara sentitzen zuen oinetan.

Arestian erretako bolboraren usaina aditzen zen bazter guzietan, eta habanarrek goiti begira jarraitzen zuten su galduren bat noiz agertuko. Azkenean izarrak bertzerik ez ziren geratu eta jendea, banaka lehenik eta tropelean ondoren, karnabala utzi eta karrika artean galdu zen. Auzo urrunetako biztanleek etxe aldera jo zuten kamionetan gainezka.

Itsasoa bare-bare zegoen. Hondoa pizturik balego bezala, turkesaren argitasuna zerion azalari. Indarrik gabeko uhin ziztrin batzuk bertzerik ez ziren iristen Maleconeraino. Esku batekin eragindako palasta bera ere ezinago garden entzuten ahal zen gauaren erdian.


Atzo, Urriaren 26ean, Eskola Kirola martxan jarri genuen. Urte zaila izango zela espero genuen eta halaxe izaten ari da. Atzo bertan Eskola Kirola egiteko genituen baldintzak, gaur ez dira berdinak.

Alarma egoera berriak, arau eta murrizketa berriak dakartza. Oraindik ez dago oso garbi gurean nola eragingo duen. Interpretazio ezberdinak daude eta horiek sortu ahal dituzten kontraesan eta nahasmenak ekidin nahi ditugu. Honela, eta Foru Aldundiaren aholkuak jarraituz, aste honetan gelditu egingo ditugu Eskola Kiroleko jolas saioak.

Arauen berri ondo jakin, gure antolaketa, protokolo eta kontu guztiak moldatu eta irizpideak garbiago daudenean ekingo diogu Eskola Kirolari. Irizpide aldaketa asko ematen ari dira eta ez dugu nahasmena handitu nahi guraso eta ikastolako komunitatean.

Egoera ulertuko duzuelakoan, eskertu taldeei laguntzeko guraso askok adierazten ari zareten borondateagatik.

Mila esker

Eskola Kirola PROTOKOLOA

urria 1, 2020 by salbatoreskolakirola

0

Kaixo guztioi!

Egunotan jarriko dugu 2020-2021 denboraldiko eskola kiroleko izen emate martxan. Ikasleen bidez helaraziko dizuegu informazio guztia. Bestalde, hemen duzue, eskola kirolari dagokion jardueren protokoloa.


Txapela: 5-10 cm-koa, ez oso mamitsua, gaztetan esferaerdi ia ezkila-formakoa, gero ganbil-laua, koniko kamutsa eta ia titiduna, leuna, hasieran zuri-horixka eta geroago hori-okre kolorekoa.

Orriak: orri ez oso zabalez osatua, hasieran zuri-grisaxkak, gero gris-arrosak eta zahartzean marroi ilun samarra.

Hanka: luze samarra, 10-12 x 1-2 cm-koa, batzuetan oinarrian loditua edo erraboilduna, leuna, kolore zuri-horixka eta hori-okre samarra. Eraztuna goialdean, handia, zuntzezkoa, ertza lodi samarra eta batzuetan gurpil-formako ezkata batzuk, baina ez oso zehatzak.

Mamia: hasieran ia zuria, gero horixka eta hori-gorrixka, zapore atsegina, anis usaina biltzerakoan eta anis-almendra usaina igurzterakoan. Schaefferren erreakzioa positiboa argi eta garbi.

Mikroskopia: esporak, eliptikoak, apikulu luzexka, 5,5-7 x 3,5-4,5 μm-koa.

Basidioak, tetrasporikoak, 20-22 x 5-6 μm ingurukoak. Keilozistidioak, eliptikoak, arrautza-formakoak, globo-formakoak, 12-25 x 10-20 μm-koak.

Habitat: espezie hau nahikoa arrunta da eta udan eta udazkenean ateratzen da hala konifera eta hostozabal basoetan nola bitariko basoetan.


HERRIKO ERROTAK Etxalarko eremuan gaur egun 6 errota daude egoera desberdinean; batzuk martxan jartzeko moduan eta bertzeak galmen egoeran. Herri gunetik kanpo 4 daude; Goikoa, Behekoa, Obenekoa, Infernukoa, eta Murdeneko bordako errotak. Herritik kanpo zenbait errota daude sakabanatuak. Historian zehar errota gehiago izan badira ere hauek dira gaur egun daudenak. (Info+)

SARRIKUKO BIDEA ETA ZUBIA Zubia, Santa Krutz ermitakorekin batera egin zen 1760. urtean. Hau ermitako zubia baino handiago da eta izena ondoko Sarriku baserritik hartzen du. Estilo erromanikokoa, egoera onena mantentzen da. “Santiago Bidea” izeneko ibilbidearen pasua. Xarma bereziko lekua. Bertatik Karmen Etxalarkos Ibilbidea pasatzen da.

ETXALARKO USATEGIAK Etxalarrek duen gauza aipatuen eta ezagunena da. Erdi Arotik hasita, sarez egiten den uso harrapaketa mota berezi bat da. Sara eta Etxalarko mugaren bi aldeetatik jasotako trepetan, zatarra eta makila tresna dituztela, hamahiru pertsonek egiten dute uso harrapaketa denboraldia, urriaren 1etik azaroaren 20ra arte. Bisita gidatuak.

SANTA KRUTZ ERMITA ETA ZUBIA XVI. mendean eraikia (1500-1550), barnean Jesukristoren XVI. mendearen hasierako irudia dago. Barnean ere ikusgai daude azken berritze lanen ondotik agertutako ermita sortu zen garaiko margo apaingarriak. Zubia, ermitako zubia bezala ezaguna bada ere, bere izena Garaiko zubia da. Izena aurrerago dagoen Garaikoetxea borda baserritik hartzen du. Estilo erromanikokoa, auzolan moduan moldatu zen duela urte batzuk. Beratik “Santiago bidea” izeneko ibilbidea pasatzen zen garai batean.

ETXARLASSA ETA GOIKO BURDINOLA Gure herriko historian zehar, zenbait burdinola existitu dira. Hauek dira gaur egun gelditzen diren testigantzak. (Info +) Etxalarlassa burdinola: Erakin honen lehen datuak 1680 urteko errenta agiri batzuk dira. Tximista erreka bazterrean kokatua (Herritik 4km-tara, Etxalar Hotela ondoan), egoera txarrean dago eta bakarrik aztarnak ageri dira; erakin desberdinak, labeak, ubidea, presa. Bizkaiatik (Somorrostrotik) ekarritako burdin minerala lantzen zen bertan, baita herritik eta inguruko herrietatik ekarritakoa ere. 1780. urtean berreraikia izan zen, honen seinale bertan dagoen harrian egindako idatzia. Burdin minerala urtzeko erabiltzen zen ikatza, herriko oihanetan zeuden ikazti plazetatik ekartzen zen. Lekua ez dago bisitatzeko prestatua. Goiko burdinola: XIX. mende hasierakoa da. Infernuko errekaren bazterren kokatua dago eta burdinola izan zenaren arrasto nabarmenak daude oraindik ikusgai; burdinolaren gune desberdinak, labeak, ubidea. Burdinola hau, Etxarlassakoaren aldean, ttikiagoa zen. Bertan lantzen zen burdin minerala inguruetako mendietatik eskuratutakoa izaten zen.

ZENTINELAKO ZOHIKAZTEGIA Zentinelako mendi magalean kokatua dagoen zohikaztegia, herrian topatu daiteken handienetakoa da. Bertan, zohikaztegietan ohikoak diren landareak topatu daitezke, tartean goroldio desberdinak.

MENDIKO ITURRIAK Balaxe, Altxata, Orenbenta eta Azkuakoak Balaxen iturria: Herrian estimu gehien daukan iturrietako bat. Bertara jende aunitz hurbiltzen da etxera ura edangarria eramateko. Usategietara doan errepide eta Basateneko errekaren bazterrean kokatua da, herritik 1,5kmra. Bertaraino erreka gurutzatzeko egurrezko zubia du. Etxalarko lurraldean bertzelako iturriak daude ere; Altxatakoa, Oreinbentako saroiakoa eta Azkua mendikoa. (Mendiko gidan kokapena)

MENDIKO IBILBIDEAK GIDA

KISU LABEAK Ermitakoa eta Bekozubi baserrikoa Bi kisu labe hauek herrian topatu daitezken hobenetakoak dira. Lehena ermitara doan errepide bazterrean dago, hona ailegatu baino 300m lehenago. Bigarrena berriz, Urritzokietako Bekozubi baserriaren ondoan kokatuta dago. Biak auzolan moduan berreskuratu ziren. Ikusi bideoa “Etxalarko kisu labeak 2012”.

AZERI LEPOKO MEATEGIA Azeri lepo ezaguna den lekuan kokatua dago. Esplotatzen zen garaian “La paloma” bezala ezaguna zen. Honetatik, burdinoletan lantzeko burdin minerala ateratzen zen. Horrelako meategi gehiago badira sakabanatuak herrian, hauetako aunitz tapatuak gaur egun. Hauen produkzioa oso txikia izaten zen, kanpotik ekarritako burdin mineralaren osagarri bezala erabiltzen ziren

ETXALARKO NATURA BASATIA Etxalarko natura bere osotasunean ikusi eta gozatzeko eremu desberdinak eskaintzen ditu. Denen artean handien eta nabarmenena Bertizko parke naturalaren ondoko lurraldeak dira, pago eta bertako aritzez betea.

LIZAIETAKO BEHATOKIA Lizarietako gainean, uda bukaeran hasita udazkena erdialdera arte, txorien behaketa lekua bihurtzen da. Bertan iparraldetik, Nafarroa eta bertze lurraldetatik etorritako elkarte desberdinak ezartzen dira hegazti migratzaileen behaketa egitera batez ere.

ETXALARKO AGIÑA

Monumentu naturala. Taxus baccata espezieako da. Agiña landarearen ale bakarra Orizki auzoan kokatua, Baztan baserrira doan bide bazterrean.

Andutzeta auzoa, 15 – 2. – 31760 ETXALAR (NAFARROA) Tel: 948 635 005 / Fax: 948 635 232 udala@etxalar.eus © 2023 Eskubide guztiak erreserbatuak etxalar.eus


Helbide elektroniko hau spambot-etatik babestuta dago. JavaScript gaituta izan behar duzu ikusi ahal izateko.

943 452 688

Helbide elektroniko hau spambot-etatik babestuta dago. JavaScript gaituta izan behar duzu ikusi ahal izateko.

www.fgbadminton.net

948-554571

Helbide elektroniko hau spambot-etatik babestuta dago. JavaScript gaituta izan behar duzu ikusi ahal izateko.

976 730 986

Helbide elektroniko hau spambot-etatik babestuta dago. JavaScript gaituta izan behar duzu ikusi ahal izateko.


Gasteizko bataila izan zen Napoleonen armaden aurka Euskal Herrian gertatutako borroka nagusia zalantzarik gabe. Bere ondorioz eragindako frantziar armadaren erretiradan eten bat egin zuten hauek Gipuzkoako bidegurutze nagusienetakoa zen Tolosan, Wellingtonek zuzentzen zuen armada aliatua geldi arazteko asmoz. Historian oihartzun eskasa izan duen borroka honetan 45.000 bat soldaduk egin zuten talka 1813ko ekainak 25ean. Aurten bigarren aldiz Tolosako Andia kultur elkarteak herriaren oroimenera ekarri nahi du orain bi mende gertatutako gatazka militarra.

Napoleonen armadak Gasteizen 1813ko ekainean jasandako porrotak penintsula uztera behartu zuen. Oraindik gertatuko ziren beste borroka batzuk, Donostian eta Bidasoako mugan esaterako, baina ordurako europar potentziek espainiar penintsulan zuten istilu nagusia erabakita zegoen.

Gasteizko bataila. Irudiaren iturria

Dena den frantziar armada erretiratzen zen bitartean, zenbait borroka odoltsu gertatu ziren gurean. Hauen artean ekainak 25ean Tolosan emandakoa. Foy jeneral frantsesak, herriaren kokapen estrategikoa kontutan hartuz, izan ere Madril-Baionako bide nagusia Iruñara zihoanarekin gurutzatzen zen bertan, armada aliatua geldi arazten saiatu zen.

Tolosa bidegurutze garrantzitsua. Irudiaren iturria

Foy jeneralak 15.000 soldadu zeuzkan Tolosan, Graham britainiarrak, berriz 30.000, hauetatik bi heren espainiarrak, batzuk Longa bizkaitarraren agindupean, besteak Mendizabal gipuzkoarrarenean. Britainiarrak errepide nagusitik erasotzen zuen bitartean, Azpeititik zetorren Mendizabalek Albistur eta Hernialde zituen helburu, eta Longa Ibarra aldetik oldartu zitzaien. Egun osoko borroka odoltsu baten ostean, frantziarrak Andoain aldera erretiratu beharrean aurkitu ziren.

Armada frantziarra Andoain inguruan. Irudiaren iturria

Borroka haren oroigarri, Tolosako Andia kultur elkarteak datorren ekainak 3an, II Alarde Napoleonikoa antolatu du, Zumalakarregi Museoaren lankidetzarekin. Aurten gainera, joan den urtean ekimen honen bultzatzaile nagusienetakoa izan zen Antxon Bandres omenduko dute.

Tolosako alardea 2011.

MUSEO ZUMALAKARREGI MUSEOA Muxika Egurastokia 6, 20216 Ormaiztegi (Gipuzkoa) Tel. : +34 943 889 900 Fax. : +34 943 880 138


Zer da sortzea? Zertan itzultzen da. Bizitza badago gaua eta gero. "Confesiones de una luciérnaga" esperientzia artistiko kolektibo bat da, non muina idatzizko hitzean dagoen.

Sormen artistikoaren esanahiaren nguruko Kontxi Lópezen performancea.

Ideia eta zuzendaritza: Kontxi López

Artista parte hartzaileak: Olatz Pérez, Olaff Kehler, Klara Intxausti, Onintza Orbegozo, Vito, Marta Ortega, Silvia Clemente, Alvaro Fernández

Premiatik jaiota, sortzeko desiraz eta indarraren eragina duten hitzetatik abiatuta, musika, egite artistikoa, jokoa, bideoa eta diseinua bezalako lengoaia desberdinak erabiltzen dira. Helburua eduki bera hau lengoaia guzti hauetara itzultzea da.


Konfinamenduaren, telelanaren eta oro har COVID-19 birusak eragindako egoera larriaren ondorioz, gure lehentasunak eta ohiturak aldatzen ari dira, eta Internet aldaketa handi horren bitarteko eta kanal nagusia da. Ondorioz, kontsumoak ere gora egin du nabarmen, eta etxeko routerrak hazkunde hori pairatzen ari dira, eta askotan motel doaz edo huts egiten dute. Bada, honatx zure routerraren bidez kontratatutako konexioaren %100 kontsumitzeko trikimailu batzuk.

Ondo kokatu routerra

Aintzat hartu beharreko lehenengo kontua routerraren kokapena da, konektibitatea etxe guztira zabal dadin. Hainbat oztopo daude, eta oztopo horien ondorioz konexioa erdira jaitsi daiteke. Aukera onena etxebizitzaren erdigunean jartzea da, esaterako, egongelan, eta ez izkina edo txoko batean, routerrak datuak norabide guztietan bidaltzen baititu. Hormak oztopo nabarmena dira, bai eta hainbat material ere, harria, marmola, porlana eta adreilua, zeintzuk egungo etxebizitza guztietan dauden. Azkenik, aparatuak antenak balitu, posizio ezberdinetan jarri beharko lirateke, hainbat gune hartzeko.

Aukeratu bandarik onena

Operadoreek egun bi banda eskaintzen dituzte: 2.4 GHz, 50 eta 60 Mbps arteko abiadurak, eta 5 GHz, azkarragoa, 900Mbps ingurura irits daitekeena. Lehenengoak interferentzia gehiago ditu, dispositibo gehiago konektatzen direlako eta zaharragoa delako. Horrekin batera, kanal gutxiago ditu; beraz, dispositiboak borrokan aritzen dira gelditzen den espazio txikia hartzeko. Bigarrena azkarragoa da, kanal gehiago eta interferentzia gutxiago ditu, baina estaldura maila txikiagoa dauka, eta arazo gehiago oztopoak gainditzeko. Laburbilduz, estaldura garrantzitsua denean (mugikorrak, tabletak…), 2.4GHz erabili, eta abiadura lehenetsi behar denean (mahaiko ordenagailuak, bideo-kontsolak…), 5 GHZ.

Saihestu interferentziak

Badira interferentziak eragiten dituzten hainbat gailu gure etxeetan, batez ere 2.4 GHz banda erabiltzen dugunean; tartean, mikrouhin-labea. Beste gailu batzuk hauexek dira: umeak zaintzeko kamerak, kablerik gabeko telefono finkoak, web bidezko zaintza-kamerak edo Gabonetako argiak. Altzariak ere arazo bihur daitezke; esaterako, metalezko altzariak eta kristala (neurri txikiagoan). Altzarien kokapena funtsezkoa izan daiteke estaldura on bat izateko.

Adi Wifi errepikagailuekin

Dena dela, gure etxebizitza txikia bada, ez dugu arazorik izango estaldurarekin, baina etxe handi batean bizi bagara –ez da ohikoena-, Wifi errepikagailuak erabili beharko dira estaldura bermatzeko. Errepikagailuok Wifi seinalea anplifikatzen dute. Halere, badira aintzat hartu beharreko zenbait kontu abiadura ez murrizteko: errepikagailu merkeek interferentziak handitzen dituzte, eta ez badute routerraren abiadurarik handiena eskaintzen, ez da kontratatutako banda guztia baliatuko. Kasu horretan egokiena Wifi sare bat muntatzea da, router nagusiarekin eta bere sateliteekin.

Berrabiarazi routerra

Zerbitzu teknikoek gomendatzen duten aukera erraz eta sinpleena da. Tontakeria dirudi, baina berrabiarazterakoan, konexioa arindu daiteke. Beste aukera bat Googleren DNSak konfiguratzea da, betiere abiadura handitzeko asmoz.

Parasitoak sarean

Ondoko auzokidea zure konexioaz baliatzen denean gertatzen da, zure konexiora konektatu eta dirutxo bat aurrezten duenean hilero, zure kontu. Lapurreta hori gauzatzeko hainbat tresna daude, besteak beste, Wireless Network Watcher eta Fing (Android eta iOS). Egoera horren aurrean egokiena routerraren pasahitza aldatzea da, eta zure sarearen izena ezkutatzea routerraren konfigurazioren bidez.

Dispositibo ustelak

Kasu batzuetan, software akatsen ondorioz, dispositibo batzuk toxiko bihurtzen dira. Hori dela eta, behar duten baino kanal gehiago hartzen dute. Kasu horretan dispositiboaren konexioa mugatu beharko litzateke routerraren aukeren bidez. Dispositibo horiek konektatzerakoan, routerraren abiadura nabarmen mantsotzen da.


Teknologia berriek ematen dituzten baliabideak erabiliz, Orexako Udalak UDAL ZERBITZU TELEMATIKOen tresna ipini du herritarren eskura, eguneroko bizitzan herritarrek Udalarekin dituzten harremanak errazteko lanabesa izanik.

Modu honetan, internet bidezko baliabide honek etxeko ordenadoretik hurrengo datuak kontsultatzeko aukera ematen du: errolda, tasak eta zergak, ordainagiriak, eskaerak etab.

Aldi berean, ohikoenak diren zerbitzuak ere bertatik eskatzeko aukera ematen du: bizikidetza ziurtagiriak, etb;

Nola erabili

Sistema hori erabili ahal izateko identifikazio pertsonala edukitzea beharrezkoa da eta horretarako bi aukera daude:

IZENPE TXARTELA eskuratu

Gipuzkoako Foru Aldundiak eta hainbat enpresek identifikazio pertsonala egiteko erabiltzen duten txartela izanik. Dohainekoa da eta Kz Gunean eskatu daiteke.


Autismoaren Espektroko Nahasteak (AEN) gure burmuinaren garapena eta funtzionatzeko moduarekin zerikusia dauka.

Baina nolabait “ikusezina” da, pertsona bakoitzak berezko itxura fisikoa duelako.

Batzuek asko hitz egiten dute, beste batzuek, aldiz, oso gutxi. Badira irudien bitartez komunikatzen direnak ere. Noizbehinka eskuekin mugimendu errepikakorrak egin edo gauzak behin eta berriro "modu berdinean" egiten saia daitezke...

Kasu batzuetan, AEN duten pertsonek kalkulua, marrazketa edo musika bezalako jardueretan aparteko gaitasunak dituzte, baina hori ez da beti gertatzen.

Euren ezaugarri komuna besteekin harremanak izateko modu berezia dutela da. Batzuetan beste pertsonen erreakzioez ohartzen ez direnez, inporta ez zaiela pentsa liteke, baina hori ez da egia. Hitzekin nola sentitzen garen azaldu behar diegu, besterik ez.

Euren komunikazioa ere desberdina da. Gauza berdinak behin eta berriro kontatzen dituzte eta horrek besteek “deskonekta dezatela” eragin dezake. Irratia piztu eta ondo entzuten ez denean amatatzea erabakitzen duzunean bezalakoa da...

Baina ipuin honen protagonistaren ahotsa amatatuko bazenu, pertsona oso berezi bat ezagutzeko aukera galduko zenuke.

Ramonekin autismoa duten pertsonen abilezia eta gaitasunak ezagutuko dituzu.

Jarduera

Tester MP3 file

Multimedia

Ssshhh! Isilik. Ez ezazue zaratarik egin. Soinu ozenek pixka bat urduritzen naute. Gainera, planetako dinosaurorik handiena aurkitzeko gertu nago eta kontzentratu behar dut… Ez dut gustuko nire gauzak ez diren beste batzuekin entretenitzea…

Tatxan! Hemen dago. Munduko dinosaurorik handiena. Bai, badakit marrazki bat besterik ez dela, baina nik hobeto adierazten ditut gauzak irudi eta argazkien bitartez...

Nire burua aurkeztuko dut. Ramon dut izena eta etorkizunean paleontologoa izango naiz. Erabat ziur nago horretaz, 9 urte baino ez izan arren...

Dinosauroei dagokienez, guzti-guztiak ezagutzen ditut. Ondo dakit noiz bizi izan ziren, zenbat neurtu zuten, eta baita zer jaten zuten ere... Deinocheirus bitxia, Therizinosaurus ikusgarria, Utahraptor beldurgarria eta nire gustukoena, Turiasaurus izugarria, Europa osoko dinosaurorik handiena, duela ehunka mila urte Iberiar Penintsulan bizi izan zena.

Jarduera

Tester MP3 file

Multimedia

Honako honi Amatxosaurius izena jarriko diot nire amaren omenez, estu-estu besarkatzen nauelako. Baina Bea nire arrebak ere dezente estutzen nau. Nik ez diot uzten. Ez zait gustatzen jendeak gogor besarkatzen nauenean edo abisatu gabe egiten dutenean. Baina barru-barruan, behar dut.

Amatxo eta Beari uzten diet, muxu bat ematen diedanean oso pozik jartzen direlako, baina besteok nire marrazkiekin konformatu beharko zarete.

Amatxo oso behatzailea da. Urte eta erdi nuenean, bera izan zen AENren seinaleak nituela antzeman zuen lehena, Sigla horrek Autismoaren Espektroko Nahasmena esan nahi du.

Jarduera

Tester MP3 file

Multimedia

“Espektro” hitzak Harry Potter-en konturen bat dirudi, ezta? Egia esan AEN dugunok magia handia daukagu. Batzuk gainera aparteko gaitasunak dituzte.Antza, autismoak ehun ume bakoitzeko bati eragiten dio, baina nire familian bi gara: nire osaba (nire amaren neba) eta ni. Horregatik ohartu zen nire ama hain goiz nire egoeraz.

“Diagnostiko goiztiarra zeharo garrantzitsua da” Baietsi zuen medikuak. Eta laster azterketekin eta estimulazioarekin hasi ziren.

Berarekin "Kuku tras"-ean ez jolasteaz gain, nire izena entzutean erantzutea edo atzamarrarekin seinalatzea kostatzen zitzaidan. Aldiz, marraztea oso gustuko nuen. Hasieran zenbakiak bakarrik egiten nituen.

Oso dibertigarriak iruditzen zitzaizkidan eta amatxok eta aitatxok zenbaki oso bitxiak zirela esaten zuten Zuek zer uste duzue?

Jarduera

Tester MP3 file

Multimedia

Diagnostikoabaieztatu zutenean gauza ugari gertatu ziren. Zalantza, kezka… eta azkenik segurtasuna. Aitak profesionalen laguntza aurkitu zuen eta horiek ni hezteko modua irakatsi zioten. Orain aitatxo eta amatxo nirekin jolasean ikusten ditudanean musuka jango nituzke, eta, nire moduan, horrela egiten dut.

Zenbakiak eta dinosauroak nire gauza direnez (beraiekin dibertitu eta asko ikasten dut), laginak neurtzeko sistema bat sortzea pentsatu dut, indusketa paleontologikoetan erabiltzeko. Teknologia oso garrantzitsua da zientzia garatzeko eta nire aurrerapen zientifikoekin lagundu nahi dut.

Jarduera

Tester MP3 file

Multimedia

Laster, dinosauroak marrazteaz aparte, errealitatean deskubrituko ditut… nik neuk indusketak eginez...

Zein hunkigarria!... Richard Owen, Othinel Charles Marsh, Henry Fairfield Osborn eta noski, Ramon, paleontologoa…


Berako XIV. Kafe Antzerki Zikloaren hirugarren emanaldia ortziralean, azaroak 23 izanen da, 22:00etan, Bidaxka ostatuan. Kasu horretan Ramon Agirre eta Inazio Tolosa arituko dira, Xentimorik gabe antzezlanarekin.

Hirugarren emanaldian aktoreak Ray eta Nick-en paperean sartuko dira. Biak herrialdez herrialde ibili diren musikariak dira. Bi hamarkada lehenago amaigabeko birari ekin zioten munduan zehar: Frantzia, Amerika, Errusia, Kamerun, Mongolia… Ez dago hiri handi edo herrixkarik Ray eta Niken arteaz gozatu ez duenik. Aurten ordea, herrimina sentitu dute, eta Honorio doktoreak etxera lehenbailehen itzultzea gomendatu die.

Zikloa euskara batzordeak antolatzen du, Berako Kultur Batzordearen eta Bortzirietako Euskara Mankomunitatearen laguntzarekin, eta helburu du euskarazko antzerkia ostatuetara, eta, oro har, jendea biltzen den tokietara, eramatea. Emanaldi honekin akabera emanen zaio zikloaren XIV. edizioari.

Bortzirietako euskara mankomunitatea:

Arantza, Bera, Etxalar, Igantzi eta Lesakako udalek osatzen dute. Herri erakundea da, eta gizarte bizitzako arlo guztietan euskararen normalizazioa lortzea da bere helburua. Euskara zerbitzua Arantzako herriko etxean dago, eta eskualdeko normalizazio plangintza diseinatu eta gauzatzeaz arduratzen da.


Ekoizpena: Arriaga antzokia. Egilea: Bernardo Atxaga. Irakurketa eta interpretazioa: Joseba Apaolaza, Bernardo Atxaga. Lekua: Bilboko Arriaga antzokia. Eguna: Uztailak 21.

Francoren garaian, hau da, meza-mutil nintzen garaian, Pange lingua nuen elizkizunetako kantarik gogokoena, bere melodia zela eta, nahiz eta latinezko hitzetatik bakan batzuk baino ez ulertu. Beharbada, garai bateko liturgiaren misterioek piztu zioten Bernardo Atxagari idazle izatearen grina, eta Arriaga antzokian estreinatu berri den Pange lingua, voglio una pizza honetan ibilbide poetiko bat egin dugu haren sorkuntza literariotik.

Dena hasi da oso era atxagatarrean, Ainhoa delako ume txikiak Katy txakurraren heriotza eta hileta bere irakasleari azaltzen dionean, eta handik murgildu gara egileak hain hurbila egiten digun umeen eta animalien munduan. Eszena gainean bi atril eta bi aulki garai besterik ez da izan, eta Atxagarekin batera Joseba Apaolazak irakurri ditu emankizunerako prestatu diren testuak.

Katyren heriotzea Ainhoaren ahotik harekin ezinbestean sartu gara Etiopia liburu fundazionalean, eta hortik etorri dira Pott Bandaren garaiak eta Portugaleteko inprenta batera Joxemari Iturralde, Ruper Ordorika eta beste batzuekin joan zirenekoa, liburua inprimatu nahian. Eta hortik OVNIen kontua, gure garaian, hau da, mutilok meza-mutil ginenon garaian, oso modan jarri baitziren Objektu Hegalari Ezezagunak (OHE), erdarazko akronimoaz izendatzen genituenak. Egileak ere hortik hartu du aitzakia bere lumatik ateratako testuei OVNI edo ovnitxo izendatzeko, eta, hain berea den dibagazio emankorren lurraldean sartuta, kilkerrek sortutako testu poetikoetan barneratu gara, gauza funtsezkoak aldarrikatzen baitituzte “kir-kir-kir” nekerik gabe errepikatu arren.

Eta egilearen luma aipatu dudala, hara non folio tamainako koaderno banatan ekarri dutela biek irakurri beharrekoa, bolaluma arruntez idatzia seguruenik, eta ez egileen luma mitikoaz. Uste dut egunotan irakurri diodala Berrian eskuz idazteari berriro ekin diola, nik konpartitzen ditudan horren abantailak eta guzti deskribatuz.

Taula gainean bi irakurle izateak nolabaiteko kutsu eszenikoa eman dio gaualdiari, Atxagaren ohiko tonu malenkoniatsuak kontraste aberasgarria egin duelako Apaolazaren aktore-ahots bikainarekin. Hasiera batean Atxagak euskaraz jardun du eta Apaolazak erdaraz, esan osteko itzulpen zuzenak egiten, baina gero zertxobait lasaitu da kontua, eta beste hizkuntza batzuk ere entzun ditugu —italiera, latina eta ingelesa, nik uste—, bereziki Voglio una pizza poema dibertigarriaren kontura. Hala ere, niri behintzat, nekagarria egin zait gauzak ia beti bitan entzun behar izatea, eta neure buruari galdetzen diot ea zer etekin estetiko atera dion ikusle euskaldunak errepikapenaren sistema horri.

Bestetik, Hieronymus Boschen triptiko baten (Adoration of the Magi) analisi poetikoak eten du tarte batez irakurketa —eta hortik aurrera eszenako atzealdea edertu—, eta Ikea enpresaren iragarki proiektatu batek parada eman die Espainiako Errege emerituaren gaineko ironia fina eratzeko eta Moloch jainkoaren inguruko gogoeta emankorrak plazaratzeko. Atxagaren estiloari fidel izanik, kontu batzuk eta besteak elkarrekin txirikordatzen joan dira emanaldian zehar, eta, magoen antzera, egileak maisuki itxi ditu zirkulu guztiak, Etiopiaren inguruko zazpi hareazko eraztun haien modura.


Datorren martxoaren 30ean, Alternatibak “Burujabetzaranzko praktikak” izeneko hitzaldia antolatu du Deikaztelun (Nafarroa). Bertan, egungo sistema kapitalistaren ordezko ekoizpen eta kontsumo bi eredu jarriko dira mahai gainean, Lizarra eta Gares herrietan sortuak.

Subiranotasuna eraldaketarako tresna bezala baliatuta, justuagoa, jasangarriagoa eta berdintasunean oinarritutako gizarte baterantz igarotzea ahalbidetuko digun eredu ekonomiko eta soziala defendatzeko beharraz eztabaidatuko da.

Lehenik, Plazara! proiektuaren sorrera eta honek elikadura subiranotasunarekiko eta hurbiltasunezko produktu ekologikoekiko duen apustua ezagutu ahal izango dugu. Horretarako, Koldo Leoz Garciandia Lizarrako alkatearen partehartzea egongo da, Udalak horrelako proiektuen alde egiten duen apustua azaltzeko. Aldi berean, proiektuaren ekoizle Miren Lizasoain Baleztenak, ekoizle taldearen eguneroko funtzionamendua eta aurre egin beharreko erronkak azalduko dizkigu.

Jarraian, Gares Energia kooperatibak energia-subiranotasunaren alde iturri berriztagarrien bidez egindako apustua hurbilagotik ezagutzeko aukera izango dugu. Oihan Mendo Goñik, Gareseko alkateak, horrelako apustuei aurre egiteko udal eremutik gainditu behar diren erronkak azalduko dizkigu, eta Alfonso de Goñi Busto kooperatibako kideak, honelako proiektu bat lortzeko eguneroko lana eta onurak plazaratuko ditu.

Ekitaldia martxoaren 30ean ospatuko da arratsaldeko 18: 30etan, Deikaztelu herriko Joaquín Madurda Gizarte Etxean.

Informazio gehiagorako: nafarroa@alternatiba.net

21/03/25

Berriak

Azala Elikadura burujabetza Energia burujabetza Nafarroa

Prev

Venceslao «Bizitzari eusteko giltzarri diren profesionalak EAJ-k eta PSE-k prekarizatu eta kaleratzen dituzten berdinak dira»


Jiangsu Green Stone Optical Co., Ltd. lente optikoen fabrikatzaile profesionala da, I+G, ekoizpen eta salmenta konbinazio sendoarekin.65000 metro koadroko ekoizpen-basea dugu eta 350 langile baino gehiago ditugu.Ekipamendu aurreratuen, produkzio-teknologia eta moldeen multzo osoen aurkezpenarekin, gure lente optikoak saltzen ditugu barne-merkatuan ez ezik, mundura ere esportatzen ditugu.

Gure lenteen produktuek lente mota ia guztiak dituzte.Produktu sortak 1.499, 1.56, 1.60, 1.67, 1.70 eta 1.74 indizeak hartzen ditu, ikusmen bakarra, bifokala, progresiboa, ebaketa urdina, fotokromikoa, ebaki urdina fotokromikoa, ebaketa infragorria eta abar HC, HMC eta SHMC tratamenduarekin.Amaitutako lenteaz gain, erdi amaitutako hutsuneak ere fabrikatzen ditugu.Produktuak CE&FDAn erregistratuta daude eta gure produkzioa ISO9001 eta ISO14001 arauen arabera ziurtatuta dago.

Kudeaketa teknologia bikaina aurkezten dugu, Identitate Korporatiboaren Sistema osoki inportatzen dugu eta enpresaren eta markaren kanpoko irudia hobetzen dugu.

Zergatik Aukeratu Gu?

Kalitate kontrola

Produktuak CE&FDAn erregistratuta daude eta gure produkzioa ISO9001 eta ISO14001 arauen arabera ziurtatuta dago.

Enpresa-balioak

Munduari ikuspegi hobea izateko lenterik onenak eskaintzera eta gure bezeroekin lankidetza sendoak ezartzera dedikatzen gara.

Garapen Estrategia

"Balioa sortu, irabazi-irabazi bikoitza", "zerbitzu estandarrak sortzea" negozio-helburua eta "bezeroei zerbitzu eta produktu egokienak eskaintzeko" negozioaren filosofia aurkezten dugu.

Talentuaren estrategia

Enpresaren talentu-estrategiaren printzipioari jarraituz, "egokia da onena"-ren printzipioari jarraituz, "pertsona betebeharra egokitzen den pertsona" eta "pertsonarako egokitzen den betebeharra" HR politikari garrantzi berdina ematen diogu, antolakuntza-egitura laua sortzea.

I+G gaitasuna

Laborategi handi baten jabea dugu, ekipamendu aurreratuak, esperientziadun ingeniariak, ondo prestatutako langileak eta entrega-denbora azkarrak bezeroen eskakizunak bete diezagukete Rx eskaerak egiteko.

Gure Fabrika

Ziurtagiria

Gure lenteen produktuek lente mota ia guztiak dituzte.Produktuak CE&FDAn erregistratuta daude eta gure produkzioa ISO9001 eta ISO14001 arauen arabera ziurtatuta dago.

Munduari ikuspegi hobea izateko lenterik onenak eskaintzera eta gure bezeroekin lankidetza sendoak ezartzera dedikatzen gara.Zintzotasunez hartzen ditugu etxeko eta atzerriko bezeroei gurekin lankidetzan aritzeko.


Jon Ander Aranburu zumarragarrarekin osatu du bikotea eta azkarrenak izan dira esprint-ean amaitu den lasterketan

Axier Alonsok emaitza bikainak lortzen jarraitzen du eta sasoiko dagoela ere argi uzten du. Pasa den astean Pierra Menta lasterketan 30. postuan amaitu ondoren, asteburu honetan, Andres de Regil mendiko eski lasterketako azkarren izan da, bikoteka, Jon Ander Aranburu zumarragarrarekin; biak Euskal Selekzioko kide.

Hemeretzi kilometro eta 1800 desnibel positiboko lasterketan onenak izan dira. Alonsok berak GOIENA-ri aitortu dionez "baldintza onak" izan dituzte eta "erraz eskiatzeko" proba aurkitu dute parean.

Lasterketaren hasieratik hiru bikote jarri dira buruan eta hauen arteko lehia egon da helmugaraino. Alonsok eta Aranburuk bikote nafar bat eta kantabriar bat izan dituzte aurkari, nahiz eta azken txanpan bikote kantabriarra atzean gelditu den. Alonsok aipatu duenez horrelako lasterketan jaitsiera batekin amaitu ohi dira, baina oraingoan helmugara iristeko igoera bat burutu beharra zuten. Azken metro horietan erabaki da lasterketa eta hor bikote gipuzkoarra gailendu da azken esprint baten ostean.

Podiumeko goiko mailan jarri da beraz Alonso eta normala den moduan "pozik" agertu da eta "sentsazio onak" izan dituela ere gaineratu du. Lasterketa gainera Euskal Herriko bikotekako txapelketa ere izan da eta hor ere garaile izan dira Alonso eta Aranburu.

Kirola Oñati

ALBISTEAK MUGIKORREAN

Debagoieneko albiste nabarmenenak eta azken ordukoak Whatsapp edo Telegram bidez jaso gura dituzu? Harpidetu zaitez doan!


Pandemia globalak eragin handia izan du K-12 eta bigarren hezkuntzan, betirako gelako esperientzia aldatuz beti egin genuen bezala.

Ikaskuntza birtualen hazkundea pandemia politika zorrotzaren onura izan bazen ere, teknologiak hezkuntzan eten digitala gainditzeko duen ahalmena frogatu zuen ikaskuntza ia edozein lekutan gerta daitekeela frogatuz.

Teknologia digitala garatzen ari denez, hezkuntza-sistemek eta erakundeek lineako ikaskuntza-soluzio errentagarriak eta hedatzeko errazak behar dituzte, jatorri guztietako ikasleei aukera zuzenak eskaintzen dizkietenak.Hosoton Solutions-ek guztiz ulertzen ditu ikasleak eta eskolak etengabe garatzen ari den ikaskuntza-ingurunean konektatzeko erronkak.Lineako hezkuntza-soluzioek eten digitala gaindi dezakete eta ikaskuntza edonon gerta daitekeela frogatu dezakete.

Hezkuntza-baliabideen zatiketa zubitzea

Hezkuntza-erakundeak zuzeneko bideo-eskolak antolatu eta antolatu ditzake hainbat ikasgai eta mailatarako.Ikasle guztiek berehala gozatu ahal izango dituzte klaseko grabazioez, eta ikasleek klase interaktiboko jario baten inguruko eztabaidetan parte har dezakete. Ziurtatu jatorri guztietako ikasleek haririk gabeko konektibitate fidagarriak eta kostu eraginkorrak dituzten gailu adimendunetarako sarbidea dutela, edozein lekutan dauden.

● Ikaskuntzan zentratu

Ziurtatu zure ikasleak distrakziorik gabe arduratzen direla, baimendu gabeko software-aplikazioak eta sareko trafikoa kudeatzeko aukera ematen duten konektagarritasun-soluzioak murrizten dituzten ekipamendu guztiz pertsonalizatuak erabiliz. Aprobetxatu AI-k lagundutako gomendioak ikasle bakoitzarentzat, baita ehunka praktika eta bideo-ikasgai baliabide ere beren aurkitzen laguntzeko. ikasteko irtenbide pertsonalizatua.

Ikasgela zabaldu

Sortu ebaluazio-modu desberdinak eta erabili teknologia bat etxeko lanak esleitzeko eta egiaztatzeko prozesua errazteko. Garatu zure ikaskuntza kudeatzeko sistemarekin integratzen diren soluzio pertsonalizatuak, ikasleen konpromisoa eta lankidetza sustatzeko, gelan edo herrialde osoan egon.


Santurzinek gala hunkigarri batekin eta Elena Iruretaren Serantes sariarekin ospatu ditu bere hamar urteak

Osasun mentalari buruzko bi film laburrek irabazi dute Estatuko eta Santurtziko Urrezko Raspa | EITB-Euskal Pantailak saria Iñigo Aranburu aktoreari eman diote, zuzendari gisa egindako lehen lanagatik

Santurzinek, Santurtziko Film Laburren Jaialdiak, bere hamar urteko ibilbidea ospatu zuen larunbatean, amaiera ekitaldi hunkigarri batekin, aurtengo edizioari amaiera eman ziona eta Elena Irureta antzezleari 2022ko Serantes Saria eman zioten aitorpen-gisa. Bi sari nagusiak, Estatuko Urrezko Raspa eta Santurtzikoa, osasun mentalari buruzko bi film laburrentzat izan ziren berriz ere. EITB-Euskal Pantailak saria, berriz, Iñigo Aranburuk irabazi zuen, zuzendari gisa egindako lehen lanagatik.

Elena Irureta gipuzkoarrak Serantes saria jaso zuen Jose Ramon Soroiz eta Loli Astoreka antzezleen eskutik, Euskadiko interpretazioaren ibilbide zabal eta nabarmenetako bat saritzeko. Serantes Kultur Aretoan (SKA) ospatu zen ekitaldian izan ziren emozio une ugarietako bat baino ez zen izan; izan ere, galan, jaialdiaren jatorrizko taldea, Iñigo Cobo egungo zuzendaria eta Andres Benzal santurtziarra, lehiaketako ohiko parte-hartzailea eta orain dela gutxi zendutakoa, ere omendu zituzten.

Sariei dagokienez, iaz bezala, osasun mentalari buruzko bi film labur nabarmendu ziren gaueko bi sari nagusiekin. Estatuko ataleko Urrezko Raspa Alba Gutiérrez-en Xsmall filmarentzat izan zen. Lan horrek bulimia eta hainbat nerabek argal egoteko duten beharra aztertzen ditu. Santurtziko Urrezko Raspa, berriz, Javier Ramos Escapak hartu zuen, Casa-consulta-casa filmarekin, zeinak gaixo baten psikologia kontatzen baitu.

Emakumezko aktore onenaren saria Paula Userok (Xsmall filmeko protagonista) eta Bianca Decataldok (Instantáneas filmeko protagonista) irabazi zuten, eta Gizonezko aktore onenarena Teo Planellek (Ficciones) eta Arnatz Puertasek (Aux). Azken film labur honek Estatuko Zilarrezko Raspa ere lortu zuen, eta Andrés Benzalen Los niños de la polio filmak Epaimahaiaren Aipamen Berezia eta Publikoaren Saria.

Iñigo Aranburu, EITB-Euskal Pantailak saria

Aurten, Euskal Pantailak saila lehiaketan sartu da EITBren eskutik, eta Iñigo Aranbururen lehen lana saritu du, Oihartzunak, non ama hil berri zaiola kontatzen baitu. Amnesty Internationalek Ibiltariak saria babestu du berriro, Deustuko Unibertsitateko Bilboko eta Donostiako campusetako ikasleek eta Santurtziko Calasanz ikastetxeko ikasleek aukeratu duten saria. Alfonso Palazón zuzendari murtziarrak irabazi du Espejismos filmari esker.

Azkenik, Marina Sesumagak Kalean saria jaso du Yira filmari esker, Bizitegi elkarteak gizarte-diskriminazioa eta etxegabetasuna edizio honetan ondoen ordezkatzen duen lana aitortuz.


Lantegi honek ezagutzeko eta jakiteko gure gaitasunen mugetara elkarrekin hurbiltzeko gonbita egiten digu. Siesta baliatuz, poesia nagusitzen eta logika irudimen bihurtzen den kontzientzia egoera batera iritsiko gara. Gorputz lasai bat, bere pisura abandonatua, entzuteari emana eta bere azalean atsedeten dena, baliabide perfektua da gutaz gaindikoaren erreinuan murgiltzeko. Hantxe biguntzen baita gizabanakoa eta egiten baitira muga indibidualak porotsu; hantxe agertzen baita sormen-lanerako aukera.

PRAKTIKA ESPIRITUALAK 1

Jo dezagun espirituala dela esaterik ez dugun edo ikusterik ez dugun edo aditzerik ez dugun edo ulertzerik ez dugun hori. Jo dezagun espirituala dela jakiteko gure gaitasunak gainditzen dituen hori, gure kontzientzia ernaiaz harago hedatzen diren alderdiak eta errealitateak agertzen dizkigun hori. Jo dezagun espirituala dela jakitera iristeko aukera ororen sorburu den ziurgabetasunaren printzipio hori.

Erlijio, sinesmen, multinazional eta gainerako erakunde patriarkaletatik harago, hurbil gaitezen espirituala den horretara gure gorputzen bidez, gure haragitze partikularretako bakoitzaren errealitate aintzazkoaren bidez. Izan dezagun gure bilaketarako gidari gure presentziaren, gure gorputz bizien eta hemen eta orain preziatuen mirari hori. Ez baitago ahazterik gorputz-praktika dela, beste ezer baino gehiago, espirituala deritzogun hori.

Esan ohi dugu Filosofia eta Zientzia arduratzen direla ezagutzeko gai garen horretaz, eta Poesia, berriz, ezagutzera iristeko gai ez garen horretaz. Alderdi horretarik, zeregin poetikoa (duen forma duela ere eta erabiltzen dituen baliabideak erabiltzen dituela ere) beti dago zeregin espiritualarekin lotuta: kasu bietan hurbiltzen gara izendaezin dena izendatzeko aukerara, ikusezin dena erakusteko aukerara, isiltasuna entzunarazteko aukerara, denboraren eta espazioaren mugak desegiteko aukerara, eta, azkenik, ezkutukoa epifania bihurtzekora.

Alderdi espiritualari begiratzea da ezezagun den horri begiratzea; iristea puntu horretara zeinetan ezin baitugu egin nork bere mugak aitortu besterik. Gertatzen den bezalaxe sorkuntza-prozesu ororen jatorrian: ez jakitea da beti abiapuntua. Ezjakintasun horrek bultzatzen gaitu galderak egitera eta galderek ahalbidetzen digute ziurgabetasunean barrena nabigatzea eta, batzuetan, gauzak egitera iristea.

Praktika espiritualen lehen lantegi honek proposatzen digu kirika egitea ezezaguna den horri eta ziurgabetasunari, horiek harturik sorkuntza-prozesu ororen jatorri gisa. Horretarako, gure gorputzekin lan egingo dugu; bereziki, gure azalarekin, ukimenaren zentzua jokoan jarriz. Siesta-egoeran dagoen gorputz batetik abiatuta, hitzen, soinuen eta irudien bidez gai jakin batera hurbiltzea proposatuko du saio bakoitzak. Gure gorputz erdi lokartuek, guztiz erlaxatuek, zeregin bakarra izango dute errenditzea atsedenera; errenditzea, ezagutzeko gure gaitasunak zabaltzen eta hedatzen diren kontzientzia ez-produktiboaren molde gozagarri horietara guztietara.

Nahi duten gorputz orok parte har dezakete lantegi honetan.

saioa: Pisua dut; beraz, banaiz

saioa: Tenplu bat da nire gorputza

saioa: Lotze eta bereizte gozagarria

Jaime Conde-Salazar s.u.s. (Madril, 1974) Artearen Historiako lizentziaduna da (1997, Madrilgo Complutense Unibertsitatea). MA in Performance Studies (2002, New York University) titulua lortu zuen MEC-Fulbright beka bati esker. 2003 eta 2006 bitartean, Alcaláko Unibertsitateko “Estrella Casero” Dantza Ikasgelaren zuzendari izan zen. 2009an, Erromako Espainiar Errege Akademiaren beka lortu zuen. Harrezkero, dantzari buruzko idatziak argitaratu ditu zenbait hedabidetan, sorkuntza-prozesuak lagundu ditu askotariko testuinguruetan, hitzaldiak eman ditu hemen eta han, eta oholtzara atera da aukera izan duen orotan. 2015ean, “La Danza del Futuro” (Contintametienes) eman zuen argitara. 2016an “Electrohumor” (Tabakalera/CA2M/Mercat de les Flors/La Fundición/Contenedor UMA) proiektua abian jarri zuen Barbara Sánchezekin batera. Eta, 2020an, “Cuadernos sobre el tocar” (Centro de Arte La Panera/CONDEGALI B.L.) bilduma plazaratu zuen Aimar Pérez Galírekin.

Dantzan Bilakaren laguntza programa eta sorkuntza koreografikoa. Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailak sustatu eta ADDE Euskal Dantza Profesionalen Elkarteak koordinatu du.


Inguru hauetan dauden animaliak hauek dira, besteak beste: azeria, erbia, basa-katua eta basurdea. Horietaz gainorkatza eta oreina ere aurkitu daitezke.

Hegaztiak

Larrazkenean hegazti migratzaileen igarobiderik garrantzizkoenetako bat da Luzaidekoa; aipagarrienak usoa etabirigarroa (honi Luzaiden malviz deitzen diote) dira.

Ibañetako gainean hegaztien behatokia dago, hegazti gehien pasatzen diren denboraldietan zabalik egoten da.GURELUR elkartekoa da.

Aipatzekoa da desagertzeko zorian dagoen ugatza; hemen badu babes bereziko eremua.

Beste espezie batzuk

Fauna oso aberatsa da eta aipagarriak dira amuarraina, Luzaide ibaian oparoa, eta baso-igel gorria, arrubioa edoaspis sugegorria.


D-002 A02 Lanik handiena, udan belarrak moztea izaten da. Segamakinarekin moztu, lehortzen utzi, paketatzeko makinarekin bildu eta etxera eraman. Ekainean egiten da, hogei bat egunez. Belarra behiek eta ardiek jaten dute, baina urte guztirako ez da ailegatzen eta erosi behar dute. Patatak, barazkiak, letxuak, etab. ere badituzte. Ohituta daude lanarekin, baina gogorrena egun bakar bat ere libre ez izatea da. Orain gainera laguntzak kentzen ari dira.

IR-016 A03 abeltzantza Gaztetan nekazari lanak egiten ibiltzen ziren. Ogia, pentsuak, larrainean gauza borobilak baziren eta bertan egiten ziren ontziak eta bereizten zen hazia. Orain hori dena galdu egin da. Belarra lehenik, ontziak. Uztarekin belar gutxiago biltzen zen eta biltzen ziren lizarra, haritzaren hostoa negurako aziendentzako. Orain belar gehiago bildu eta pentsua erosi egiten du lehen etxekoa zena. Aziendak ez du bizitzeko adina ematen eta pentsua erosterakoan, eskatutakoa ordaindu behar. Lehen prezioa negoziatzen zen aziendak saltzerakoan hiltegietan.

IR-021 A04 Denbora haietan ereiten zena: garia, patata, arto gutxi, babak.

SM-007a A03 Bera ez da inoiz kontrabandoan ibili. Nekazaritzan ordea, bai. Etxeko lanak ziren hauek, garia ereiten zen orduan. Orain patata eta behiak izaten dira. Behi holandarrak, pirenaikoek oso esne gutxi ematen dutelako. Lehengo eta oraingo egoera.

SM-007b B01 Aurkezpena: izena, adina, non jaioa. Bera beti nekazaritzan aritu da. Beti bere aitaren atzetik zebilen. Gari asko, oloa, zalkea, pentsu mota guztiak ereiten ziren. Zekalea ere ereiten zen lotzakiak egiteko, ez zuten jaten. Arto gutxi ereiten zuten baina lehenago gehiago omen zegoen.

I-050 A01 gramatika: lexikoa Txirrika, lumera (gurdien egurrezko gurpilei ematen zitzaien), "estrasie" (garia txikitzekoa), erregua (22 kg. ), erregu erdia (11 kg. ), gaitzerua (5 kg. ), almotea, lera, gurdia, remolkea, karraskila, kaxkalore, agozbaia, garibaia, pasadera, maze, ostoa, arba(ts)(lizar adarrak), txertatu, txerto, lixke, aldaka, babak, zorne, flemoia, garatxo, orezta.

SM-006b A01 bizimodua - abeltzantza Apesui etxeko emakumea da. Apezetxea omen zen lehenago. Bertan azienda eta nekazaritzatik bizi izan dira. Patata, garia, oloa eta zalkea biltzen dituzte. Axuriak saldu, esnea jeitzi eta saldu. Behiak, ardiak eta behorrak dituzte. Belarra siloetan sartu eta lehortzen ere uzten dute. Idiei traktoreek kendu zieten lekua. Behi mota desberdinak dituzte: suitzarra eta holandarra. Ardientzat mutil bat dute. Senarra eta semea ere aritzen dira ardiekin.

SM-006b A03 Hamabi ahizpa ziren eta anaia bakarra. Beraz, berak ere egin zuen kanpoko lana. Bera zen zaharrena. Larrainak: narra bat lotzen zuten zerrarekin eta bueltaka ibiltzen ziren. Gero garia haizatu egin behar zen. Garia biltzean, balak egiten ziren. Kalidadea zeritzona ogia egiteko zen. Bestea zekalea zen. Hasieran igitaiaz segatzen zuten.

IC-002a A03 Lehen, herrian denak ziren laborariak. Nekazaritzaz gain, behiak ere eduki zituzten. Baina gaixotu egin ziren eta denak kendu zituzten. Familia hartako gazteek egin dituzten ikasketak eta lanak. Ez dute beraiek nekazaritza berriro hartuko. Hasieran larrainean egiten zuten lan. Gero eultzilaria eta berrikuntzak sartzen joan ziren.

SD-009a A01 denetarik Bere buruaren aurkezpena. Musika eta txistua nola ikasi zituen. Hogeita lau urtetan ezkondu eta gurasoek zuten ostatua berak hartu zuen. Seme eta alaba bat ditu eta bi iloba. (03.35") Sarako jende gehiena laborantzatik bizi da. Ondasun txikia dutenez, seme-alabek kanpoan, lantegietan lan egiten dute.

II-012c A03 sinesmenak - ilargia: eragina (28:53") Baratzearen gainean eragin handia du ilargiak. Tipulak, adibidez, abenduko ilbeheran erein eta ilbeheran jasotzen zituzten. Beste sinesmen batzuk.

II-012c A01 sinesmenak - eguraldia - ilargia: eragina Aurkezpena: Ilargia eta bere eraginak. (02:20") Garta-denborak: Gartetan egiten duen denbora bera egingo du hurrengo hiru hilabeteetan. Zotalegunak: urteko lehenengo hamabi egunetako eguraldiak urteko hamabi hilabeteetan egingo duen eguraldia aurreratzen du. (08:05") Ilargiaren aldaketen arabera egiten zuten laborantza-egutegia. Ereiteko denborak horren araberakoak ziren, ilbeheran ereiten zen. Abereengan ere izaten zuen eragina. Kontakizunak. Egurra mozteko garaia ere Ilargiaren araberakoa zen. Sua egiteko egurra ilgoran mozten zen. Altzarietarako egurra, berriz, ilbeheran moztu behar da, egur hori ez baita bihurtu behar.

IC-016a A05 elikadura: esnea - animaliak: behiak Lehen garia ereiten zen, igita egiten zen eta larrainean eultzitu. Orain ia lursail guztiak belar-soroak dira esneak ematen duen dirutik bizi direlako. Behien lanari erabat lotuta bizi dira, ezin dute utzi egun bakar bat ere ez. Lehen lurra laiez lantzen zen, orain traktoreak daude. Lehenengo brabanak idiekin tiratzen zituzten. Belarra segekin ebakitzen zen eta maindirekin ekarri, orain pakak egiten dira. Ez dute oporrik egiten. "tonto jaio eta asto bizi". Herrian lursailak txikiak dira. Udal bat ibar osorako dute.

N-064 A01 Hizkera estandarizatua egiten du, beharbada ameriketara joandakoen koinea da. Aspirazioa egiten du batzuetan. Baserriko lanak. Nahiz eta 10 anai-arreba izan, gutxi ziren etxeko lanak egiteko dena eskuz egiten baitzen. Aziendek lan handiena eskatzen zuten: esnea jetzi, jana ematea eta abar. Orain dena makinaz egiten da. Lehen denetarik ereiten zen: garia, artoa, patata, babarrunak, arbiak. Gaur egun dena aziendentzako belarra da. Belarra lehen segaz ebakitzen zen, eta irauliz eguzkitara idortzen zen. Orain belarra makinek biltzen dute eta plastikoz estali. Ongarria gurdiekin ateratzen zen eta sardearekin zabaldu. Gaur zisternek zabaltzen dute eta ez dago eskuaz ukitzeko beharrik. Lehen denetarik ereiten zen autosufizienteak izateko. Orain lagun gutxik lehen askok egiten zutena baino gehiago egiten dute.


Oporretan oso urruti joateko aukerarik ez baduzu edo, besterik gabe, Egunean Behineko zale amorratua bazara eta "Zer herri da?" estiloko galderek amorratzen bazaituzte, hementxe duzu denbora-pasarako kanal bat, Youtubeko Magic Live.

Munduan zehar barreiatuta dauden milaka (milioika) webcametako ederrenetako batzuk biltzen ditu Magic Live youtubeko kanalaren "Around the World Cams / Beautiful Earth Webcams" zuzenekoak.

Zuzeneko honek ez dauka ezer berezirik, egia da, webcam-etako irudiak dira, baina Magic Live kanaleko arduradunek lan txiki bat hartu dute, munduan barrena dauden webcam horietako ederrenetako batzuk aukeratu eta denak streaming berean taldekatuta transmititzeko.

Horrela, 10-15 segunduko tartearekin, Berlin, New York, Thailandia, Groenlandia, Tokyo, Fuji mendia, Geirangerfjord (Norvegia) eta beste dozenaka leku eder ikusi ahalko ditugu, bata bestearen ostean, eta zuzeneko irudiekin.

Une honetan 90 hiri inguruko zerrenda dago zuzeneko horretan eta arduradunek etengabe editatzen dute zerrenda, berriak gehituz eta ez dabiltzanak ezabatuz. Zuzeneko webcam horietako bakoitzera esteka ere aurkituko duzu Youtubeko kanalean bertan.

Azken batean, iragazki lana egin dute kanal honetako arduradunek, sarean dauden milaka eta milaka webcametatik ederrenetako batzuk aukeratuz eta denak erreskadan ezarriz.

Polita da ikustea nola ari den eguzkia sartzen Japoniako kostaldeko hiri batean, edo nola irteten den Canadako basoetan; ederra ikustea hiri eta paisaia ezerberdinen joan-etorria, bizimodu eta klima ezberdinak. Gure planeta honen magia amaigabea (irudi gehienak hirietakoak diren arren).

Uda honetan etxe bueltan geratu behar baduzu, Lurraren beste muturrera bidaiatzeko aukera txiki bat. Eta Egunean Behineko "Zer herri da?" galderak amorratzen bazaitu (baina hurrengo denboraldia noiz etorriko irrikitan bazaude), webcam bakoitza zein herrialdetakoa den asmatzera ere jolas zaitezke: Txina? Errusi? Norvegia? Txile? Ezetz asma?