Irratia irrati-uhinen teknologia baliatzen duen haririk gabeko hedabidea da, publiko zabal bati zuzendua eta norabide bakarrekoa. Irratia mundu zabaleko hedabide ohikoenetakoa da, telebistarekin batera. Irrati-kate izeneko erakundeen bitartez, denetariko edukiak zabaltzen ditu, hala nola albisteak, musika eta aisialdiko irratsaioak. Irratsaio horiek entzuteko irrati-hargailu bat behar da. XX. mendearen bukaeratik irrati digitala garatu zen, seinale analogikoan oinarritutako teknologia zaharraren aukera moduan. Aldi berean, Internet bidezko online irratiek ere zabalkuntza handia izan zuten.

Irrati-estudio bat, non irratsaioak egiten diren.

Artikulu hau hedabideari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Irrati (argipena)».

Eduki-taula

1 Historia

2 Irratigintzaren bilakaera eta gaur egungo egoera

2.1 Frantziar Estatua

2.2 Espainiar Estatua

2.3 Euskal Herria

3 Araubidea

4 Garrantzi ekonomikoa eta egituraketa industriala

4.1 Frantziar Estatua

4.2 Espainiar Estatua

4.3 Euskal Herria

5 Garrantzi soziala

6 Etorkizuneko demak

6.1 Digitalizazioa

6.2 Internet

6.3 Audientziaren zatitzea

7 Irrati-kateak

7.1 Euskarazkoak

7.2 Erdarazkoak

8 Irrati-esatariak

9 Ikus, gainera

10 Kanpo estekak

HistoriaAldatu

Guglielmo Marconi, Nikola Tesla eta Aleksandr Stepanovitx Popov jotzen irratiaren asmatzailetzat, XIX. mendearen bukaeran; James Clerk Maxwell, uhin elektromagnetikoen teoria osatuz, eta baita Heinrich Hertz ere, irrati-uhinak aurkituz, jotzen dira irratiaren aitzindaritzat.

1920 urtean egiten dira lehenengo irratsaio programatuak, publiko zabalera zuzenduak.

1922ko azaroaren 14an BBC etxeak lehenengo irratsaioak egin zituen Londrestik.

1946ko abenduaren 21ean "Radio Euskadi" hasi ziren emititzen Mugerretik (Lapurdi).

1982ko azaroaren 23an "Euskadi Irratia" hasi zen emititzen.

Irratigintzaren bilakaera eta gaur egungo egoeraAldatu

Irratiak historikoki bilakaera zaila izan du; Frantzian monopolio egoeran egon da 80. hamarkada arte eta Espainian hasieratik irrati publiko eta pribatuak egon diren arren, Euskal Herrian bezala errepresio gogorra jasan du. Duela gutxi hasi zen euskal irratigintza, hala ere, erabilera gorantza doa eta etorkizunera begira norabide berdina izango duela dirudi. Transmisio-sistema berriak eta digitalizazioak kalitate-hobetzea ekarri dute azken urteotan. Gero eta baliabide gehiago daude, xede-taldeak zehaztuagoak dira eta uhinak, kablea, satelitea eta internet erabili daitezke irratia entzuteko. Dena den, irratiaren etorkizuna kolokan dago, dema handiei aurre egin beharrean.

Europan lehen irratiak ezarri zirenetik mende erdi pasa den arren, garai hartako bizitasuna mantentzen du medio honek. Bere horretan diraute irratigintzaren jabegoaren eta kudeaketaren inguruan agertu izan diren eztabaidak eta teknologikoki momentuko egoerara egokitzeko erakutsi duen ahalmena. Zerbitzu publiko gisa, estatuaren monopolioaren mende, eta gerra arteko garaian sortu eta garatu izanak asko baldintzatu zuten irrati-telebistagintzaren bilakaera. Izan ere, Media in Basque (Arana, Edorta; Amezaga, Josu; Azpillaga, Patxi; 2010) liburuan aipatzen denez, “testuinguru politiko, ekonomiko, teknologiko eta sozial desberdinean aritu izan arren, antzerako bilakaera izan du Espainiar Estatuan eta Frantziar Estatuan eta, ondorioz, baita Euskal Herrian ere”.

Frantziar EstatuaAldatu

1837an telegrafiaren legea onartu zen Frantziar Estatuan eta horrekin helburu komertziala zuten irrati-etxeak abiatu zuten irratigintza.

1897. urtean Estatu frantziarreko lehenengo frogak burutu zituen Eugène Ducretet ingeniariak eta gutxira lehen irrati pribatua jarri zen martxan. 1922an, Radiola irratia sortu zuten, gero, Radio Paris izango zena. Honen ondoren berehala sortu ziren Radio Toulouse, Radio Lyon edo Radio Luxembourg bezalako beste asko.

Sektorea Estatuaren monopolio gisa definitu zen arren, publizitatearen bidez finantziatu ziren irratientzako emisio-lizentziak banatu ziren. 1933an sortu zen Le Poste national eta urte berean irrati-hargailua izateagatik etxebizitzek ordaindu beharreko zerga ezarri zuten. Irrati-hargailuen kopuruak gora egin zuen denbora gutxian (1933an 1’3 milioi eta 1939an 5 milioi) eta 12 irrati pribatu eta 20 irrati publiko zeuden (Edorta Arana, 2008).

Bigarren Mundu Gerra bitartean propaganda zabaltzeko tresna ezin hobea izan zen. Gerra amaitu zenean gobernuak monopolio publiko lez definitu zuen irriatigintza; izan ere, irrati asko nazien alde jarri ziren eta Estatu frantziarrak osaera politiko eta administratiboa behar zuen. Orokorrean sistema frantziarraren alde egin zuten irrati publikoek, baina, pribatuek, nazien aldeko jarrera erakutsi zuten. Horren ondorioz, estatuak sektorearen jabetza bereganatu eta irratigintza arautu zuen. Irrati hauetako askoren emisioa debekatzea izan zen erabakietako bat.

Geroztik Frantzia osorako irrati-zerbitzu iraunkor eta zabala ezartzeko pausoak emanten hasi zien eta horrela, Paris Inter (1946) sortu zen. Hedapen horren ondorioz, RTF erakundea sortu zuten (1959) eta 1963an zerbitzu guztiak zentralizatu ziren. Urte bat geroago sortu zen ORTF erakundea. Hirurogeigarren hamarkadan France I, France II eta France III kateei izena aldatu zitzaien, geroztik, France Inter, France Musiques eta France Culture izan ziren.

Irrati-hargailua izateagatik ordaindu beharreko zerga kendu zuten 1978an eta ordutik telebistaren kanonaren bidez finantzatzen dira irratiak.

Liberalizazioaren aldeko mugimendua sendotu zenean, hainbat irrati libre sortu ziren eta 1981an Mitterranden lehendakaritzarekin monopolioaren amaiera iritsi zen. Baina bitartean, irratigintza “periferikoa” izenekoa garatu zen. Alemaniatik (Europe No1), Monte Carlotik (RMC), Andorratik (Radio Andorra) emititzen zuten irrati pribatuek irratigintzak Frantzian zuen indarra agerian utzi zuten eta pisu handia hartu zuten. Bigarren Mundu Gerra amaitzean debekaturik geratu ziren irrati pribatuak izan ziren Frantziako periferian kokatu zirenak.

1981etik, irratigintza libreak giro politiko berrian aurkitu zuen aukera, baina, garapen teknologikoari esker garatu zen. FM-ak, hau da, maiztasun modelatuak irrati asko sortzeko bidea ireki zuen eta gainera, publizitatea emititzeko baimena jaso zuten. Maiztasun modelatuari esker ere, programazio formatuak ugaritu egin ziren. Gaur egun frantziar irrati-sisteman, Conseil Supérieur de l’Audiovisuelek (CSA) horrela araututa, irrati publiko eta pribatuak daude.

Irrati publikoak, hiru multzo handi ditu Radio France, RFO eta Radio France Internationale eta batez ere, telebistaren kanonarekin eta baimentzen zaizkion publizitate bidezko sarrerekin finantzatzen da.

Irrati pribatuen artean berriz, bost irrati-eredu definitzen dira: irrati asoziatiboak (elkarteak, mugimendu sozialak ala kulturalak sortuak), komertzial lokalak, Estatu osorako irrati-kate telematiko batera lotuta dauden irrati komertzialak, irratitelematikoen bideragailu-lana egiten duten irratiak eta orotariko irrati komertzialak.

Irrati hauek publizitateaz bizi dira, baina asoziatiboak, diru-laguntza publikoa jasotzen dute eta aurrekontuaren %20 arteko publizitateaz baliatu daitezke. Aipagarriak dira Europe 1, RTL eta NRJ talde multimediak.

CSA-en arabera lehiakortasunak eta irratien kopuruaren biderketak irratiek programazioetan formatu jakin batera jo behar izatea ekarri du.

Frantzian 2011 urtean zehar egingo dute telebista analogikotik digitalerako jauzia, Lurreko Telebista Digitala (LTD) ezartzean, irrati nagusiak bertatik jaso ahalko dira. Lurreko Irrati Digitala (LID) berriz, 2012 urterako dute aurreikusita. Hala ere, sareak Frantziako irrati gehienak eskaintzen ditu, irrati gehienek on-line zerbitzua esakintzen baitute Internet bidez.

Espainiar EstatuaAldatu

XX. mendearen hasieran emisio-maiztasun finkorik ez zuten irratsaioak emititzen hasi ziren Estatu espaniarrean, besteak beste, 1912an Madrilgo Radio Ibéricak zuzeneko musikaldiak eskaintzen zituen. 1924ean berriz, emisio-maiztasun finkoa zuten irratiak sortu ziren, Radio Barcelona eta Radio España (Madril).

Denbora gutxian irratigintzak izaera komertziala bereganatu zuen eta Espainiako hiriburu handietan enpresa pribatu gisa sortutako irratiak zeuden. 1925ean Unión Radio sortu zuten Madrilen eta emisora horrek kate bihurtzeko bidean zenbait irrati berriak sortzeko ekimenak burutu zituen. Irrati honek, SER izena hartu zuen Espainiako Gerra Zibilaren ondoren.

Espainiako Gerra Zibilak agerian utzi zuen irratigintzaren balio militar, politiko eta komunikatiboa eta 1937an sortutako Radio Salamanca -geroko Radio Nacional de España (RNE)- propaganda zabaltzeko tresna gisa erabili zuten. Gerra amaituta, frankismoak sistema publikoa eta pribatua elkar lotuta mantendu zituen, lizentziak emanez eta edukietan zentsura aplikatuz. Aipatutako SER kateaz gain, Compañía Intercontinental eta Rueda de Emisoras Rato sortu zen eta erregimenaren eskutik RNEz gain, Red de Emisoras del Movimiento, Cadena Azul de Radiodifusión eta Cadena de Emisoras Sindicales jaio ziren. 1953an, Vatikanoarekin sinatutako akordio bati esker, parrokietako 200 irrati sortu ziren, beranduago COPEn eta Cadena de Ondas Popularesen sortu zirenak.

Orduan RNEk zuen irrati-albistegiak emititzeko monopolioa eta egoera ez zen aldau Franco hil arte. Honen ondorioz, irrati guztiek, egunean hirutan konekxioak egiten zituzten RNErekin. Informazio-zerbitzuak debekaturik egon ziren 1977 urtera arte.

FMa ezartzean eta Europan irratigintzaren ordenaketa teknikoa egin zenean, irrati-panorama berria gauzatu zen espainiar Estatuan. Besteak beste, RNE, REM, CAR eta CES kateak RTVE ente publikoaren inguruan batu ziren. Garai berean, SER, RATO eta COPE kateei Antena 3 eta Radio 80 gehitu zitzaien. Garai hartan irrati pribatuen sistema osoa gutxi batzuen esku geratu zen.

Irrati libreak frankismoa bukatuta sortu zuren eta FM lizentziak lortu zituztenak kate priabatuetara batu ziren. Hau da, kontzentrazio-joera eman zen. Orokorrean irratigintza informatiboaren garaia zela esaten da.

Autonomia estatutuen itzalpean, 1983 inguruan EAEk (Euzko Irratia), Kataluniak (Catalunya Ràdio) eta Galiziak (Radio Galega) irrati publiko deszentralizatuak sortu zituzten. Haien ondotik beste asko zortu ziren; besteak beste, Onda Madrid (1986), Canal Sur de Radio (1987), Canal 9 Radio (1989)...

90eko hamarkadan irratien kontzentrazio joera areagotu zen eta talde multimedien inguruan batu ziren haietako asko. Oligopolio horren aktore nagusiak, Unión Radio (Prisa eta Godó), Onda Cero (Telefónica Media) eta Unión Ibérica Radio- Radio España (Planeta) ziren.

Espainiako irratigintza pribatua eta publikoa eskutik lotuta sortu eta garatu dira. Lehenengoak, publizitateaz finaziatzen da eta kapitalaren kontzentrazioa eta multimedia garapenaren bidetik garatu da. Estatu osorako emisioak lehenetsi eta formatuaren borrokan egon dira beti. Irratigintza publikoa berriz, diru publikotik bizi da eta Estatu osokoari dagokionez nahiko zentzalista izan da. RNE irratia da publiko nagusiena, hala ere ez da bakarra. Irrati kate hau, publizitaterik emititzen ez duen irrati bakarra da, Espainiako Irrati Telebista Estatutuak horrela aginduta. Autonomia erkidegoetan sortutakoak izan dira eta bertako hizkuntzak, gertuko audientzia eta emisio-propioak dituzte. Irrati hauek garrantzi handia lortu dute zenbait tokitan, besteak beste, Katalunian Catalunya Ràdio-k adibidez. Udal-irratigintza desagertuz joan da apurka apurka eta egun Katalunian, Andaluzian eta Aragonen du indar-apur bat. Hala ere, 500 baino gehiago zeuden martxan 2008 urtean.

Jabegoaren kontzentrazioak irrati eskaintza formatu gutxi batzuen inguruan artikulatzea eta audientzia gehiena formatu horiei erantzunez bereganatu izana eragin du. FMaren ekarpenari esker iritsi zen Espainiara irratigintzaren espezializazioa, geroztik teknologiaren aurrerapenei esker, digitalizizazioa eta internet bidezko irratia garatu dira. 1995etik aurrera, hainbat irrati internetez zabaltzen dira (Ribes, 2001) eta eduki asko interneterako bereziki sortuak izaten dira.

Espainiar irratigintzako irrati gehienak interneten bidez entzun daitezke zuzenean eta 2010 urtean Lurreko Telebista Digitala (LTD) ezarri zenetik, telebista hargailu guztietatik ere jaso daitezke Espainiako irrati nagusiak. Sareak, abaintaila ugari ekarri ditu irratigintzara. Esanguratsuenak elkareragina (chatak, posta elektronikoa, eztabaidak...) eta irratia nahieran zerbitzua dira, azken honen bitartez, entzun nahi diren edukiak aukera daitezke. Internetek hipertestualitatea (esteken bidez lotutako edukiez osatutako testu ez lineala) eta multimedialtasuna (audio, irudi eta soinua nahasten dituen edukiak) garatzeko aukera ekarri du.

Lurreko Irrati Digitala (LID) berriz, 1999 urtean adostutako “Plan Técnico Nacional de la Radiodifusión Sonora Digital Terrenal”-arekin ezarri zen. Digital Audio Broadcasting (DAB) europar sistema ezarri zen (ikus 6. atala, «Etorkizuneko demak»), baina arrazoi teknologiko eta ekonomiak zirela medio ez zuen tokirik aurkitu merkatuan. RNE, SER, COPE, Onda Cero, El Mundo Radio eta Radio Marca irratiak entzun daitezke LID sistemaren bidez eta 2016rako guztiz ezarrita egongo dela dio VivoRadio webguneak.

Euskal HerriaAldatu

Radio San Sebastián (1924), Radio Club de Vizcaya (1925) eta Radio Vizcaya (1925) izan ziten emititzeko baimena jaso zuten lehenego irratiak, baina geroztik, baziren “haririk gabekoaren” emankizunak. Euskal irrati hauek laster batu ziren lehenago aipatutkao Unión Radiora.

Legedia estatal eta Espainiako Gerra Zibilaren ondorioz 1930. hamarkada nahasia izan zen eta irrati asko sortu ziren. Hala ere, frankistek agintea eskuratu ahala irratiak bereganatu eta propaganda egiteko tresna lez erabili zituzten.

Errepublikazaleek, gerra bitartean eta amaituta ere, erbestean sortutako irratiak erabili zituzten. Aipatzeakoak dira Radio España Independiente (1941) eta Euzkadi Irratia (1946). Azkeneko hau, Iparraldetik hasi zen emititzen eta geroago Venezuelatik eman zion hitza abertzaletasunari. Euskara erabiltzen zuen irrati hau 1977an desagertu zen.

Irratiaren bidez, informazio-tresna, hedabideen eremu-publikoaren zaintza eta edukien inguruko kontrola eskuratu zuten Estatu frantziar eta espainiarrak, Bigarren Mundu Gerra eta Espainiako Gerra Zibilaren osotean. Lehen aipatu dugun bezala, biek jo zuten monopoliorako bidean eta Francoren erregimenak irratigintza pribatua onartu bazuen ere Gutierrezek dionez “garaileen esku geratu den informazioaren eta entretenimenduaren monopolioa”.

Euskal Herrian oso nabarmena izan zen irratien kontzentraziorako joera. Bi hamarkadaz Radio Nacional de Españara batu ziren irrati gehienak eta Donostiatik emititzen hasi zen 1963an. Beste testuinguru politiko batean, baina urte berean, Radio Francek emisore bat ireki zuen Baionan eta noizbehinkako emisioez Euskal Herri osora iristen zen.

Egoera hori izanda Eliza katolikoak parrokien irratiak sortu zituen, bere baloreak irratigintzaren bidez zabaltzeko. Horrela sortu ziren Segura Irratia (1956), Arrate Irratia (1956) Iruñekoa (1959) eta Donostiakoa (1962). Irrati hauetan euskarak oso leku txikia zeukan, hala ere, besteetan baino handiagoa zen.

Berrikuntza teknologiko eta arautegikoak bizi zituen irratigintzak 70eko hamarkadan. FMaren garapenarekin emisora pribatuen kopuruak gora egin zuen. 1982- 1983an, Euskadi Irratia eta Radio Euskadi irrati autonomikoak sortu ziren eta Eusko Jaurlaritzak bultzatuta Donosti eta Bilbotik hasi ziren emititzen. Egoera politiko eta soziala kontuan hartuta ulertzekoa da garai hartan gertatutako irrati libreen ugaritzea. Ipar Euskal Herrian, besteak beste, Gure Irratia (Lapurdi, 1981), Irulegiko Irratia (1982) eta Xiberoko Botza (Maule, 1985) irratiak zeuden eta 1985ean Radio France- Pays Basque sortu zen.

Irrati komertzial asko multimedia-taldeetan txertatu ziren eta horren ondorioz, lehen aipatu dugun bezala, programazioak eta edukiak kateatu ziren. Euskal Herrian garrantzi handia dauka irratigintza publikoak, hala ere, bere lekua aurkitu dute emisio-eremu txikiko irratiek.

Gaur egun, hiru eredu handitan sailka daitezke euskal irratiak: irratigintza komertziala, publikoa eta elkarte edo gizarte mugimenduak sustatutakoa. Irrati komertzialei dagokionez, esaguratsuena Bizkaia Irratia da, baina, Gipuzkoako Loiola- Donostia Herri Irratiak eta Arrate Irratia eta Nafarroan Xorroxin Irratia ere aipa daitezke. Eremu honetan Euskal Herria Irratia dago, baina hau, urteak daramatza emititzeko lizentzia lortu nahian.

Publikoei dagokienez, bi mota ezberdin aurki daitezke. Alde batetik Eusko Jaurlaritzarenak direnak (Euskadi Irratia eta Gaztea adibidez) eta bestetik udal emisoreak. Azkeneko honetan adibide anitz daude: Oñati Irratia, Arrasate Irratia, Oiartzun Irratia, Esan Erran...

Azken ereduari dagokionez, aipatzekoak dira Hegoaldeko Matrallako, Tlanttakun, Arrakala, Bilbo Hiria, Irrintzi edo Molotoff. Hauek euskera hutsean dabiltza, baina elebitan aritzen direnak ere badaude, besteak beste, Hala Bedi, Eguzki eta Garraxi Irratia. Irrati hauetako batzuk eta Iparraldeko beste batzuk 2001 urtean Arrosa sarea sortu zuten. Honen bitartez emisio-orduak osatu ahal izatea ziurtatzen dute.

Iparraldeko irratigintza kontuan hartuz, Gure Irratia, Irulegiko Irratia edo Xiberoko Botza dira aipagarriak. Hiru hauek Euskal Irratiak deitura orokorra erabiltzen hasi dira.

Teknologia berrien aurrerakuntza irratigintzara ere iritsi da, eta irratia.com izeneko plataforma horren adierazle da. Interneten bidez abiatu zen 2000ko azaroan, musika kanalak eta zuzeneko emankizunak saretik eskaintzen, gerora podcast egiten hasiz eta Bilbo Hiriaren baitako irratsaio bihurtuz. Egun, beste irrati gehienek ere online entzuteko aukera dute sarean eta Hego Euskal Herrian nagusi diren irratiak (euskarazko publikoak barne) LTDren bidez ere jaso daitezke.

AraubideaAldatu

Frantzian, 1982. urtera arte irratigintza monopolio publikoa izan zen, eta irrati “periferikoen” eragina jasan zuen. Alde batetik irrati publikoa zegoen (Radio France, RFO, RFI). Bestetik, estatu frantziarrez beste aldekoa (Europe No 1, RMC, RTL…).

Geroago, irratiek liberalizazioa lortu zuten FMaren eskutik. Izan ere, komunikazio askatasunaren gaineko legea ezarri zen; 86- 107 legea, hain zuzen ere. CSA (Conseil Supérieur de L’Audiovisuel) sortu zen; ikus-entzutezko mundua arautzeko.

Espainian ordea, sistema mistoa egon da irratia sortu zenetik. Alde batetik publikoa edo estatala (RNE eta irrati instituzionalak) eta bestetik, pribatua (Union Radio, COPE, Radio Iberica, Cadena Rato…). Baina estatu espainiarrean ere, FMaren iraultzak eragina izan zuen irrati arauketan. Dena den, ez zen inolako erakunde arauemailerik sortu.

1980. urtean, Irrati eta Telebistaren estatu legea ezarri zen

1979- 83- 89 eta 1998an plangintza teknikoak egin ziren.

1991ean Udal Irratiei bidea ireki zitzaien.

1999- 2000n irratigintza digitala sortu zen.

Hauez gain, lizentzia berriak onartu ziren:

1981ean Estatuak aurreko taldeak indartu eta berriak sortu zituen

(Antena 3 eta Radio 80).

1982tik aurrera irrati autonomikoak onartu egin ziren.

1983an gatazka bat sortu zen Estatu eta Autonomi Erkidegoen artean.

Ondorioz, ez da lizentzien muga betetzen eta irrati asko legez kanpo geratzeaz gain, lizentzia gabe geratu dira. Horren adibide garbia da Euskalerria Irratiari gertatu zaiona. Euskal Herriaren banaketa administratiboa dela eta Frantzia eta Espainiako arauketa jarraitzen dute irratiek.

Garrantzi ekonomikoa eta egituraketa industrialaAldatu

Frantziar EstatuaAldatu

Frantzian, Radio France International da irrati kate publiko nagusia. Hau 18 hizkuntzatan dago entzungai, munduan zehar 40 eta 45 milioi pertsonako audientzia duelarik. Oro har, Afrikarrei zuzenduta dago nazioarteko mailan. Hala ere, Espainia eta Hego Amerikan ere entzuten da orain. RFIk 24 ordutan entzungai dauden 3 seinale propio ditu: RFI Monde, RFI Musique eta RFI Afrique.

Arlo pribatuan berriz, lau dira irrati igorle nagusiak. Europe 1 Communication (Europe 1, Europe 2, RFM…), Radio- Télévision de Luxemburg (RTL, RTL 2…), Radio Montecarlo (RMC) eta NRJ (NRJ, Nostalgie…).

Espainiar EstatuaAldatu

Espainian, irrati igorleak kateetan taldekatzen dira; honetariko bakoitzak programazio propio bat duelarik.

Normalean, irrati kateak komunikazio talde handien menpe daude. Hauetariko askok, irratiez gain, telebista kate eta egunkariak ere badauzkate. Baina digitalizazioaren sortzearekin batera irrati asko interneten bidez entzun daitezke munduko edozein lekutan segundo batzuen atzerapenarekin bada ere. Hala eta guztiz ere, momentu honetan, estatuan legezko 3000 kate daude eta irrati digitalaren asmakuntzarekin, zenbakia areagotuz doa. Erdiak publikoak dira, eta beste erdiak hainbat kate pribaturen menpe daude.

Irrati publikoak udalekoak, autonomikoak eta estatukoak dira. Estatuak, lizentziak ezarri eta frekuentziak administratzen ditu. Hala ere, lizentzia hauek batzuetan komunikabidea kontrolatzeko arma gisa erabiltzen dira.

Bestalde orotariko irratiak eta irrati tematikoak bereiz genitzake. Orotariko irratiek mota guztietako edukiak lantzen dituzte. Albistegia, kirolak, entretenimendua, kultura, etab... Irrati tematikoek ordea, gai baten inguruko programazioa eskeintzen dute. Hauek, audientzia mota jakin bati zuzenduta daude eta normalean musika eta informazioa tartekatzen dituzte.

Irratigintza pribatua hiru irrati kate nagusiez osatzen da: SER (Union Radio), COPE eta Onda Cero. Hala ere, presentzia txikiagoa duten beste bi kate daude: Radio Voz eta Radio España.

Hirugarren irrati mota bat ere badugu, irrati mistoa. Hauetan, orotariko irratiko programazioa eta musika tartekatzen dira. Normalean, tokiko irratietako edukietan ematen da irratia egiteko estilo hau.

Espainiako irrati publikoa, Radio Nacional de Españak eta 7 kate autonomikok ordezkatzen dute.

RNEk, orokorrean gazteleraz eskaintzen ditu eduki guztiak eta orotariko edukiak lantzen ditu. Hala ere, Radio Nacional de Españak zenbait kate ezberdin ditu eta bakoitzak gai bat garatzen du.

Radio Nacional: Orotariko gaiak lantzen dituen irrati publikoa da. Estatu osora

zabaltzen da.

Radio Clásica: Musika klasikoan zentratzen den emisora kulturala da.

Radio 3: Orotariko musika lantzen duen katea da. Popa, Rocka, munduko

musikak, musika elektronikoa, Jazza, Bluesa, HipHopa eta Funka lantzen ditu.

Ràdio 4: katalanez emititzen den irrati publikoa da. Orotariko gaiak lantzen

ditu, beti ere, Kataluniakoak badira.

Radio 5: 15 minutuero albisteak eskaintzen dituen katea da. Aktualitatea eta

berehalakotasuna dira Radio 5en bereizgarri.

Radio Exterior: Nazioartera zabaldutako irratia da. Gazteleraz, arabieraz,

ingeleraz, errusieraz, frantsesez portugesez... eskaintzen dituzte edukiak.

Catalunya Ràdio: Ia programazio guztia katalanez eskaintzen da eta orotariko

edukiak eskaintzen ditu. (Tot gira, Solidaris, Mans, Converses...)

Onda Madrid: Programazioari dagokionez, hurbileko entzuleei zuzendutako

albiste eta kirolei buruz hitz egiten da. (Hoy en Madrid, El Partido de la Una, En juego, La Batuta Magica...)

Radio Galega: Programazioa orotarikoa da eta gehienbat galizieraz eskeintzen

da. Hala ere, irrati mistoa dela esan genezake programazio musikal pixka bat tartekatzen duelako.

Euskadi Irratia: EiTB taldeari dagokio. Honek euskarazko programazio

orotarikoa eskaintzen du.

Canal Sur: Andaluziako orotariko irratia da. Magazinak, programa kulturalak,

lehiaketak, musika, kirolak eta albistegia tartekatzen ditu. Gainera, ikusleen partehartze zuzena bultzatzeko zuzeneko konesioak egiten dituzte telefonoz. (Andalucia habla con Olga, La calle de enmedio, El Pelotazo, El llamador...)

Canal 9

Onda Regional de Murcia: Murtziako orotariko irrati da. Programen artean,

magazinak, albistegiak, kirol emanaldiak eta eztabaidak ditu.

Irrati komertzialak ere aurki daitezke estatu espainiarrean. Hauek, helburu ekonomikoak dituzten irrati enpresak sustatzen dituzte eta finantziazioa publizitatearen bidez lortzen dute.

Euskal HerriaAldatu

Sakontzeko, irakurri: «Euskal Herriko irratia»

Euskal Herriko irratiari dagokionez, egoera ezberdina dago Iparraldean eta Hegoaldean.

Iparraldean, estatu mailako pribatuak daude entzungai; Frantziako estatuko probatuak, hain zuzen ere. Halaber, estatu mailako publikoak ere badaude. Hauek ere Frantzian entzuten diren irrati igorle pribatuak dira.

Hauez gain, tokiko irratiak ere entzun daitezke, baina, leku jakin batzuetan baino ez. Horien artean daude: Antxeta Irratia, Gure Irratia, Irulegiko Irratia, Lapurdiko Irratia, Mendililia Irratia eta Xiberoko Botza. Antxeta Irratia, Irulegiko Irratia, Gure Irratia eta Xiberoko Botza Euskal Irratiak elkartea sortu zuten 1997 urtean. Elkarte honen bitartez emisio orduak betetzeko gai dira irratiak.

Gainontzeko Euskal Herrian, Bizkaia, Gipuzkoa, Araba eta Nafarroan, beste irrati egituraketa bat dago. Hemen, udal irrati ugari daude; izan ere, herri askok beren irrati propioa dute. Elorrion, Anboto Irratia; Arrasaten, Arrasate Irratia; Getxon, Getxo Irratia; Bermeon, Itsuki Irratia; Idiazabalen, Zirika Irratia…

Bestalde, irrati libreak ere daude: Arrate Irratia, Bizkaia Irratia, Euskalerria Irratia, Planet Radio... Euskal Herriko irrati libre gehienak Arrosa sarea osatu dute. Sare honen bitartez emisio orduak betetzeko gai dira, edukia amankomunak esaintzen dituztelako irratiek.

Azkenik, bestelako irrati txikiak sailka daitezke. Bi dira igorle nagusiak: NGR (Radio Nervion eta Radio Gorbea) eta Herri Irratia (Herri Irratia Donostia, Herri Irratia Loiola, Herri Irratia Indautxu, Herri Irratia Arana).

Garrantzi sozialaAldatu

Adituen iritziz, irratiaren garrantzia medioak berak du, beste hedabide batzuek baino hurbiltasun handiagoa ematen baitu. Telebista, egunkari eta abarrekin ez bezala, irratiarekin dugun harremana intimoagoa izan ohi da. Horrek badu bere eragina: entzuleek fidagarritasun handiagoa ematen diote irratiari, edo, behintzat, kasu gehiago egiten dio han esandakoari, beste medio batzuetatik jasotakoari baino. Horrek oso boteretsu bihurtzen du irratia.

Horrek badu eragina publizitatean ere. Irratiko publizitate kuñak oso eraginkorrak izan ohi dira. Batetik, entzuleak medioarekin duen harreman intimoagatik, eta medioari ematen dion fidagarritasunagatik. Bestetik, irratiak 24 orduz emititzeko aukera ematen duelako, eta, ondorioz, posible da gure publizitate kuña guri gehien komeni zaigun orduan sartzea. Horrela errazagoa izango da iragarki hori zuzenduta dagoen publiko zehatzarengana ailegatzea. Gainera, irrati bidezko publizitatea jasotzeko ez dago arreta berezirik jarri beharrik. Esaterako, telebistako edo egunkariko iragarki bati erreparatu egin behar zaio, mezua jasotzeko; arreta eskatzen du. Aitzitik, irratitik datorkigun mezua aise jaso dezakegu beste zerbait egiten ari garen bitartean. Faktore horiek guztiek oso erakargarri bihurtzen dute irratia publizitatean inbertitu nahi dutenentzat, eta, noski, publizitatetik jasotako dirua oso ondo datorkio irratiari.

RAB enpresak Erresuma Batuan egindako ikerketa batek publizitatearen eraginkortasuna aztertu zuen irratian, eta Radio Advertising Efectiveness for Dummies izeneko txostena kaleratu zuen. Txosten haren arabera, irratiko publizitatearen eraginkortasuna telebistakoarena baino apur bat txikiagoa da (3/5), baina gastua askoz ere txikiagoa (1/7). Zer esan nahi du horrek? Bada, prezio berdinean, lau aldiz eraginkorragoa dela irratiko publizitatea, telebistakoa baino.

2003. urtean, berriz, "Sales multiplier" (multiplicador de ventas) izeneko txostena kaleratu zuten. Ikerketa hartan irratian publizitatea zuten 17 enpresaren salmentak aztertu zituzten, eta enpresa bat %30eko irabaziak izatera heldu zen. Bataz-beste, irratiko publizitateari esker enpresek %9ko irabaziak izaten dituztela ikusi zuten ikerketan.

Bestalde, irratian parte hartzen duten entzule kopurua oso altua da, telebistan parte hartzera ausartzen direnak baino gehiago dira. Horixe izan daiteke irratiak eskaintzen duen gertutasunaren adierazgarri.

Gainera, maila sozial guztiek dute eskuragarri irratia; ez da aberatsen kontua soilik. Hegoameriketako leku askotan, esaterako, irratia da biztanleek komunikatzeko duten bide bakarra. Beste medioekin konparaturik, askoz ere merkeagoa da irratia. Funtsean, nahikoa da gailua erosita. Hortik aurrera, irratia piztea besterik ez da behar kanal guzti guztiak entzun ahal izateko.

Bestalde, irratia leku guztietan entzun daiteke: etxean, autoan, lanean, kirola egiten dugun bitartean… anitzak dira irratiaren erabilerak. Izan ere, gero eta txikiagoak, mugitzeko errazagoak eta erabiltzeko sinpleagoak dira irratiak. Hala, astapenetan irratia taldeetan entzuten bazen (normalean familia osoak batera entzuten zuen), orain pertsona bakartien lagungarria bihurtu da, bai fisikoki eta bai moralki. Salto handia eman du, beraz, irratiak.

Lehen esan dugun bezala, fidagarritasun handia dugu gehienok irratian. Ondorioz, irratiak ematen dituen albisteei ere fidagarritasuna ematen diegu. Horrek badu beste arrazoi bat ere: berehalakotasuna. Telebistak eta, batez ere, egunkariek ez bezala, irratiek unean uneko informazioa emateko aukera dute, eta entzuleak asko baloratzen du hori. Gertakari garrantzitsuren bat gertatzen denean argi ikusten da hori, irratiaren audientzia ikaragarri igotzen baita, jendeak momentuko informazioa nahi baitu, azken orduko datuetan oinarritutakoa. Hala, berrien atala izaten da normalean irratiek audientzia maila altuena lortzen duten eguneko ordua.

Ahotsak ere garrantzia handia du irratian. Jendeak segituan identifikatzen du irratiko esataria bere ahotsagatik, eta askotan lotura estua sortzen da. Entzule askok familiakotzat hartzen dute irratiaren beste aldean entzuten duten ahotsarekin, eta horrek leialtasun handia sortzen du. Ahots bati leiala den entzuleak fidagarritasun handiagoa ematen dio hark esandakoari.

Etorkizuneko demakAldatu

DigitalizazioaAldatu

FM seinalea aurrerapen handia izan zen bere garaian (AM seinalearen aurrean kalitate hobea zuelako), baina hura sortu zenetik kanal ugari sortu dira irratian, ikaragarri. Hori dela eta, FM txiki geratu da hainbeste kanalentzat, eta horrek nabarmen kalte egiten dio irrati seinalearen kalitateari. Arazo horri aurre egiteko, 1995. urtean DAB sistema estandarra sortu zuten Europa osorako, sistema digitala. Oraingoz, herrialde batzuetan bakarri zabaldu da DAB sistema, eta oraindik analogikoak ere funtzionatzen du. Dena den, posible da etorkizunean irrati digitala gailentzea, eta irrati analogikoa bertan behera gelditzea, orain dela gutxi telebistarekin gertatu den bezala.

Gaur egun, Espainiako irratien %50 inguru da digitala, baina Belgikan, esaterako, %98. Irrati digitala entzun ahal izateko, gailu berezi bat behar da, seinale digitala dekodifikatzen dakiena. Hortaz, gailu tradizionalekin ezingo genuke irrati digitala entzun. Gailu digital horiek, ordea, oso garestiak dira oraingoz. Hori bai, hartzaile digitalekin seinale analogikoa ere entzun daiteke.

Baina zein abantaila ditu irrati digitalak? Bada, irrati digitalaren bidez transmititutako audioak askoz kalitate hobea du analogikoak baino, eta ez da interferentziarik gertatzen. Horrez gain, seinalea ez da aldatzen leku batetik bestera joatean, beraz, beste probintzia batera goazenean, esaterako, ez daukagu irratia frekuentziaz aldatzen ibili beharrik. Gainera, irrati digitalak parte hartzea ere sustatuko luke. Izan ere, audio bidezko mezuak bidaltzeaz gain, posible da, adibidez, entzuten ari garen musika taldearen informazioa irratiaren pantailan bertan ikusi ahal izatea.

InternetAldatu

Audientziak aztertu ditugunean ikusi dugun bezala, interneteko audientzia etengabe gora egiten ari da, bestelako medioek bere horretan mantentzeko ere ikaragarrizko ahaleginak egin behar dituzten garai hauetan. Argi dago, beraz, internet dela etorkizuneko medioa, eta gainontzeko medioek, irratiak barne, bi aukera baino ez dituzte: internetek audientzia kentzen uztea, edo eurak ere internetera egokitzea, eta medio hori baliatzea.

Orain arte interneterako saltoa eman duten irratiek zera egin dute, euren programazioa, betikoa, interneten bidez emititu, aldatu gabe. Hau da, zerbitzu bera ematen zuten, baina beste medio bat erabilita. Baina hori ez da nahikoa.

Interneteko medio digitalek, bai irratiek, baita bestelakoek ere (telebista, egunkari…), sareak ematen dituzten aukera guztiak baliatu behar dituzte erabiltzaileak eurenganatzeko. Ez da nahikoa irratirako pentsatutako edukiak interneten bidez zabaltzea. Interneterako apropos sortutako edukiak behar dira, eta horretarako kontuan izan behar da multimediatasuna, besteak beste.

Gaur egun, zaila da bereiztea sarean dauden medioak irratiak, telebista kateak edota egunkariak diren. Izan ere, egunkari digitalek irudiak, bideoak eta audioak sartzen dituzte edukietan. Era berean, irratiak audioaz gain testua ere sartzen du bere edukietan.

Horixe da multimediatasuna. Interneteko komunikabideek eskura dituzten medio guztiak erabiltzen dituzte hartzaileei ahalik eta zerbitzu osoenak eskaintzeko. Hortaz, hori ere dema handia da irratiarentzat.

Audientziaren zatitzeaAldatu

Irrati kateen ugaritzearen ondorioz, audientzia erabat zatitu da. Beraz, audientziaren zein zatiri zuzendu, eta zati horren eskari eta beharrei erantzuten jakitea izango da irratien etorkizuneko beste dema bat. Horren adibide, gero eta kate espezializatu gehiago sortzen ari dira: musikari buruzkoak, kirolaren ingurukoak… eta audientzia maila ere gehiago igo da halako kateetan, gai orokorreko kateetan baino gehiago.

Irrati lokalak eta erkidegoetakoak ere gero eta gehiago dira. Izan ere, lurralde jakin bateko jendearen interesari erantzuten diote halako kateek.

Irrati-kateakAldatu

EuskarazkoakAldatu

Sakontzeko, irakurri: «Euskarazko irrati kateak»

Euskarazko kateen artean, "Euskadi Irratia" hedatuena da Hego Euskal Herrian, "Gure Irratia" Ipar Euskal Herrian den heinean.

Kate espezializatu bakarra "Euskadi Gaztea" da, musika arlokoa.

ErdarazkoakAldatu

Gaztelaniazkoen artean, "RNE", "SER" eta "COPE" entzunenen eta beteranoenen artean ditugu.

Frantsesezko aipagarriak ditugu, bestela, "Radio France" eta bere taldekoa den "France Bleu" ("France Bleu Pays Basque" Ipar Euskal Herrian), besteak beste.

Azkenik, ingelesezko "BBC"koak nabarmentzekoak dira.

Irrati-esatariakAldatu

Euskal Herriko euskal esatari ospetsuen artean ditugu Joseina Etxeberria, Arantxa Iturbe, Jaime Otamendi, eta Joseba Zubimendi, besteak bete. Erdal esatarien artean, berriz, nabarmenak ditugu Mariano Ferrer eta Iñaki Gabilondo.


Tresnaren aho-aldeko muturra ahoan sartu eta haizea bota behar da. Notak emateko dituen zuloak itxi-irekiz doinuak ematen dira.

Historia

Gari zuztar, olo zuztar eta artalorearekin haurrentzat egiten ziren bestelako turuten modukoak dira, klarinete sinple hauek.

TAILERRA

Mutur bat itxia eta bestea irekia duen kanabera hodi puska bat hartzen da.

Mutur itxiaren aldean albokari bezala mihi bat egiten zaio.

Tonu aldaketarako nahi den zulo kopurua egiten zaio eta horren arabera, turutak doinu sinpleak edo konplexuagoak emateko balioko du.

ITURRIAK

Bibliografia

BARRENETXEA, José Mariano. (1976). Alboka - Entorno Folklórico. Lekaroz (Nafarroa): Archivo P. Donostia.

BELTRAN ARGIÑENA, Juan Mari. (1996). Juguetes sonoros. Seminario de Folklore Musical Infantil. Oiartzun.

(2002). Folklore musical Infantil, III. Didáctica de la Música, 6. Madrid: Akal.

Elementua: 23 Guztira: 90

Aurrekoa

Hurrengoa

Jose Mariano Barrenetxea Bilduma Soinuenearen bilduma bat da

Beste bilduma batzuk

Juan Mari Beltran Arguiñena Bilduma

Bilduma ikusi

Jose Mariano Barrenetxea Bilduma

Bilduma ikusi

Soinubila egitasmoa

Bilduma ikusi

Harpidetu zaitez gure buletinara jardunaldi guztien berri izateko

Izena

Emaila

HARPIDETU

Pribatutasun politika Irakurri eta onartzen ditut

JARRAITU GAITZAZU

Facebook

Google+

Youtube

Flickr

Vimeo

Issuu

SoundCloud

Tel/Fax 943 493 578

soinuenea@soinuenea.eus

Tornola kalea, 6 - 20180 OIARTZUN

Nola iritsi

Kontaktua

TESTU LEGALAK

Erabilpen baldintzak

Pribatutasun prolitika

Cookiei buruzko politika

-k web garapena enpresa gipuzkoa garatuta

Webgune honek cookieak erabiltzen ditu, propioak zein hirugarrenenak. Hautatu nabigatzeko nahiago duzun cookie aukera. Guztiz desaktibatzea ere hauta dezakezu. Cookie batzuk blokeatu nahi badituzu, egin klik "konfigurazioa" aukeran. "Onartzen dut" botoia sakatuz gero, aipatutako cookieak eta gure cookie politika onartzen duzula adierazten ari zara. Sakatu Irakurri gehiago lotura informazio gehiago lortzeko.

Onartu Konfiguratu

Cookieen kustomizazioa

Cookies Analytics

Webgune honek hirugarrenen cookieak erabiltzen ditu erabiltzaile kopurua zenbatzeko eta eskainitako zerbitzuari ematen zaion erabileraren neurketa eta azterketa estatistikoa egin ahal izateko. Horretarako, gure webgunean zure nabigazioa aztertu egiten da, eskaintzen ditugun produktu edo zerbitzuen eskaintza hobetze aldera, Google Anlytics cookiearen bidez.

Sare sozialetan partekatzeko cookieak

Sare sozialetan partekatzeko osagarri batzuk erabiltzen ditugu, sare sozialetan gure webguneko orri batzuk partekatu ahal izateko. Osagarri horiek cookieak jartzen dituzte, orria zenbat aldiz partekatu den ondo ikusteko.


Hemen adierazitakoez gain, askoz ideia eta ekimen gehiago daukagu urteurrenaren inguruan (gehi urtean zehar sor daitezkeenak); eta horiek guztiak jendearenganatzeko zein jendearengandik gehiago jasotzeko, webgune berria estrenatuko dugu; eta nola ez, .EUS ekimenari keinua eginez: www.albe.eus


AFN-H-a, Arreta falta, nahastea, hiperaktibitatea esan nahi dute siglek. Desoreka mental hau duten susmoarekin kontsultara jotzen duten haurren %24 bakarrik berresten da. Hala ere, kontsultetako intzidentzia hirukoiztu egin zen 2001etik 2007ra. Sakonean ezagutu nahi dugu AFN-H transtornoa eta horretarako etorriko da gaurkoan, Xabier Lertxundi psikiatra, 23:15etatik aurrera, Ilargipean, Euskadi Irratian.


Maiatz, lorail, hostaro. Ailegatu zaigu maiatza. Ikasturteko azken arnasak, azken anabasak, jolasak eta jolaserako egarri demasak, udara aurreko eguzki izpiak usaintzeko egingo diren egunpasak, eta lehen gaupasak.

Badaude, garaiotan, uda muga dutela erloju kontrako denbora inoiz baino astunagoa egiten zaien ikasleak, klaseko orduak eternitate lodi eta zerratuak iruditzen zaizkienak, segundoak daramatzan erlojua bera harea mugikorretan itoko balitzaie bezala; eta badaude ikastolan gorputzeko txakra guztiak halako poz bizigarriz betetzen zaizkienez, udara iristeko pena dutenak ere, txikitan gustura joan arren, nerabetzen hasiak direla eta gurasoen herrira joateak alferkeria eragiten dielako. Badaude egunez egun motxila sorbaldatik gero eta beherago zintzilikatzen zaiena, ikasturtea amaitzen ari dela konbentzitzeko txankletetan etortzen hasi direnak, horrela uda azkarrago iritsiko balitz bezala, eta badaude gaur ere hamaiketakoa etxean ahaztu dutenak. Badaude azken azterketak ikasteko egutegia egina dutenak, eta badaude azken hauetarako txuletak nola hobetu pentsatzen ari direnak; badaude ikasbidaian norekin ligatu aukeratzeko izango dutenak, ametsetako mutila edo neska beste batekin joaten ikusi beharko dutenak, eta badaude haien desira pasionanteena goizeko laurak arte lagunekin kartetan eta kontu-kontari ibiltzea dutenak; badaude ekaina urduri amaituko dutenak, hurrengo urtean ondoko gelako ikasleekin nahastuko dituztelako, eta badaude jangelan ikasturte osoan zehar jana ondokoari emanez pasa ondoren, laster platera garbi utzi beharko dutenak ere.

Badaude, etxe honen bueltan, Aste Santuko oporrak beranduegi izatearen sentsazioa arrastaka, azken txanpa hau txaparrotan biziko luketen irakasleak, eguneko laugarren kafea hartzera doazenak, eta kaferik gabe pasilloetan harrapaezinak direnak. Badaude iluntzero udarako planarekin amesten dutenak eta badaude ikaslerik gabeko udarak luzeegi egiten zaizkienak. Badaude pazientzia amaiezina duten irakasleak, gelara sartze hutsarekin ikasleak isiltzen dituztenak, haien itzaletan isiltasuna beraiekin ekarriko balute bezala. Badaude, seguruenik, ikasturte amaieran errazago haserretuko direnak, eta badaude birikak udaberriko pozez blaituta amaitzen dituztenak egunak. Badaude hamar hilabetez berrehun ikasleentzat babarrunak prestatzen egon ostean, bi edo laurentzat purea egiteko irabiagailua hartzea arinegia egingo zaiena, eta badaude hogeita zortzi mahai garbitu beharrean etxeko bi mahaiak motz geratuko zaizkienak.

Eta badaude, udaberri usainez, maiatz honetan urriak 6ra begira daudenak, festa erraldoiaren prestakuntzan diharduten ugari. Badaude eragiten dutenak, eta badaude egiten dutenak; auzolanean lagun egin direnak, adiskidetu direnak, penaz agurtuko direnak. Badaude ordu txikiek jan arte ordenagailu aurrean gelditu direnak, eta badaude lo ere egin ez dutenak. Badaude punta ateratzen dutenak, eta badaude ateratako puntatxoa fintzen dakitenak. Badaude bilerak arintzeko bizkotxoa ekartzen dutenak, eta beti bileratik lehenago ateratzeko premia dutenak; ideiak soberan eta orduak faltan dituztenak, logoko harien zurrunbilo labirintikoan galtzen direla amestu dutenak. Badago abestian klarinetearekin belarriak maitemindu dituena, kantatzen hasi eta hegan ari dela dirudiena, baxuaz oinarria markatu duena, eta badago arpa jo duena ere. Badaude arropa egunero-egunero atera eta txukun-txukun jasotzen dutenak, zozketako boletoen enigma ebazteko ekuazio integralak egin behar izan dituztenak, badaude zirkuitua begiak itxita eta atzerantz egingo luketenak eta badaude egitarauan egiak erakutsi eta arauak berrikusarazi nahi dituztenak. Badaude komunikatu behar dena ahalik eta komunikatiboen komunikatzen dakitenak, badaude botikineko guraizeak eta tiritak etxetik ekarriko dituztenak, oholtzapeko kableak nola nahaspilatzen diren ikasiko dutenak eta oholtza gainekoei harrera egingo dietenak; badaude jolasak pentsatuko dituztenak eta badaude erronkan graduatua jokatuko balute bezala arituko diren ikasleak. Badaude urriko igandea ahalik eta jasangarriena egin nahi dutenak, izkina bakoitza zeharkatzen duten hari more feministak eta badago nori zer eskatu badakien eta bidexka denak iparrorratzik gabe bateratzen dituen koordinatzailea. Badaude egunean bertan aparkalekuko txanda egingo dutenak eta badaude iaztik lanean ari direnak. Erratza pasako dutenak, berriz lurra zikinduko dutenak, esan nahi dutena isiltzen dutenak, ez direnak isiltzen, entzuten dakitenak, mugituak, tematiak, malguak, patxadatsuak, alaiak, serioak, despistatuak, bromazaleak, artistak, amak, aitak, umeak, amonak, osabak. Badaude magia dutenak. Guzti honen sorreran zebiltzan berdinak. Banago, bahago eta egongo dira; eta eskerrak bagaren hainbeste kolore, bestela dena litzateke zuri-beltz, ez urdin, ez more, ez berde.


52/2016 FORU DEKRETUA, uztailaren 27koa, Nafarroako Foru Komunitateko Emakume Elkarteen Zentsua arautzen duena.

1.1.3. Foru Aginduak

262/2016 FORU AGINDUA, uztailaren 19koa, Landa Garapeneko, Ingurumeneko eta Toki Administrazioko kontseilariak emana, Nafarroako zerri-aziendako ustiategien gehieneko tamaina arautzen duena.

1.2. AGINTARIAK ETA LANGILEAK

1.2.1. Kargu-uzteak, izendapenak eta bestelako egoerak

1282/2016 EBAZPENA, uztailaren 28koa, Gizarteratzeko eta Babes Sozialerako zuzendari nagusiak emana, Eskubide Sozialetako Departamentuko Gizarteratzeko eta Babes Sozialerako Zuzendaritza Nagusiko zerbitzuetako zuzendarien aldi baterako ordezkoak izendatzen dituena.

528/2016 EBAZPENA, uztailaren 27koa, Nafarroako Kirolaren eta Gazteriaren Institutuko zuzendari kudeatzaileak emana, María Jesús Goiburu Imaz andrea Administrazio eta Kudeaketa Ataleko buru izendatzen duena bitarte baterako, Nafarroako Kirolaren eta Gazteriaren Institutuko Garapen Estrategikoaren, Azpiegituren eta Baliabide Kudeaketaren Zuzendariordetzari atxikirik.

1.2.2. Oposizioak eta lehiaketak. Lan publikoaren eskaintza

HEZKUNTZA DEPARTAMENTUA. Iragarkia, maiatzaren 23ko 1277/2016 Ebazpenaren aurkako errekurtsoko interesdunak epatzen dituena; ebazpen horren bidez, maisu-maistren kidegoan sartzeko hautapen prozeduran onartu eta baztertutako izangaien behin betiko zerrendak onetsi ziren.

HEZKUNTZA DEPARTAMENTUA. Akats zuzenketa, Iker Imaz Alias jaunak uztailaren 4ko 1769/2016 Ebazpenaren aurka jarritako gora jotzeko errekurtsoko interesdunak epatzen zituen iragarkiarena (iragarkia 2016ko 146. Nafarroako Aldizkari Ofizialean argitaratu zen, uztailaren 29an). Ebazpen horren bidez, maisu-maistren kidegoan sartzeko lehiaketaldiko merezimenduen behin betiko balorazioa onetsi zen.

1.3. LURRALDEAREN ANTOLAMENDUA ETA HIRIGINTZA

AKATS ZUZENKETA, Ingurumeneko eta Lurraldearen Antolamenduko zuzendari nagusiaren maiatzaren 25eko 629E/2016 Ebazpenarena; horren bidez, behin betiko onetsi zen Erripagañako Udalez gaindiko Plan Sektorialeko B-4 unitate morfologikoko B-4.1.1 lurzatiaren xehetasun azterlana, Construcciones Andía SAk sustatua.

1.4. DIRU-LAGUNTZAK, LAGUNTZAK ETA BEKAK

925/2016 EBAZPENA, abuztuaren 1ekoa, Politika Ekonomiko eta Enpresarialaren eta Lanaren zuzendari nagusiak emana, udal poligono eta lokalak sustatzeko diru-laguntzen 2016ko deialdia onesten duena, haietan jarduera ekonomikoak garatzeko.

LANDA GARAPENEKO, INGURUMENEKO ETA TOKI ADMINISTRAZIOKO DEPARTAMENTUA. Berriro argitaratzea Landa Garapeneko, Nekazaritzako eta Abeltzaintzako zuzendari nagusiaren ekainaren 30eko 722/2016 Ebazpena.

780/2016 EBAZPENA, uztailaren 26koa, Landa Garapeneko, Nekazaritzako eta Abeltzaintzako zuzendari nagusiak emana, “Kalitate araubideetan lehenbizikoz parte hartzea” azpineurrirako laguntzen 2016ko deialdia eta oinarri arautzaileak onesten dituena Nafarroako Landa Garapenerako 2014-2020 Programaren barrenean.

799/2016 EBAZPENA, abuztuaren 2koa, Landa Garapeneko, Nekazaritzako eta Abeltzaintzako zuzendari nagusiak emana, NNPEK-Nafarroako Nekazal Produkzio Ekologikoaren Kontseiluari, Nafarroako Foru Komunitatean ekoizpen ekologikoaren kontrol-agintaritza den aldetik, 2016-2020 aldian eman beharreko laguntzaren oinarri arautzaileak onesten dituena.

Laburpena, Politika Ekonomiko eta Enpresarialaren eta Lanaren zuzendari nagusiaren abuztuaren 1eko 925/2016 Ebazpenarena; ebazpen horren bidez, udal poligono eta lokalak sustatzeko diru-laguntzen 2016ko deialdia onetsi da, haietan jarduera ekonomikoak garatzeko.

Laburpena, Landa Garapeneko, Nekazaritzako eta Abeltzaintzako zuzendari nagusiaren uztailaren 26ko 780/2016 Ebazpenarena; ebazpen horren bidez, “Kalitate araubideetan lehenbizikoz parte hartzea” azpineurrirako laguntzen 2016ko deialdia eta oinarri arautzaileak onetsi dira Nafarroako Landa Garapenerako 2014-2020 Programaren barrenean.

Laburpena, Landa Garapeneko, Nekazaritzako eta Abeltzaintzako zuzendari nagusiaren abuztuaren 2ko 799/2016 Ebazpenarena. Ebazpen horren bidez NNPEK-Nafarroako Nekazal Produkzio Ekologikoaren Kontseiluari, Nafarroako Foru Komunitatean ekoizpen ekologikoaren kontrol-agintaritza den aldetik, 2016-2020 aldian eman beharreko laguntzaren oinarri arautzaileak onesten dira.

1.7. BESTELAKOAK

258/2016 FORU AGINDUA, uztailaren 19koa, Landa Garapeneko, Ingurumeneko eta Toki Administrazioko kontseilariak emana, Landa Garapeneko, Ingurumeneko eta Toki Administrazioko kontseilariaren otsailaren 25eko 46/2014 Foru Agindua aldatzeko prozedura hasten duena. Foru agindu horren bidez basa faunaren zenbait espezie gizakiek jateko ez diren animalien azpiproduktuekin elikatzea eta Nafarroako Foru Komunitateko hegaztientzako bazkalekuen funtzionamendua arautu, Europar Batasuneko intereseko espezie nekrofagoak elikatzeko babes eremua ezarri eta funtzionamendurako arauak zehaztu ziren.

223E/2016 EBAZPENA, uztailaren 22koa, Ingurumen Kalitatearen eta Klima Aldaketaren Zerbitzuko zuzendariak emana, Beteluko udal mugapean brontze galdaketarako instalazio baten Ingurumen baimen integratua aldatzen duena. Instalazioaren titularra Wisco Española SA da.

2. NAFARROAKO TOKI ADMINISTRAZIOA

2.1. OPOSIZIOAK ETA LEHIAKETAK. LAN PUBLIKOAREN ESKAINTZA

ERROIBAR

Lan publikoaren eskaintza. 2016

2.2. XEDAPEN ETA IRAGARKIAK, HERRIEN ARABERA ANTOLATUAK

ABERIN

6. eta 7. aldaketak 2016ko aurrekontuan. Hasierako onespena

ALTSASU

Laburpena, artearen arloko erakundeak sustatzeko diru-laguntzen deialdiarena

ANDOSILLA

Aldaketa Diru-laguntzak ematea arautzen duen ordenantzan Hasierako onespena

Jarduera sailkaturako lizentzia. Eskaera

AGOITZ

AR2 banaketa eremuko Plan Partzialeko F3, F4, F5 eta F6 lurzatien xehetasun azterlana. Behin betiko onespena

ARROITZ

Alkatea ordeztea

BAZTAN

Aldaketa xehakatua Baztango Udal Planeko ordenantza orokorretako VI. kapituluko 35., 43. eta 49. artikuluetan. Behin betiko onespena

BERRIOZAR

Alkatearen ordezkapena, udalerritik kanpo izateagatik

BUÑUEL

Datu pertsonalen fitxategiak sortzea

BURLATA

Laburpena, banakako ebaluazioaren bidez diru-laguntzak emateko deialdi publikoarena, desgaitasuna duten Burlatako herritarrak 2016an zentro okupazionaletara babespeko garraioan joateko gizarte laguntzak eman beharrez

CABANILLAS

Ordenantza, Udalaren ondasunak hirugarrenei lagatzea arautzen duena. Behin betiko onespena

CÁRCAR

Alkatetza beste baten esku uztea

ZARRAKAZTELU

Kuadrilla gelatako lokalak arautzen dituen ordenantza

Behin betiko onespena

CASCANTE

Alkatea ordeztea

Aldaketa Udal Planean, Concepción Ximénez kaleko 18ko eraikinaren deskatalogazioari dagokiona. Behin betiko onespena

Aldaketa Udal Plan Orokorrean, hirigintza arauetako A.A. 2 jarduketa asistematikoari dagokiona. Behin betiko onespena

CINTRUENIGO

Jarduerarako lizentzia. Eskaera

DESOIO

1/2016 aldaketa aurrekontuan. Behin betiko onespena

DONEZTEBE

Jarduera sailkatua. Baimena

EULATE

Ezkontza zibila egiteko eskumena bertze baten esku uztea

FONTELLAS

Hiri jarduketarako plan berezia, Hirigunea zaintzeko ordenantzaren 81. artikulua aldatzeko. Behin betiko onespena

Hirigintza hitzarmena. Behin betiko onespena

UA 12-9 jarduera unitatea birzatitzeko proiektua

Behin betiko onespena

LARRAGA

San Andrés karrikako 113ko eraikinaren xehetasun azterlana. Behin betiko onespena

LESAKA

Hirigintzako Araudi Orokorreko aldaketa eta Eraikinetako irisgarritasunaren eta efizientzia energetikoaren hobekuntza kudeatzeko eraikuntzaren ordenantzetakoa

MARTZILLA

2016ko plantilla organikoa. Behin betiko onespena

MURCHANTE

2016ko plantilla organikoa. Behin betiko onespena

NOAIN (ELORTZIBAR)

Laburpena, 2015-2016 ikasturtean Noain Elortzibarko udal mugapetik kanpora euskarazko eskolak ematen dituzten ikastetxe publikoetarako eskola garraiorako diru-laguntza izendunak arautzen dituen deialdiarena, D ereduko Lehen Hezkuntzako

6. mailako ikasleentzat

ODIETA

Xehetasun azterlana. Behin betiko onespena

OIZ

Aldaketa, Ur horniduraren tasak arautzen dituen ordenantza fiskalean. Behin betiko onespena

ORKOIEN

Udal ordenantza, Diru-laguntzak ematea arautzen duena

Hasierako onespena

OTEITZA

2016ko aurrekontuak. Behin betiko onespena

AZKOIEN

Ludoteka zerbitzuaren prezio publikoak

Arau Subsidiarioen 48. artikuluaren aldaketa

ZANGOZA

Aldaketa, Udal Planeko hirigintza antolamenduko determinazio xehakatuetan. Hasierako onespena Lerrokadurak eta altuerak aldatzea, Rocaforteko industrialdeko APA-3ko I.4, I.5 eta I.6 lurzatietako eraikuntzetan

UNANU

Aurrekontuko 01/2016 aldaketaren espedientea

Hasierako onespena

EGUESIBAR

Aldaketa Hirigintzako Udal Planean, Egulbati jaurerriko lurzoruaren sailkapena aldatzeko eta haren mugape guztia paisaia babestu deklaratzeko. Behin betiko onespena


Etxeratek 65 preso Euskal Herritik kanpo daudela salatu du eta urruntzearekin amaitzea premiazkoa dela dio - leihoa.info

Azken berriak

Search for:

Skip to content

Leioa

Iritzia

Kultura

Kirolak

Gure herria

Idioma

Euskera

Español

leihoa.info

Leioako berrien ataria

Jarraitu gaitzazu

Leioa

Iritzia

Kultura

Kirolak

Gure herria

Idioma

Euskera

Español

Home

Sarrera

Etxeratek 65 preso Euskal Herritik kanpo daudela salatu du eta urruntzearekin amaitzea premiazkoa dela dio

Etxeratek 65 preso Euskal Herritik kanpo daudela salatu du eta urruntzearekin amaitzea premiazkoa dela dio

2022 June 20, Monday 2022 June 20, Monday adminLeioa, Sarrera

Gaur egun, Euskal Preso Politikoen Kolektiboko 183 presoetatik 65 (eta 17 gehiago Frantziako Estatuan) Euskal Herritik kanpo daude oraindik, espetxe periferikoetan eta oraindik urrun dauden beste espetxe batzuetan sakabanatuta, Etxeratek salatu duenez.

Preso eta iheslarai politikoen elkarteak gogoratu duenez, “dagoeneko ia bi urte igaro dira 2020ko uztailean lehen presoak euskal espetxeetara hurbildu zituztenetik.

“Zalantzarik gabe, egoera, oro har, hobera aldatu da, eta aurrerapauso garrantzitsuak ematen ari dira. 101 preso daude gaur egun Euskal Herriko espetxeetan. Ez dago jada euskal preso politikorik lehenengo graduan, eta gaur egun, 20 preso hirugarren graduan daude, eta dozena erdi baino gehiago baimenekin ateratzen ari dira espetxetik. Aurrerapenak dira zalantzarik gabe, nahiz eta lege arrunta aplikatuz gero, euskal preso gehienak atera beharko liratezke modu batera edo bestera”, adierazi dute Etxeratetik.

Hala ere, elkartearen bozeramaileek egiaztatu dute “ez dela dispertsioaren eta urruntzearen zikloa behin betiko itxi. Denbora luzatzen jarraitzen dute eta euskal presoei eta haien senideei ez zaie errespetatzen ingurunearekiko hurbiltasuna, familia eta afektu-loturari eutsi ahal izateko, azken helburu naturala berrezartzea izanik. Eta ez dezagun ahaztu, gainera, pandemiak espetxeetan izan duen eragin erantsia. Espetxeak erabat ixtea, bisita intimoak, familiakoak eta mintzatoki bidezko oinarrizko komunikazioak etengabe etetea. Luzaroan besarkadarik eman gabe seme-alabei eta maite duten personeei”.

“2020ko eta 2021eko udetan EAEko eta Nafarroako espetxeetara egindako hurbilketak eta espetxe periferikoetara egindako lekualdatzeak ia astero egin baziren ere, gero hilerokoak bihurtu ziren eta orain askoz gehiago atzeratzen dira denboran. 2020ko uztailetik 2021eko uztailera bitartean, 234 iragarki egin ziren hurbilketa, lekualdatze edita gradu-aldaketekin; kopuru hori 53-era jaitsi zuen SPKSak 2021eko abuztutik orain arte. 2022ko apirilaren amaieratik ez da inolako hurbilketarik edo mugimendurik izan”, ezgutarazi dute Etxeraten ordezkariek.

Gainera, “hainbat preso mantendu dira EAEtik eta Nafarroatik kanpoko espetxeetan, haien eta espetxeen borondatearen aurka. Kasu batzuetan, sei hilero ukatu zaie gertuago dauden espetxeetara eramateari, 3 eta 4 aldiz ere bai. Gainera, kartzela periferiko horietan komunikazioen interbentzioa mantentzen da, iraganeko beste inertzietako bat”, Etxeraten esanetan.

Topas, Mansilla, Dueñas, Estremera, Alcala, Asturias, Daroca, Zuera, Soria, Burgos, Logroño eta El Dueso, urrutiko espetxeak dira eta “premiazkoa eta beharrezkoa da urruntzeari eta sakabanatzeari behin betiko amaiera ematea”, azaldu dutenez. “35 urte baino gehiago dira senide eta lagunok egoera bidegabe eta ezohiko hori pairatzen ari garela. Eta berriro diogu, errepikatzen diren gezurren aurrean, ez gara onurez ari. Preso guzti-guztien hurbilketaz ari gara, garaia delako. Salbuespen-politika desagerrarazteaz eta lege arrunta aplikatzeaz ari gara. Eskubideez ari gara, legean jasota dauden eskubideez”, aldarrikatu dute Etxeratetik.


Txirrindularitzako entrenamendu culote erosoenak Etxeondok egin ditu Euskaltel DBA Euskadi taldeetarako. Powersystem Active teknologiarekin egindako tirante motza da. Ehunen zuntzei elastikotasuna eta moldagarritasuna emateko, ukipen bikaina, elastikoa eta edozein txirrindulariren anatomira egokitzen den galtzerdi bat lortzen da.

Neurrien gida

Zure neurriekin doituta

Neurrien gidak

×

ETXEONDO

Gizona

Bularra

S

M

L

XL

XXL

XXXL

Hazbeteak

36"-38" 38"-40" 40"-42" 42"-44" 44"-46" 46"-48"

cm

91-96 96-101 101-106 106-111 111-116 116-121

Gerria

S

M

L

XL

XXL

XXXL

Hazbeteak

30" 32" 34" 36" 38" 40"

cm

76 81 86 91 96 101

Tamaina

S M L XL

Saskira gehitu

Produktu honetarako ez da aldaketarik edo itzulketarik onartzen. Egiaztatu zure tamaina erosketa egin aurretik.

Dudak? Jarri harremanetan

Produktuaren xehetasunak

Gizonezkoentzat Euskaltel-Euskadi txirrindurari training kulotea Etxeondoren eskutik

Powersystem Active teknologia erabiliz fabrikatuta, ehunaren zuntzek elastikotasuna eta egokitasuna eskaintzen dituzte. Dortsala ukitu bikaina, elastikoa eta edozein txirrindulariren anatomira egokitzen den euskarri egonkorra du.

Eredua dortsala eroso bat lortzeko helburuarekin diseinatuta dago, konpresio moderatua eskaintzen duten hainbat panel, izterren barrualdeko josturak ezabatu egiten dira, ibilbidean zehar egonkorra den finkapen egokia lortzen da eta pieza batean uhalak. eta askatasun sentsazio ezin hobea eskaintzen duten josturak eta askatasun sentsazio ezin hobea eskaintzen duten josturak gabe.

Etxeondo Precision & Movement teknologia erabiltzen dugu. Uda badanari forma anatomiko perfektua emateko aukera ematen digu eta, beraz, txirrindularientzako egokitzea eta galtzadetan kokatzea ezin hobea da. Kamoi kuloteari hari elastikoak erabilita itsatsi egiten da, josturak oihalarekin batera ongi mugitzeko.

Uda badana pieza bat da, dentsitate handiko memoria aparra erabilita, ibilbide luzeetan zehar babesten duena, pedaleratzean sortutako mugimenduak leuntzen dituena, egokitasun altua eta transpiragarria lehortze azkarra errazteko. Kanpoko microfibrazko ehunak larruazalaren tenperatura marruskadura murrizten du eta ez da kola edo estanpa motarik erabiltzen larruazaleko erreakzio alergikoak edo gehiegizko berogailua ekiditeko, tratamendu antibacterialekin batera.

Xehetasunak:

Badana Uda

Etxeondo Powersystem Active

Pieza gabeko uhalekin

Erregulazio elastikoa hanketan

Ez dago arazorik adduktoreen eremuan

SPF 50+ (UVA)

Tenperatura 12ºC eta 35ºC bitarteko tenperatura

Pisua: 185g

Zainketak

Garbiketa poltsa bat erabili

Garbiketa mota delikatua erabii eta 30 gradutik igaro gabe

Ez erabili zuritzailerik edota leungarririk

Ez erabili lehorgailurik eta jantzia eguzkitan lehortzea ekidin

Erlazionatutako produktuak

Stockean

Outlet

Gizonezkoentzat Euskaltel-Euskadi Training Mailota

ETXEONDO

50,70 €

39,00 € Euskaltelen bezeroentzat

Entrenamenduan, materialak funtsezko eginkizuna du errendimendua osatzeko. Mailot hau jantzi esklusiboa da: diseinu berritzaile eta landua, xehetasun tekniko ugarirekin, leuntasun handia, elastikoa, transpiragarria eta oso arina.

Ikusi

S M L XL

Produktu hau erosi duten bezeroek hauxe erosi dute ere:

Stockean

Outlet

Gizonezkoentzat Euskaltel-Euskadi Aero Mailota

76,70 €

59,00 € Euskaltelen bezeroentzat

Lasterketa batean zehar, prestaketa kontuak ez ezik, materialak funtsezko garrantzia du errendimendua osatzeko. Aero mailota, errendimendu handiko elastikoa da, Euskaltel-DBA-Euskadi taldeko txirrindularien eskariei erantzuteko diseinatua.

Ikusi

S M L XL

Last items in stock

Outlet

Pro Euskaltel-Euskadi Kulotea

115,70 €

89,00 € Euskaltelen bezeroentzat

Gizonezkoentzat Euskaltel-Euskadi txirrindurari Pro kulote motza Etxeondoren eskutik. Kulote honen patroiak hainbat panel erabiltzen ditu ibilbide osoan egonkorra den konpresio handia lortzeko. Izterren barruko josturak ezabatu egiten dira doikuntza egokia lortuz eta uhalak bakarrean egiten dira. pieza eta josturak izan gabe, marruskadura mota guztiak...

Ikusi

S M L XL

Stockean

Outlet

Gizonezkoentzat Euskaltel-Euskadi Training Mailota

ETXEONDO

50,70 €

39,00 € Euskaltelen bezeroentzat

Entrenamenduan, materialak funtsezko eginkizuna du errendimendua osatzeko. Mailot hau jantzi esklusiboa da: diseinu berritzaile eta landua, xehetasun tekniko ugarirekin, leuntasun handia, elastikoa, transpiragarria eta oso arina.

Ikusi

S M L XL

Zabaltzeko, ukitzeko edo gainditzeko

×

Kalitate bermatua Jatorrizko eta kalitatezko produktuak

Bezeroarentzako zerbitzuaZuri laguntzeko gaude

Entrega: 48-72 orduEspainia (penintsula)

% 100 ordainketa segurua SSL ziurtagiriarekin

Babesleak

Segurtasuna eta Pribatutasuna

Lege oharra

Pribatutasun Politika

Cookie politika

Termino eta baldintzak

Konfiantzazko erosketa

Ordaintzeko metodoak

Bermeak

Bidalketa baldintzak

Itzulketak eta Aldaketak

Kontaktua

EUSKALTEL-Euskadi Denda

20115 Astigarraga (Gipuzkoa)

943 444 631

EUSKALTEL-Euskadi Denda

Cookie propioak eta hirugarrenenak erabiltzen ditugu zure irisgarritasuna hobetzeko, zure nabigazioa pertsonalizatu eta aztertzeko eta eta publizitatea eta zure interesetan oinarritutako iragarkiak erakusteko. Webgunean nabigatzen jarraitzen baduzu, onartu egiten dituzula joko dugu. Informazio gehiago


Agerraldia egin du Donostian, ETAren jardun armatuaren bukaeraren 10. urteurrenaren harira. Hamar urtean egoerak hobera egin duela nabarmendu du Rodriguezek.

ETAren jardun armatuaren amaieraren 10. urteurrena. ETAren agiria

Agiri historikoaren inguruabarrak

Enekoitz Esnaola

ETAk gaur hamar urte jakinarazi zuen jarduera armatua behin betiko bukatu zuela. Ezker abertzalearen estrategia aldaketaren ondorioa izan zen. Erabakigarria izan zen 2011. urtea: ETA-Madril zeharkako elkarrizketak izan ziren, Henri Dunant zentroaren bidez. BERRIAk azken txanpa berrosatu du.

Urriaren 18ko Adierazpena. Analisia. ANALISIA

Etorkizunera begirakoa ere bai

Enekoitz Esnaola

Analisia

Etorkizunera begirakoa ere bai

Enekoitz Esnaola

Aieteko konferentziaren 10. urteurrena

Herri baten biderako gakoak

Enekoitz Esnaola

Erabakitzeko eskubidea, erreferenduma, estrategia partekatua, gizarte zibila, desobedientzia, eta bide demokratikoak eta baketsuak nabarmendu dituzte Ibarretxek, Torrak, Alvarezek eta Cuixartek

Aieteko konferentziaren 10. urteurrena. Mahai ingurua

Hegan, hegal batekin bezala

Enekoitz Esnaola

Nazioarteko bitartekariek Euskal Herriko bake prozesuaren bilakaera nabarmendu dute, trabak izan diren arren. Ordezkaritza zabala izan da Aieteko konferentziaren 10. urteurreneko ekitaldian

AIETERA IRISTEKO BIDE LUZEA

Enekoitz Esnaola

Euskal gatazkan mugarri izan zen Aieteko konferentzia. ETAk hiru egunera eman zuen bukatutzat jarduera armatua, urriaren 20an, prozesu baten ostean. Hori da Aieteko Adierazpenetik erabat bete den puntu bakarra.

Aieteko konferentziaren 10. urteurrena. Bost puntuen garapena

Puntu eta segidan, oraingoz

Enekoitz Esnaola

Bost puntu zituen Aietek. Aurrena azkar bete zen: ETAren jardun armatuaren amaiera. Gatazkaren ondorioak Oslon aztertzekoak ziren, baina mahaia ez zen osatu; bidea malkartsua izan da. Biktimen alorrean eman dira pausoak. Parte politikoan, eskas. Nazioartea laguntzen aritu da.

Jose Luis Rodriguez Zapatero

«Oslora joanda, bi urtean egin zitekeen ETAren amaiera»

Enekoitz Esnaola

Orain dela hamar urte utzi zion Zapaterok Espainiako gobernuburu izateari, justu ETAk jarduera armatuaren amaiera iragarri zuenean. Elkarrizketak horretarako izan zuen garrantzia nabarmendu du. Elkarbizitzaren alde eta hausturaren aurka egin du. Papereko elkarrizketaren bertsio luzea da hau.


Gaur, #OsasunarenMunduEguna denez, gure lankide Yosune Alvarezen testu polit hau partekatu nahi dugu. Yosune erizaintzako laguntzaile da Bermingham...

04 Apirila 2020

Koronabirusaren ondoren etxean geratzea: egoitzetan bizi direnen eskubidea ere bada

Ziurgabetasun garaia bizi dugu zahartzearen alorrean. Gainean dugun pandemian adinekoak protagonista bilakatu dira, batez ere egoitza zentroetan bizi...

17 Martxoa 2020

Gizarte Langintzaren Nazioarteko Eguna dela eta eskutitza hemen

Gizarte Lanaren Nazioarteko Eguna da gaur. Niri dagokidan diziplina. Nire ikasketak irakasle onekin egin nituen, eta gure lanaren helburua eta...

24 Otsaila 2020

Bainua eta dementzia duten pertsonak. Higienea eta erosotasuna versus erraldoien borroka

Dementzia duten pertsonen artean bainatzeko unea da zaintzan deserosotasun gehien sortzen duen arrazoietako bat. Deserosotasun horren adierazpena...

15 Urtarrila 2020

Irisgarritasun kognitiboa, pertsonak ardatz dituen arreta eta dementzia duten pertsonen baimen informatua lortzea

Duela gutxi, podcast batean (ingelesez) hartu nuen parte. Dementzia diagnostikoa duten pertsonek ikerlanetan parte hartzen dutenean haien baimen...

11 Abendua 2019

Ondo pentsatu, ondo tratatzeko

Gauza batzuk pixkanaka ikasten dira, bizitzan zehar. Konturatu gabe. Pertsonengandik erakartzen gaituena, atsekabetzen gaituena dela, aukeratzen edo...

26 Azaroa 2019

«Zer egin behar den badakigu… zergatik ez dugu egiten?» «Pertsonarengan ardaztutako arretaren esparruan, ezagutza jardunbide profesionalera eramateari buruz»

Teoriaren eta jardunaren arteko banaketa ahotik ahora dabil ezagutzaren esparru askotan. Post honen goiburuan ageri den galderak, bereziki,...

22 Azaroa 2019

Mayteren bidaia

Egun hauetan, etxe honetan, aldaketa haizeak dabiltza, gutako askorentzat nostalgia eta zurztasun sentsazio fin batez lagundurik. Matiak asko daki...

14 Azaroa 2019

Farmakoterapia eta kronikotasuna: medikazioarekiko atxikidura egokirako faktoreak eta pautak

European Society for Patient Adherence, Compliance and Persistence (ESPACOMP) erakundearen arabera, pazienteak medikazioa agindu dioten moduan...

05 Azaroa 2019

Zaintzaile izan eta geure burua zaindu, oreka zaila

Zaintza gure gizartean txertatuta eta normalizatuta dagoen ekintza da. Pertsona gehienak zaintzaile izan dira, badira, edo izango dira inoiz. Ideia...

Orriak

« primera

‹ anterior

1

2

3

4

5

6

7

8

9

…

siguiente ›

última »

Matia Orienta zerbitzua

Doako zerbitzua, eta, horren bitartez, mendekotasun egoerei edo eskaintzen ditugun zerbitzuei buruz dituzun zalantzak argitzen saiatuko gara.


Banaketa Aiaraldea eskualdera mugatuko da (Laudio, Amurrio, Urduña, Aiara, Okondo, Artziniega, Orozko, Arakaldo eta Arrankudiaga-Zollora). Eskualdetik kanpoko eskaeren kasuan, eskatzailea hurbildu beharko da herri hauetako batera erosketen bila.

AIARALDEA EKINTZEN FAKTORIAKO BAZKIDEEK

%10eko DESKONTUA dute PRODUKTU GUZTIETAN. Horretarako goiko menuan "bazkideentzako prezioa" hautatu beharra dago.

ORDAINKETA zuzenean BAZKIDE KONTU KORRONTE ZENBAKITIK egingo da, produktuak entregatu ondoren.

EROSKETA UNITATEA: 550-600 gramo

EKOIZPEN MOTA: Artisaua

EKOIZLEA: Ziorregi Baserria

Gaztaren profesionalak gara, ekoizpen-katea kontrolatzen dugu; artaldearen gobernu egokitik hasi (elikadura, erditzeak, jeztea, etab), gaztaren ekoizpenarekin jarrai eta merkaturatzean ipintzen zaion etiketaraino, zeinak gure gazta zer den irudikatzen duen, benetako ardi gazta, J.I. Idiazabal izendapenarekin.

JATORRIA: INOSO (Araba)

EKOIZPEN DISTANTZIA: 21 km

DESKRIBAPENA: 550-600 gramo (gutxi gorabehera)

Ardi latxaren esne gordinarekin egindako idiazabal gazta. Gure ardien ekoizpen propioa eta artisaua (zapore leuneko gazta egiten dugu, bai eta zapore biziagoa duen beste bat ere, arkume gatzagiarekin egindakoa)

EKONOMATUKO ZERBITZUAK

Produktuen salmenta

bazkari eta otordu zerbitzuak

produktuen horniketa

KOMUNIKAZIO ZERBITZU OROKORRAK

Diseinu eta argitalpen zerbitzuak

Sare-sozialen kudeaketa

ERREDAKZIO ZERBITZUAK

Itzulpengintza eta interpretazioA

Jarri gurekin harremanetan

Deituiguzu

94 656 85 54 / 688 64 79 42

Idatziguzu:

ekonomatua:ekonomatua@aiaraldea.eus

Bisita gaitzazu:

Errotari kalea 4-8 industrialdea (Laudio)

Aiaraldea Ekintzen Faktoria

Aiaraldea Komunikazio Leihoaren marka eta proiektu berritua da Aiaraldea Ekintzen Faktoria. Komunikazioaren eta euskararen esparruan bederatzi urtetako ibilbidea egin eta gero, proiektuak helburu eta ildo berriak lantzeko erabakia hartu du; euskaratik eta euskaraz, balio eraldatzaileen arabera egituratuko diren alternatibak bizitzako esparru guztietan sortzeko eta garatzeko erabakia hain zuzen ere.

Euskarari eta euskaldunoi komunitate proiektu integral bat eskaintzeko sortu da Aiaraldea Ekintzen Faktoria proiektua; komunikazioaz gainera, hezkuntza eta aisialdia, feminismoa, ekonomia sozial eraldatzailea, elikadura burujabetza, kultur sorkuntza, berrikuntza sozialak, eta identitate komunitarioa izango dira Faktoriaren ildo sozial berriak, eta hauetan Aiaraldea Komunikabidearen tamainako proiektu berriak sustatuko ditu aurrerantzean.

Bizitzeko Faktoria bat izango gara, euskaraz, elkarrekin eta balio eraldatzaileen arabera Aiaraldea biziberritzeko Faktoria.


Nerabe eta gazteen alkohol kontsumoa goraka doa, kontsumitzen duten alkohol kopuruari dagokionez eta baita hartutako edarien graduazioari dagokionez ere. Seme-alaba nerabeak dituzten gurasoak gero eta gehiago kezkatzen ditu gertakari honek eta ondorioz, gazteen kontsumoei buruzko informazio eskaera ere gero eta handiagoa da. Gazteek alkohola kontsumitzeko dituzten eredu berrien ezaugarriak ezagutzeak, beraiekin gai honi buruz errazago […]

Partekatu

Twitter

Facebook

Irakurtzen jarraitu

2014 Api 24

ARDURATU, partekatzeko gune berria

Kategoriak: Blog

Etiketak: familia

0 Iruzkin

Gurasoak sarritan estu ta larri eta kezkatuta sentitzen gara gure seme-alaben garapen prozesuak suposatzen duen lan hezitzailearen aurrean. Askotan bakarrik sentitzen gara, arazo txiki edo ez hain txiki hori gurean baino ez dela gertatzen, guri baino ez zaizkigula horrelakorik gertatzen.


Uda garaian, beste gauza batzuen artean, lehen solairuko pasilloa eta gelak eraberritu dira, Marko Pedagogiko Berriari egokitzeko. Ederrak geratu dira benetan!


Orioko Udaleko modernizazio- eta berrikuntza-teknikaria aldi baterako kontratatzeko deialdia (bigarren deialdia, aurrekoa hutsik geratu ondoren).


Nor da euskaldun, nor da Euskal Herriko? Badu aspaldi barneratu dugula euskal izen bat ez zela beharrezkoa euskal hiritar bezala onartua izaiteko. Bryan, Jean-Pierre edo Mari-Carmen izena ukatea eta norbera bere burua euskaldun bezala definitzeak ez du gehiago nehor harritzen. Afera konplikatzen da, Mehdi, Farid edo Mohammed deitzen direnentzat. Erreportai honetan, Farid Amziane humorista, Mehdi Ouraoui idazlea, eta Mohammed Boujalal musikariaria entzunen ditugu. Beren euskal nortasuna aipatu diote Bixente Vrignon kazetari eta aldi huntan Kanaldudeko laguntzaileari. Nungoa ziren galderari denek diote: Ni? Hemengoa !


*Erreserba bakarrik gela edo suite mota baterako egin daiteke. Zerbait berezia behar baduzu, idatzi ezazu iruzkin bat erreserba egiterakoan.

King size ohea

22m²

2 pertsonak

Fleche icon

Suitearen aurkezpena

22 metro karratuko azalerakoa, Merlot gela leku baketsua da, erosotasun modernoa eskaintzen duena.

"Arane tonuan margotuta, Merlot gelak dutxa italiarra duen komuna dauka. Paregabea familientzat edo lagun taldeentzat. Merlot gela Chardonnay suitearekin konekta daiteke, “etxean bezalako” egonaldia izateko, behar den guztia duen sukaldearekin eta kartara afaltzeko aukerarekin. Erreserba bakarrik gela edo suite mota baterako egin daiteke. Zerbait berezia behar baduzu, idatzi ezazu iruzkin bat erreserba egiterakoan."


...arriak eta harea gorriak arrastaka eramaten dituzte itsasertzeko zapaldaraino, han alubioi-abaniku hedatsutan jalkiz.

http://lezo.net

...zioak. Aizkorriko dunak bertako landarediarekin gure itsasertzean kontserbatzen diren gutxienetariko batzuk dira. Bertako ...

http://getxo.net

...raren kalitatea, kutsadura, ingurumenaren azterketa eta itsasertzaren garbiketa. Goiz osoko jarduera. Ibilaldiaren zailtasuna...

http://gipuzkoakomuseoak.net

ITSASPEN 2020 - EAEko itsasertzeko eremuak garatzeko eta bultzatzeko ...

http://elankidetza.euskadi.net

...do garbitzeko jela erabiltzea. Hondartzako eta itsasertzeko pasealekuko gune publikoetan pixa egitea edo libratzea...

http://zarautz.org

...> Bardin jokatzen dozue itsasertzeko herri baten bizi (edo beraneatzen...

http://blog.gmane.org

...en diren kirolmotak: hondartzaren ekialdeko gunean, itsasertzeko pasealekuaren bukaeratik aurrera...

http://zarautz.org

...n duten eragina arintzeko. Uretako ekosistemak, itsasertzeko hezeguneak eta egun gure itsasbazterrean bizi diren...

http://ingurumena.ejgv.euskadi.net

...nariko hondar-metaketez osatuta dago. Inguru honetan itsasertzeko hareatzetako berezko landaredia azaltzen da. Honelako ...


Delibera lanbide-arteko talde baten inguruan antolatutako erakundea da, bereziki trebatu dena parte-hartze prozesuen diseinu eta ezarpenean, gardentasuna bermatzeko metodologietan eta “Guztion onuragarria” (bien común) deritzaionaren gaineko ekonomia balantzeak egiteko tresnetan. Gainera, laguntzaile talde bat badu, tematika nahiz tamaina desberdinetako proiektuei ekiteko aukera ematen diona.

IKUSPEGIA

Deliberarekin, erakunde publiko, sozial nahiz pribatu arduratsu eta berritzaileenek eraginkortasuna eta emaitza ekonomikoak, sozialak nahiz ingurumenezkoak hobetzen dituzte, parte-hartzea, gardentasuna eta “guztion onuragarria” den horren balantzea bermatzeko eskaintzen ditugun tresnei esker.

BALOREAK

Ardura, emaitzak, eraginkortasuna, gardentasuna, parte-hartzea, kalitatea, berrikuntza, transbertsalitatea, koherentzia, hurbiltasuna, malgutasuna.


Egun berezi hau Europako Herri zaharron egutegian otsaileko ilargi berriaren sasoia dugu, eta euskaldunon ohitura zaharrean aratustea deritzon sasoi sakratu eta magikoaren hasiera ospatzen zen. Egun honek inauterien hasiera adierazten zuen bai gure herrian eta bai beste herri batzuetan. Eliza katolikoaren egutegian, aldiz, Santa Ageda bezpera eguna zen hau, otsailaren 4a, eta horregatik kultu eguna bihurtu zuten, ospakizun hori kristau egiteko asmoz. Historia sakratuak dioenari begiratuz gero, Santa Ageda Trajanus Decius enperadorearen denboretan Siziliako Katanian sortu zen mundura, 249 edo 250. urtean. Aldi horretan, lurraldeko praetor zen Quintianusek emaztetzat hartu nahi izan zuen, antza, neska ederra eta argia zelako. Baina berarekin ezkontzeko kristautasunari uko egin behar zion. Santa Agedak ez zuen fedea uzterik onartu eta hori zela eta, Quintianus agintariak zigorraldi gogor baten ostean hil egin zuen. VI. mendetik aurrera santa honek ikaragarrizko indarra hartu zuen Afrikako iparraldeko kristauen artean eta beranduago mediterraneoaren inguruko herri guztietara zabaldu zen indar hau. Bere zigorretariko bat bularrak ebakitzea izan zenez, herri- tradizioan bularreko gaitzen eta, orokorrean, emakumezkoen gaitzen babesle gisa agertzen da gehien bat. Horrez gain, Euskal Herrian badauka santa honek beste ezaugarri aipagarri bat: herriko gazteriarekin lotura handia duen begiralea dugu. Santa Ageda bezperako ospakizunetan mutil gazteak ibiltzen ziren batez ere errondan, etxerik etxe koplak kantatuz. Aparteko kontua izaten zuten halakoetan neska gazteei kanturik ederrenak egiteko.

Santa Ageda Bezpera eguna

Arratia aldera jo genuen Santa Ageda antzina egiten zen modua adineko pertsona batzuengandik ikasteko asmoz: Zeberion Joakintxu Gotiren eskutik, doinuak eta janzkerari buruzko lehenengo datuak jaso ostean, Zeanurin, Maria Artetxe eta bere semearengandik bertsoak batu genituen: Santa Agedaren funtzio soziala argi erakusten duten “notak” batez ere, etxekoei zuzendutako agurrak hain zuzen; Julian Beobide eta Modesto Artetxek ere lan honetan lagundu gintuzten. Horrez gain, Bizkaiko Ikastolen Elkarteko lagun batzuk Markinaldean batutako datuak gehituz, gaur ikusten duzuena lortu genuen, hau da, XX.mende hasieran Bizkaian Santa Ageda ospatzeko modu zaharra: Bizkaiko ohitura zaharreko Santa Ageda-erronda edo oles-kanta; inauterietan legez lorez eta kolorez apaindutako janzkeraz; makilen kolpe erritmikoaren bitartez Lurra esnatu eta udaberria erakartzeko erritual magiko beteaz.

Ohiturari jarraituz, herriko gizonezkoek abestiak kantatzen zituzten auzo eta kaleetatik, Santuaren eta etxekoen ohorez (funtzio soziala). Iluntzean hasten ziren kantak eta bide batez kuestazioa (jakiak edota diru apur bat eskatu eta batzea) egiten zuten etxerik etxe, amaitzerakoan gorputzak berotu eta indarberritzeko. Gaur egun, ohitura honek bizirik dirau hainbat lekutan eta gu ere lan horretan saiatzen gara. Eskertzekoak izaten dira hainbat etxetan jartzen dituzten janari eta edariak eta, nola ez, ematen diguten diru apurra.

Musikariak Bezpera egunean

Beste aldetik, Andra Mari dantza taldeak, aspaldi, Altsasun egin zituen harremanen bidez jakin zuen han Santa Ageda bezperan neskak ateratzen zirela kantatzera. Gerora, Jose Maria Satrustegiren lanetan eta euskal kantutegietan ere hau islatzen zela ikusita, berriro ere Altsasuko jendeari galdetu eta ohitura hori taldean jasotzea erabaki genuen. Altsasuko Amaia Oiarbide eta Patxi Goikoetxearen laguntzaz berreskuratu izan da. Satrustegi bere liburuan Santa Agedako ohiturei buruz ari denean, beste kontu askoren artean, guk ezagutzen dugun Amaia Oiarbide ere aipatzen du.

Santa Ageda bezperan, kanpaiak jotzen zituztenean, mutilak soroz soro, labore lurretatik ibiltzen ziren suziekin soroak purifikatzeko eta neskak kaleetatik edo etxerik ibiltzen ziren Santa Ageda kantatzen eta eskean. Neska gazteak izaten ziren, hortaz, Santa Ageda kantatzen zutenak.


Esperientziak irakatsi digunez, birusari aurre egiteko formularik onena prebentzioa da. Filosofia horri helduta, hainbat babes-neurri ezarri dira; jarraian adieraziko ditugu garrantzitsuenak:

Protokoloak

León Trucíos Nausien Egoitzak zehatz-mehatz betetzen ditu Eusko Jaurlaritzak agindutako neurriak eta protokoloak, eta, gainera, beste protokolo zorrotzago batzuk garatu ditu egoitzaren ezaugarriei egokituta.

Sarrerak kontrolatzea

Sarrerak kontrolatzea funtsezkoa da egoitza COVID birusik gabe mantentzeko. Deskonfinamendua betetzeko eta normaltasunera itzultzeko prebentzio-neurriak zorroztasunez betetzen ari dira, bisitak egiteko protokoloa osatu da eta sarrerak kudeatu dira.

Testak

Egoitzan, langileei eta egoiliarrei testak egiten ari zaizkie maiz. Gainera, egoiliarrak bisitatzera datozen senideei aukera ematen zaie COVID-19 test azkarra egiteko. Zentroko osasun-langileek egiten dute eta Egoitzak ematen du, bisitaren segurtasuna bermatzeko, betiere hura egiteko pertsonaren baimena izanik.

Prestakuntza

Zentroko langile guztiei prestakuntza- ikastaroak eman zaizkie segurtasun- neurriei eta NBEei buruz, kutsa ez daitezen eta langileen beldurrei aurre egiteko. Pandemian eta isolamenduan zehar, lineako ikastaroak sortu ziren (telefono mugikorretatik sarbidea zuten) COVID-19 birusaren kudeaketa soziosanitariorako. Horrez gain, ozono- kanoien erabilerari buruzko ikastaroak eman ziren eta ustezko beste agerraldi batzuk kudeatzeko simulakroak egin ziren.

NBEak

Pandemiaren lehen asteetan suertatu ziren zailtasunak zirela medio, NBEen hornidura bermatzeko -ekoizpen propioarekin ere bai– behar ziren kudeaketak egin zituen enpresak. Clecek makina bat erosi du, egunero 60.000 maskara ekoitzi ahal dituena. Hala, maskaren hornidura propioa egiteko gaitasuna duen lehen enpresa bihurtu da Espainian.

Gainera, gaur egun, hainbat asterako babes indibidualeko ekipoen stock handia du egoitzan.

Garbitzea eta desinfektatzea

Tokiak garbitzea eta desinfektatzea ezinbestekoa da birusa zabaldu ez dadin. León Trucíos Egoitza azken teknologiak erabiltzen ari da eta ospitaletako garbiketa-protokoloak ezartzen ari da egoitza ahalik eta gehien desinfektatzeko.

Ozono-kanoi higigarri bat du zentroa astean behin desinfektatzeko, baldintzen eraginez jarduera areagotu behar ez bada.

Gainazalak kontrolatzea: Egoitza garbiketa- eta desinfektatze-auditoriak egiten ari da etengabe. Horrez gain, laginketak egiten ari da gainazaletan, eta COVID birusaren hondar posibleak aztertzen ere bai. Arakatze horiek hilean behin egiten dira.

Neurri horiek hartuz, erakundearen parte diren zein gure zerbitzuak erabiltzen dituzten pertsonen zaintzari eta beharrei erantzuten die León Trucíos Egoitzak.


Gai sozialak ditu gogoko idazle barakaldarrak. Haur literatura landu duenean eguneroko egoerei lotu da, eta helduentzako argitaratu dituen bi nobeletan ere bide berari eutsi dio. Aurrekoan (“Lehorreko paterak”, Susa, 2001) Mendebaldeko herrietara pateraz datozenen errealitate gordina islatu nahi izan zuen. Oraingoan, berriz, emakumeen kontrako bortizkeria hartu du gaitzat, kalean eta komunikabideetan puripurian dagoena.

Zaila gertatu ei zitzaion nobelarako ahotsa aurkitzea, izan ere, hain auzi sentibera ez baita samurra kanpotik jorratzea. Bere lanagatik, tratu txarrak jasan dituzten hainbat emakumeren testigantzak entzun ditu Frierak, eta horietakoren baten ahotik egitea pentsatu zuen hasiera batean. Gero, ordea, ikertzaile lana betetzen duen kazetari baten eskutik topatu zuen bidea. Beraz, guri heldu zaiguna genero beltzeko eleberri bat da.

Narratzailea aldizkari batean lan egiten duen berriemailea da. Egunerokotasuna duen gai bati buruz artikulu sakona idazteko enkargua eman dio zuzendariak. Aldi berean, zenbait gertaera arraro eta nahasi gertatzen zaizkio, hala nola ustez tratu txarrak pairatu dituen pertsona bat ezagutzea edota gizon bat emakume bat jipoitzen erakusten duen bideoa erredakzioan jasotzea. Hemendik aurrera kazetari lan grinatsua eta sentipen pertsonalak uztartzen joango dira. Halaber, generoari dagozkion misterio, ustekabe, korapilo eta antzekoak agertuko dira.

Nobela aurrera eramateko orduan bi plano desberdin erabili ditu idazleak. Alde batetik istorioa bera dago, kazetariaren ahotik jakinez goazena, bere kontakizuna. Bestetik, zerikusia duten hainbat pertsonaien (ahizpa, aita, idazkaria, psikologoa, etab.) adierazpenak daude, istorio nagusian tartekatuta azaltzen direnak. Modu honetan, narrazioko korapiloak nola askatzen diren ikusiko du irakurleak bi hariei tira eginez.

Nire iritzian liburuko gauzarik aipagarriena, emakumeen aurkako tratu txarren inguruan ematen den informazioa da. Beste inolako argumenturik nahastu gabe, horretan jartzen du autoreak indar guztia. Nabari da gaia menperatzen duela. Indarkeria jasaten duen Sofia (liburuan zehar agertzen den pertsona izen propio bakarra) da biktima nagusia, baina gehiago ere badaude: familia, adiskideak, laguntzeko prest dituenak… Mediku eta erizainen lana aipatzen da, psikologoen funtzioa, bortizkeria mota honen kontrako elkarteen garrantzia eta erasotzaileen pentsaera. Zalantzarik gabe,

Sofia eta bikotekidearen arteko erlazioen modukoen ezaugarriak jakiteko baliagarria irizten diot. Baten jeloskortasuna, posesibotasuna edota esklusibotasuna. Bestearen mendekotasun psikologikoa. Egongo dira bestelako kasuak, baina hau behintzat ongi azalduta dago.

Hau guztia esanik, nobela honek hotz xamar utzi nau. Ez da luzea eta erraz irakurtzen da, korapiloetan galtzeko arriskurik ez dago, baina thriller on bat izateko gehiago eskatu behar zaio. Kazetaria arazoari lotzeko erabiltzen den modua ahul antzekoa iruditu zait. Baita idazkariarekin edo Sofiaren aitarekin topatzen den lehen aldietan, kazetariak berak erakusten duen jarrera ezbaitia ere. Bestalde, Sofiarenaz gain beste izenik ez agertzeak argi erakusten du Frierak biktima nagusiaren gainean foku berezia jarri nahi izan duela. Gustu kontua izango da, baina nik gainerakoen izenen hutsunea nabaritu dut.


Naiara Bravo (ezkerra) eta Erika Garitaonandia (eskuina), AZTERLAN Metalurgia Ikerketa Zentroko saiakuntza teknikaria eta ikerlaria dira hurrenez hurren. Martxoaren 8a dela eta beren ibilbide profesionari eta emakumeek metalaren industrian eta teknologian duten presentziari eta tokiari buruzko gogoetak partekatu dituzte gurekin.

Azal dezakezue laburki zuen lan-esparrua eta ibilbide profesionala?

Erika: Prestakuntzari dagokionez, biokimikaria naiz. Graduatu ondoren, AZTERLANen Galdaketa Ikastaroan parte hartu nuen, eta, ondoren, AZTERLANen hasi nintzen lanean 2003an. Nire hastapenetan hainbat lan egin nituen, lehenik harreragile gisa eta entsegu-txostenak taxutzen. Geroago, Ingurumena eta Iraunkortasuna ikerketa-lerroa sortu zenean, 2006an, ikertzaile gisa hasi nintzen bertan.

Gaur egun, ekonomia zirkularrarekin, hondakinen balorizazioarekin (moldekatze-hondarrak, altzairutegiko zepak), ingurumen-hobekuntzekin, emisioen murrizketarekin eta abarrekin lotutako proiektuetan ari naiz koordinatzeaile zein parte-hartzaile lanetan. Gure proiektuak enpresa eta erakundeekin lankidetzan garatzen dira, bai toki- edo estatu-mailan, bai Europa-mailan.

Naiara: Ni ingeniari tekniko mekanikoa naiz. Graduatu nintzenean AZTERLANen ezaugarri fisiko eta mekanikoetako saiakuntza taldean sartu nintzen. Talde honetako kide naiz 2008tik. Denbora honetan aldaketa asko bizi izan ditugu eta bolumenean gora egin dugu. Gaur egun, lanean hasi nintzenean baino ia bi aldiz pertsona gehiago gara.

Nire lana karakterizazio aurreratuko saiakuntzak egitea da. Batik bat, neke-saiakuntzetan eta hausturaren mekanikan espezializatzen naiz.

Zer iritzi duzue emakumeek teknologiaren eta industriaren arloan duten tokiari eta parte-hartzeari buruz?

Naiara: Uste dut ingurune maskulinoa izaten jarraitzen dutela. Nire kasuan, nire saileko emakume bakarra naiz, eta nire laneko kontaktu gehienak (bezeroak, ikuskatzaileak, eta abar) gizonezkoak izaten dira.

Nire ustez, arlo soziosanitarioari lotuta ez dauden karrera teknikoetan eta ingeniaritzetan emakumeen pisua txikiagoa izan da tradizionalki, eta hori lan-ingurunean islatzen da. Gradua egiten ari nintzenean, 9 neska ginen nire gelan, 60 mutil baino gehiagoren aurrean. Joera hori irauliko dela pentsatu nahi dut, eta hori enpresetan islatuko dela, baina oraindik ere %50-50 izatetik urrun gaudela uste dut

Erika: Nire kasuan, harreman handia dut fundizioekin eta fundizioarekin lotutako teknikariekin. Uste dut galdaketa oso ingurune maskulinoa dela oraindik. Adinari eta belaunaldiei dagokienez, batez besteko adina nahiko altua duen sektorea da, bereziki, erantzukizuneko postuetan. Ingurune horietan, emakumeen presentzia, nahiz eta, logikoa denez, salbuespenak egon, batez ere administrazio- edo laguntza-profilez osatzen da. Anekdota moduan, duela bi aste bilera bat izan nuen Poloniako galdategi batean, eta bileran geunden 15 pertsonetatik ni nintzen emakume bakarra.

Gure lan-taldean, emakumeok gehiengoa gara. Ingurumena eta iraunkortasuna bezalako alderdiak, izenez behintzat, lagunkoiagoak eta ez hain gogorrak diruditen esparru bezala ikusten dira. Hala ere, gure lanaren zati handi bat galdaketa plantan bertan garatzen da.

Zergatik uste duzue gertatzen dela hau?

Erika: Uste dut emakumeok pisu eta erantzukizun handiagoa dugula gizarteko eta familiako hainbat eremutan. Bereziki, seme-alabak eta adinekoak zaintzeari dagokionez. Are gehiago, ohikoagoa da emakumeak izatea esparru horretan denbora gehien ematen dugunak (askotan, baita soldata txikiena duen kidea delako lanaldi murriztua hartzen duena zaintza kontuengatik), eta horrek kostu handia ekar diezaioke karrera profesionalaren bilakaerari. Aginte- edo erantzukizun-postuetan sartzen diren emakumeen kopurua nabarmen txikiagoa da eremu guztietan.

Naiara: Ados nago. Era berean, uste dut oraindik ere nolabaiteko presio soziala dugula horrela jarraitzeko edo zenbait estereotipo edo portaera-eredutan sartzeko. Nire kasuan, nire alabak zaintzeko lanaldia murriztea erabaki ez dudan (edo behartu ez dudan) ama langilea naizen aldetik, nire erabakiagatik epaitua sentitu naiz. Uste dut familia-kontziliazioa, hain zuzen ere, gai familiarra dela. Eta familia bakoitzak baloratu behar du nola kudeatzen den modurik onenean.

Zein dira, zuen ustez, agertoki honi buelta emateko gakoak?

Naiara: Uste dut gaur egungo egoera eboluzionatzeko garrantzitsuena berdintasunean heztea dela. Gure seme-alabei adierazi nahi dutena egin dezaketela eta izan daitezkeela, eta ez dagoela soilik genero batekoak edo bestekoak diren gizarte-, lan- edo familia-rolik. Nire ustez, hori jolasteko moduan, sexuen arteko harremanean, harreman-esparru guztietako hizkuntzan irakasten da.

Erika: Bat nator hezkuntza funtsezko esparrua dela esatean. Beharrezkoa da gure alabei jakinaraztea ahal dutela, baliozkoak direla eta ez dagoela iritsi ezin duten ingurunerik.

Adibidez, asko gustatu zait Deustuko Unibertsitatearen eskutik nire alaben ikastetxean egiten ari diren ekimen bat nesken artean bokazio zientifiko-teknikoak sustatzera bideratuta dagoena. Kanpainak "Inspira STEAM" du izena, eta hiru puntu garrantzitsutan jartzen du arreta: batetik, erreferenteak izateko eta aukera profesionalak bistaratzeko beharra; bestetik, estereotipo mugatzaile eta baldintzatzaileetatik askatzeko beharra; eta, azkenik, familien inplikazioaren eta gure seme-alabek erabakiak hartzeko orduan gure eragin-ahalmenaren garrantzia, zientzia eta teknologiako ikasketak eta lanbideak aukeratzerako orduan.

AZTERLAN Aliendalde Auzunea nº6 • E-48200 Durango • Tel: +34 94 6215470 • Email: azterlan@azterlan.eswebmail


Aritz Mutiozabalek KARKARA aldizkariaren 432.zenbakian plazaratutako artikulua, 'Nire honetan' atalean.

Orio eta Ohio. Bien artean, Atlantikoa eta filmeetan entzundako estatu bitxi horiek: Maryland, Pensilvania, Virginia... eta izkin eginda, Ohio. Lagunentzako Ojayo, guretzako Oriyo den bezala. Eta esango duzue, ze arrayo! Ba lehen begi kolpean berdinak direla, R eta H kontuak salbu.

Aizue, ez da lelokeria! Jakes Goikoetxeak erreportaje bat landu zuen martxoan Jose Mari Ertzillaren ikerketen inguruan, zeinak Kristobal Kolon Euskal Herrian jaio zela eta Orion ibilia zela baieztatzen duen. Eta badakizue nola izena duen Ohioko hiririk populatuenak? Columbus. Nabigatzaile euskaldunaren omenez antza.

Columbusen hainbat kirol profesional egiten dira, baina arrauna ez (hori da bekatua!). Major League Soccer-en jokatzen duen futbol talde bat dute: Columbus Crew. Itzulpen literala Kolonen kuadrilla da; oriotarrez, Peña Petril. Taldeak elastiko horia defendatzen du gogotik zelaian, mirotzek itsasoan bezala.

Beraz, bada garaia Orio- Ohio senidetzen hasteko. Portzierto, ez dizuet esan, baina Erie lakua dute han, eta ez legoke gaizki 2022ko Oriako Jaitsiera bertan jokatzea. Basquetour-en kontura, ezta?

Iritzia Orio

KARKARAk zu bezalako irakurleen babesa behar du aurrera egiteko. Orain arte bezala, kalitatezko eduki libreak eskaini nahi dizkizugu. Euskaraz informatzea da gure eginkizuna, eta zure eskubidea. Izan zaitez KARKARAko laguntzaile, urtean 40 euro besterik ez dira!


Ulian zehar izango da, Herri Ametsa Ikastolatik hasita, eta 15 km-ko luzera izango du. Ibilbidea eta kilometroak behar bezala seinaleztatuta egongo dira, kartelen bidez.

Bi hornidura postu atonduko dira. Postu horietan, parte hartzaileei edariak eta jatekoa eskainiko zaizkie.

Ikusi ibilbidea Wikilock-en

Sakatu irudian Wikiloc-era joateko eta tracka deskargatzeko

Mendi martxa

Herri Ametsa Ikastolatik hasita, Ulian zehar izango da eta 9,3km-ko luzera izango du. Nahi duenak 3,5Km-koa izango den ibilbide motzagoa egin dezake.

Zenbait arduradunek parte hartzaileak ibilbidean zehar gidatuko dituzte. Hala ere, ibilbidea eta kilometroak behar bezala seinaleztatuta egongo dira, kartelen bidez.

Hornidura postu bat atonduko da 5. kilometroan. Parte hartzaileei edariak eta jatekoak eskainiko zaizkie.

Ikusi ibilbide luzea Wikilock-en

Ikusi ibilbide motza Wikilock-en

Kros txikia

Hainbat ibilbide daude, umeen adinaren arabera. Umeak boluntarioekin aterako dira eta helmugatik gertu bakarrik iristen utziko zaie.


Bezeroa ez bazara, kutxako ordutegia hau izango da: astearte eta ostegunetan, hilaren 6tik 24ra 08:15etik 11:00era

(ABANCArekin adostuta jaulkitzaile publikoen tributuak ordaintzeko izan ezik, kasu horretan bezeroentzako daukan kutxa-ordutegi bera aplikatzen baitu).

Gogoratu zure ohiko eragiketak eguneko 24 orduetan egin ditzakezula zure app-ean, banka elektronikoan edo gure kutxazainetan.

Zer moduz hemendik?

response Konta iezaguzu

Partekatu:

Beste pertsona batzuentzat interesgarria izan daitekela uste baduzu, mesedez, parteka ezazu haiekin.https://www.abanca.com/eu/oficinas/oficina/5066


Beharbada, demokrazia espainolaz solas egitean, bi osagaiko sintagma dela izan beharko luke kontuan hartzeko lehen gauza. Demokrazia hori, alegia, ez dela demokrazia hutsa, demokrazia adjetiboduna baizik, demokrazia -horixe- espainola. Hemen baina, ez da izenlagun hori iraingarri gisa azpimarratzen, demokrazia hori gutxiesteko edo gaitzesteko asmoaz, demokrazia nazionala dela oroitarazteko nabarmendu dut hemen izenlagun hori. Erran nahi baita, sintagama horretako bi osagaiek inoiz elkarrekin talka eginenen balute, sseguruenik bigarrena, hots, izenlaguna, aterako litzatekeela garaile, eta ez lehena. Are gehiago, bi osagaiek talka eginak dira iraganean, talka egiten ari dira egun hauetan, eta talka eginen dute, baitezpada, etorkizunean ere. Bi eleko sintagma horrek adierazi nahi duena fikzio hutsa delako, Espainia nazio-estatua den fikzioa hain zuzen ere. Baina (baina bat gaineratu nahi nuke, berez nik ez baitut deus fikzioen kontra- fikzio horri alegiazko oinarri bat emateraino, sintagmako bi zatiak nahastu egiten dira, anitzen iritziz bat bihurtzeraino; hortaz, izenlaguna zalantzan jartzen duen guztia, izena bera kolokan paratuko balu bezala salatuko da Espainian.

Espainian nagusi den fikzio horren arabera, nazio bakarra dago Estatuan. Edo, Anjel Lertxundik aspaldi, “Tribunala” deituriko artikulu fin eta zorrotzean azpimarratu zuenez, nazio bakarra onartzen du Espainiako Konstituzioak. Horrek ondorio batzuk dakartza berarekin. Bi, gutxienez. Lehenik eta behin, nazio espainolarekin batera, haren memoria, haren narrazio ofiziala zabaldu eta ezarri nahi izan da. Zehazkiago erranda, gaurko demokraziaren jatorriari buruzko bertsio ofiziala, hau da, Trantsizio “eredugarriari” buruzko bertsio ofiziala (eta hemen “bertsio ofiziala” deituko diogu Espainiako politikan -batez ere bi alderdi nagusietan, baina baita alderdi txikiagoetan ere, hala nola Ciutadans-, eta hedabide gehienetan nagusi den diskurtsoari). Bigarrenik, Trantsizio horren emaitza nagusia Konstituzioa izan zen, demokraziarekin guztiz berdintzen dena. Beraz, Trantsizioan erabaki bazen frankismoaren krimenak ahanztea, haien memoria berreskuratzen saiatzea ez da justizia bilatzea, garai eredugarri hartako adostasuna apurtu nahi izatea baizik. Eta Konstituzioa aldatu nahi izatea edota zenbait punturen desegokitasuna nabarmentzea, ez da beharrezko eta zenbaitendako ezinbertzekoa den lan kritikoa egitea, demokraziaren beraren kontra joatea baizik. Beraz, Trantsizioan erabaki bazen nazio bakarra dagoela, eta gainerako guziak, izatekotan, nazionalitateak direla -hori zernahi den ere-, hori zalantzan paratzea ez da argudioekin erantzun beharreko aldarrikapen bat, demokraziaren kontra salatu beharreko eraso bat baizik.

Konstituzioaren sakralitateak eta demokraziarekin berdintzeak positibismo juridikoaren moda ekarri digu: irailaren 27ko hauteskundeen aitzinean, galdera zera da: zer dio konstituzioak?- “zure nortasun agirian zer jartzen du” galderaren bertsio sofistikatua, alegia-.

Halere, konstituzioa etengabe aipatzen den honetan, komeni litzateke gogoraraztea Espainiako batasunak ez duela konstituzioa oinarri -hau da, Espainiako batasuna ez da konstituzioan adierazten den balizko adostasun baten emaitza-; aitzitik, konstituzioak ez du oinarri Espainiako batasuna (ikus bigarren artikulua): nazioa -nazioaren batasuna- demokraziaren gainetik dago, edozein kontsentsu baino lehenagokoa da.

Demokrazia adjetibodun honetan, hasmenta-hasmentatik, izenondoa izenaren aitzinetik joan da, eta honen balioaren neurria izan da. Espainiako konstituzioak ez dio iraganari begiratzen, ezta etorkizunari ere: trantsizio ustez eredugarri bati begira dago, eta orduko garai mitifikatua orainaldi eterno bihurtu nahi du. Hortik askatu nahi izatea, bertzelako etorkizun bat eraiki nahi izatea; demokrazia espainolean benetan axola duena -adjetiboa, alegia- zalantzan jartzea da. Galdera da Espainiako botereak noraino dauden prest izena bera hondatzeko, aspalditik anitz asetzen ez dituen fikzio horri eusteko.


Cederna Garalur Elkarteak eta Denok Bat Merkatarien Federazioak “Top Topa” online bidezko salmenta-plataforma aurkeztu dute Iruñean, Nafarroako txikizkako merkataritzara eta hurbiltasunekora bideratuta. Plataforma garatzeak Landa Garapeneko eta Ingurumeneko Departamentuaren finantzaketa eta Nafarroako Gobernuko Garapen Ekonomiko eta Enpresarialeko Departamentuaren babesa ditu.

Online bidezko plataforma berriak landa-eremuko merkataritza-plaza baten eginkizuna betetzen du arlo digitalean. Horretan, establezimendu bakoitzak bere espazio propioa du bere burua sustatzeko, bere establezimendu birtuala kudeatzeko eta bere produktuak bitartekaririk gabe zuzenean bezeroei saltzeko. Ezaugarri horiek, alde batetik, establezimenduen autonomia sustatzen dute, online bidezko salmentako plataforma handietatik bereiz; izan ere, plataforma horietara atxikitzeko baldintzak askotan onartezinak dira denda txikientzat.

Top Topak 46 establezimendurekin hasi berria du bere bidea: 11 Sakanakoak dira, 9 Berakoak, 8 Doneztebekoak, 7 lesakakoak, 7 Baztangoak, 2 Leitzakoak, eta 2 Iruñeko Arrotxapea auzokoak.

Cederna Garalur eta Denok Bat Elkarteek sinatutako hitzarmenaren arabera, Top Toparekin bat egin nahi duten dendek tokiko merkataritza-elkarte edo -federazio bateko kide izan beharko dute; baldintza horretatik kanpo egonen dira masa kritikorik ez duten eta tokiko merkataritza-elkarterik ez duten Nafarroako Mendialdeko eskualdeak. Horrez gain, plataforma Denok Bat merkatarien federazioak kudeatuko du irabazi asmorik gabe.

Patxi Irrisarri Cederna Garalur Elkarteko lehendakariak nabarmendu du, ‘Toptopa’ri esker, tokiko saltokiei saltzeko eta bezeroekin harremanak izateko bide berriak irekitzen zaizkiela, erosketa- eta kontsumo-ohitura berrietara egoki daitezen, COVID-19ak sortutako egoeraren ondorioz finkatutako ohiturak.

Web orria bisitatu

denok-bat2020-12-12T14:23:20+01:00

Facebook, Twitter, Pinterest...

FacebookTwitterLinkedInTumblrPinterestEmail

Denok Bat Baztan, Bera, Doneztebe, Lesaka, Sakana eta Rotxapeako merkatari eta zerbitzu elkarteek osatutako federazioa da.